
Li la traduçon de l poema de Pedro Mexia que Amadeu eiditou este domingo ne l sou site Cumo Quien bai de camino i preguntei-le se sabie a que fuonte se fui a anspirar l atual diretor de la Cinemateca (fui Amadeu que me dou essa anformaçon) para screbir esse poema, outra fuonte que simpresmente l’Oudisseia de Houmero.
Dou-le agora tamien l’anformaçon mas aqui neste site porque la respuosta yá iba algo lharga…
Mas purmeiro bal la pena poner aqui tamien l poema de Pedro Mexia cula traduçon de Amadeu… (i 20 pontos de balor pal tradutor !)
Al alrobés de Oulices
Anfeliç quien, al alrobés
de Oulices, torne a casa
i nien sequiera un perro, nien
un perro muorto sequiera, lhadre.
Pedro Mexia, Em Memória
(An pertués:
Infeliz quem, ao contrário
de Ulisses, volte a casa
e nem sequer um cão, nem
um cão morto sequer, ladre.]
I agora la mie respuosta a Amadeu que bos puode antressar a bós tamien, leitores deste Froles Mirandesas :
Sendo Pedro Mexia diretor de la Cinemateca (cousa que you nun sabie) i sien dúbeda ningua grande cinéfilo cumo nun puode deixar de ser, ye mui probable quando le bieno l’eideia deste poema que tenga sido anspirado por un filme francés de 1970 antitulado precisamente « Heureux qui comme Ulysse » (Traduçon : Feliç quien cumo Oulisses) ne l qual canta l cantor Georges Brassens ua cançon que ampeça tamien de la mesma maneira que l títalo , sabendo que « Ulysse » (Oulisses) neste caso ye antretanto l nome dun cabalho i que l’açon decorre na Probença, mais precisamente na Camargue… (Tanto passaiges desse filme cumo la cançon puoden ser bistas i oubidas aqui na Anternete)
Mas l títalo de l filme (i ye esso que mos bai antressar agora) ye tamien ua refréncia direta a un soneto mui cunhecido an França que data de l seclo XVI de l’outorie de l poeta renacentista Joachim du Bellay (1525 ?-1560) que amenta lhougo ne l purmeiro berso (cumo tamien ne l terceiro i ne l quarto de la purmeira strofe) ne l heiroi i personaige percipal de l’Oudisseia que, cumo todos sabeis, tornou al sou paíç d’ourige, la ilha de Ítaca adonde siempre sperou por el la sue mulhier Penélopa, depuis dua grande biaige (« un beau voyage ») i binte anhos de ouséncia por bies de la guerra de Tróia antre Griegos i Troianos.
Ye assi l soneto de Du Bellay que un die destes será tamien antressante traduzir (Nun acha Amadeu ?)
Heureux qui, comme Ulysse, a fait un beau voyage
Ou comme celui-là qui conquit la Toison,
Et puis est retourné plein d'usage et raison,
Vivre entre ses parents le reste de son âge!
Quand reverrai-je, hélas, de mon petit village
Fumer la cheminée, et en quelle saison
Reverrai-je le clos de ma pauvre maison,
Qui m'est une province et beaucoup davantage?
Plus me plaît le séjour qu'ont bâti mes aïeux,
Que des palais romains le front audacieux,
Plus que le marbre dur me plaît l'ardoise fine.
Plus mon Loire gaulois que le Tibre latin,
Plus mon petit Liré que le mont Palatin,
Et plus que l'air marin la douceur angevine.
(Esta berson yá ye un pouco moderna mas scuolhi esta para que fusse mais fácele de antender para pessonas menos aquestumadas a falar ou a ler an francés)
I agora alguns comentairos :
Cumo puoden ber sien ningua deficuldade, ls dous purmeiros bersos de l poema de Pedro Mexia retóman grande parte la strutura de l purmeiro berso de Du Bellay anque este seia un alexandrino cumo todos ls que fázen parte de l soneto desse poeta francés de l Renacimiento …
I quanto a las eideias que sprime esse poema de Du Bellay… Fui screbido an Roma quando l outor tube que acumpanhar un tio del que era bispo, para serbir de secretário. Mas dececionado cula cidade pontifical antre outras cousas por bies de todas las intrigas que habie alredor de l papa, Du Bellay sprime todas las suidades que sente de l sou torron natal : l’aldé adonde naciu i se criou situada mais ou menos ne l centro de la França, na region chamada Anjou. Diç Du Bellay muitas cousas que inda hoije poderien ser de atualidade i tamien transferidas para outros sítios i cuntestos…
Parece-me a mi por eisemplo que ciertos « alfacinhas » naturales de las nuossas tierras de Miranda bíben na capital… Lisboa para nun la citar… chenicos de suidades de l torron adonde nacírun i tamien se criórun… cumo tamien acuntece cun muitos cunterráneos nuossos eisilados por esse mundo fuora… You ? Humm… Nun sei, assi i todo. Talbeç porque tamien you soube ancuntrar l miu « petit village » nestas tierras goulesas.
I l percipal talbeç até seia esso : un ser capaç de l ancuntrar un die, an que sítio fur, l sou « petit village »: la sue pequeinha aldé, l sou pequeinho torron…
... haba ou nó perros que lhádren alhá !
Joachim DU BELLAY
(1525? Liré, França - 1° de Janeiro de 1560 Paris, França),












