21/05/13

Pinturas-Alcina Pires

http://www.myblogalcinapires.blogspot.com

(Este retrato ye de la cara de l blogue de Alcina, bonda ne l link)

Este blogue ten sido siempre sien dúbedas nanhuas ua jinela d'anformaçon para chegar mais debrebe als cunterráneos i amigos.

Assi sendo quiero deixar eiqui l andreço - http://www.myblogalcinapires.blogspot.com -  blogue de Alcina Pires, adonde to l mundo puode cuntemplar las sues obra. 

Zed hai muito tiempo que you conheço ls trabalhos i modos de pintar desta associada, natural de Zenízio (1953) mas ye bendo estes redadeiros trabalhos que agora publica ne l sou blogue, i alguns son bien recientes, que me dou cunta de la berdadeira caminada que la pintora fizo i l lhugar alto que merece ne l mundo de las artes.

Nua andada firme i leal als sous ampeços n’arte de pintar, rebela an todos eilhes mais ua beç que la sue anclinaçon pul tema dua pintura lhiada als oufícios i lhidas de la tierra que la biu nacer ye mui fuorte. Ye un mote que se rebela bien querido para eilha, que quando trabalha l fai bien i la recumpensa ye rial, dun modo singular i ua mimória bien cultibada. 

Alcina ye associada de l'Associaçon C. i R. Nial de la boubielha, zde la purmeira hora, para alhá de todo l trabalho que zambolbiu na pintura, l trabalho andebidual ne l mundo de la scrita nun quedou squecido, ten yá publicado un lhibro "Lucrécia Cunta-mos Cumo Era", i dou la sue cuntribuiçon cun cuontas i testos ne l jornal Nordeste i blogues, tamien fui ua tie que se çtacou ne l trabalho coletibo. Siempre eilha stubo atienta i pronta a anterpretar ls oujetibos de l'Associaçon, pormober i dibulgar l ansino de l mirandés. 


Tenemos l'anformaçon que ne l berano que ben ten perbisto sponer ls sous trabalhos na "Casa da Cultura de Miranda de l Douro", desso lhougo que tengamos mais amboras daremos cuonta.

 Bien haias amiga pula cuntribuiçon que dás a la cultura i a l’arte.


20/05/13

Retratos-La lhagona de ls Barreiros

 









-Estes retratos fúrun sacados l die 14.05.2013 (a la tarde) nun ténen grande culidade porque l retratista nun ye grande cousa, nien la máquina de sacar retratos buona, mas l segredo i rezon de retratar la lhagona ye outra.
-Esta lhagona tal qual stá, grande, nun era assi, habie na berdade eiqui ua lhagona mas muito mais pequeinha, i era dessa que you gustaba de ter un retrato, seia cumo fur ua cousa you bos digo, hai muita asparcéncia nas oucas que ten.
 -Nun sou persona que s'arrede por muito tiempo de Zenízio i l sou termo, i yá quantá que nun bie la lhagona assi. 
-Agora un fabor you pido al mundo, pido a todos, mantenei-la assi, lhimpa, sien plástico nien papeles, sien garrafas nien sobras de yogurtes, sien çujeira andustrial, eilha quier i merece.
- Porque para mal de ls nuossos pecados, yá se bei muito çcuido cun sobras, plástico i frascos de pesticidas ne l chano, bordas de ls caminos i rigueiros. La natureza nun merece i nun custa muito ajudar l planeta.

17/05/13

FURTADO


(Caricatura de Henrique Monteiro)



Se un francés ou alguien de lhéngua francófona procurar dados subre essa tal apersentadora pertuesa chamada Catarina Furtado, rapidamente se dará de cuonta que na Wikipédia an francés nada aparece cumo an muitos outros eidiomas de l mundo. Proba que essa pessona nun ye afinal assi tan cunhecida nien talbeç antresse muito quien nun saba tamien falar pertués, anglés, spanhol ou até alman...
Puis a mi, anque more nun país cumo la França, chamórum-me bastante l’atençon alguas linhas screbidas acerca dessa tie na página 20 dun de ls últimos númaros de la rebista Visão que merquei hai uns dies an Sendin.
Mesmo na punta de riba de la página mas nua squina assi i todo, alhá stá l retrato dua tie inda bastante jobe (ne ls sous 40 anhos mais ou menos), cun un bestido quelor de rosa, un rosa quaije burmeilho, mini-saia, çapatos altos i mui brilhantes, unhas i beiços pintados... Nun tubisse l pelo castanho cumo l ténen la maiorie de las Pertuesas mas si lhouro até nun poder mais al punto até de parecer quaije arteficial, até diriemos que bien se poderie aparecer, essa apersentadora de la telbison pertuesa, a qualquiera ua dessas bonecas barbies que a partir de ls anhos sessenta ampeçórun a serbir de modelo (anfeliçmente único i mui lhemitado) para bárias giraçones de mocicas (i mocicos) an muitos países de l mundo i nó apenas ne ls Stados Ounidos adonde essa marca, se nun m'anganho, ampeçou purmeiro a eisistir.
Mas fui l comentairo que acumpanha l retrato dessa tie puls bistos anton mui afamada an Pertual que me fizo reagir inda mais:

Sou disciplinada nas compras ” citaba la mesma rebista nessa mesma página retomando ua frase dezida por essa mesma apersentadora, a perpósito, cumpletaba tamien Visão, “ de la sue reduçon de ourdenado na RTP para 24 mil euros por mês

I mais nada. Só que quando cheguei al fin de l comentairo, preguntei a mi própria se inda sabie ler ou se por acaso habie de repente, cumo nun filme de ciéncia ficçon, mudado de era i stubíssemos nun mundo an que cada qual poderie cumo se fusse un milagre...

ganhar nada mais nada menos que 24 mil euros por mês !!

Ou anton... que burra sou you (i bós tamien leitor(a) ?) !!
Anda! Pon-te lista! Que falta de anteligéncia quaije nunca pintares las unhas i usares quaije siempre çapatos sien salto... Anton nun bés ?!

Mas por mais sfuorços que faga para antender este mundo ne l qual bibimos, todo me lhieba a pensar tamien nua cousa...

Furtado: particípio passado (neste caso tamien cun balor de adjetibo) de l berbo FURTAR que an pertués quier dezir:

- apoderar-se de coisa alheia; substrair fraudulosamente; roubar
- falsificar, contrafazer
- desviar, ser ladrão...

Quien ye burro(a) afinal ?

Talbeç solo aqueilhes i aqueilhas que se deixan facelmente eiludir i nun quieren afinal ber l eissencial i l mais amportante (l mais scandaloso i rebuoltante tamien)  mas ounicamente l que ye arteficial, eilusório i finalmente sien antresse ! 


Botei me al termo

















Até peçque las frolicas de ls lhameiros, bordas de ls caminos i adiles querien cumpensar cula sue guapeç la delor que m’íba n’alma.

Zde largos anhos que por este tiempo me boto a caminho de Zenízio (bibo an Lisboua l anho todo) porque la bida ye assi, fago-lo solico, la tie que m’atura solo l puode fazer nas bacances de berano, nun bai. Tamien bos digo que solo ando por alhá un par de dies, nun ye que nun gustasse quedar mais tiempo, mas ye ua queston de fé, chego i yá stou a pensar ne l die que me scapo.

Gusto desses dies, abro la puorta i las jinelas de la bielha casa (casa bielha) ancerradas todo l tiempo, dou uas bardeiradas ne l chano, i sego cula gadanha las yerbeiras que médran a la puorta i al redror, todo cousas que gusto de fazer. Anton apuis si boto-me al termo i ye eiqui que la cousa duol, cumo se fusse ua ferida que inda bota broça, porque l’aldé tener pouca giente inda ende stan, beio-los, mas l termo stá zerto. I ye ne l termo que las alhembráncias reçúman mais.  Aquel termo abandonado, un stende l oulhar até l anfenito de l praino, i nun bei biba alma, ye dun muorrir-se. Si porque bénen al de riba toda ua semba d’eimoçones, alhembráncias doutros tiempos que demórun a abaixar-se i atéiman an fazer dun gato çapato. Aquel termo a ser paçido por buiadas i ganados, de lhameiros cun baranhos de feno, trigales a ondiar i paixaricos a chilrar, pessonas cun quien se puode falar yá nun hai. Mas duol, i mesmo que eiqui ou eili inda se béian alguns paixaricos, seres bibos, até mesmo esses yá son mui poucos, tamien eilhes yá se fúrun, i para siempre.

Puode dezir-se que todo este assossego fai bien a l’alma i al sprito, que sirbe para aclarear las eideias i arrumar la cabeça, que l siléncio a que somos botados nestas caminadas ye ua bençon de Dius, mas todos nós percisamos de mais, se assi fusse l miu ouniberso staba baziu.

Todos nós oubimos dezir i noticiar que alhá bien loinge, ne l termo de l Stado Brasileiro, hai pessonas que lhúitan por spácio, porque percísan de la tierra, cháman le l Mobimiento Sien Tierra. 

Por eiqui quier me parcer que ye la tierra que reinbindica giente, ye la tierra que percisa de pessonas, porque ende stan ls caminos cumo benas sien la sangre, ls rigueiros cun auga que sobra, las ancruzilhadas i cruzes a apuntar sentidos que naide bai, las paredes, fincones i marcos a marcar cousa nanhua. 

Sobrou me l oulor fresco de la berdura, l doce de las froles.
 

Pan Negro




Ampecemos pe l ampeço. Las purmeiras eimaiges (nua floresta) remeten-mos pa l eimaginairo de las cuontas pa ninos, mas l cinema muda debrebe de ton, cul homicídio biolento dun home, un nino i un cabalho. Esta sequéncia rápida, cuntada sin palabras, prepara-mos para un drama negro i cuntén la premissa de to l filme - la perda de eilusones i la çcubierta dun mundo biolento i cheno de mintiras - que será tamien l arco de trasformaçon de la figura principal.


Apesar de bibir nua aldé pobre i isolada, Andreu ye protegido puls pais, pula pórpia angenuidade de nino i pul suonho de ser médico i tener ua bida melhor. Mas l sou mundo ampeça a çfazir-se quando ancuontra por acaso las bítimas dun homicídio i las outoridades culpan l sou pai, que se bé oubrigado a fugir.

Forçado a ir bibir cula abó i a frequentar ua nuoba scuola (cun un porsor fascista que abusa sexualmente de ua aluna), l mirar de Andreu sobre l mundo bai demudando cachico a cachico. Tamien las ambestigaçones que faç pa lhimpar l nome de l pai l lhieban a çfazer bielhas crenças i a dantender que, a la sue buolta, muitos tubírun de trair ls pórpios eideales para cunseguiren subrebibir.

Pa Negre antercala mui bien ls géneros policial i drama negro, cunseguindo ser político sin ser panfletairo, ser crudo sin ser gratuito i amostrar las consequéncias de la guerra i de la pobreza na alma houmana. A par de la sigurança narratiba, l filme cunta inda cun eicelentes anterpretaçones i cula mestria de l rializador Augustí Billaronga. Filmado an 2010, Pa Negre ye un buono eisemplo de la bitalidade de l cinema catalan cuntemporáneo.

12/05/13

Mosteiro de ls Capuchos, Almada,- scuitou-se i biu-se cultura mirandesa-




 





Mosteiro dos Capuchos, Costa de Caparica, Almada, 11 de Maio. Mira-se l mar sereno que se mos mostra na sue grandura. Ls Monges tubírun scuolha cierta para custruir l Mosteiro. L spácio i la bista cumbida a sossego. Sorbe-se  aire puro i mira-se l mar. Spácio agradable que se gusta de bejitar. Andrento, nua de las sues grandes salas porsores i cumbidados, fálan de: "Educação, Arte e Cidadania: o Diálogo entre as Artes” cumo mos diç l cumbite. A las 16h 30m –Amadeu Ferreira, na sue culidade de perjidente de la Associaçon de Lhéngua Mirandesa, bai falar subre l tema – «A(s) língua(s) pilare(s) de l mundo» i de sou último lhibro de poesie Ars Vivendi Ars Moriendi.

Muitas fúran las anterbençones i quaije todas buoltas pa l'eiducaçon, l público albo éran porsores. You i muitos outros stábamos alhá para oubir ua palhestra subre lhéngua mirandesa i mesmo cun algun tiempo de spera baliu la pena. Cumo siempre, Amadeu Ferreira ten aquel saber de agarrar las pesonas que lo scúitan. Ampeçou a falar an mirandés i todo mundo antendiu l que dizie, apuis liu un poema de l sou lhibro Ars Vivendi Ars Moriendi. Fizo apuis ua biaije zde l reino de Lhion, l nacimiento de Pertual bilhingue. Muitos caçuórun de la lhéngua mirandesa i outros squecírun se que la lhéngua mirandesa tenie sido lhéngua de poder i muitos son ls registros que antes de l século XIV stan screbitos na lhéngua lhionesa. Fui perciso que un moço médico, José Leite de Vasconcelos, an 1882 le amostrasse a Pertual i al mundo que Pertual tenie dues lhénguas: l mirandés i pertués. Falou apuis de la aprobaçon de l mirandés cumo lhéngua pula Assemblé de la República,  Lei 7/99. Aprobar ua lei nun fui todo, solo un pouco mais d’apoio serie perciso para le dar mais denidade i desso ten habido squecimiento. Scutei you a muitos que íban salindo de la sala que le tenie gustado muito la anterbençon de Amadeu Ferreira.

 Para regalo de todos, apuis la palhestra, tubímos ls Dançadores que acumpanhados cula gaita, caixa i bombo dançórun i fazírun stralhar sous palos. Antes de l ampeço de cada lhaço Amadeu Ferreira iba splicando l porquei de cada un deilhes i assi se passou ua tarde bien passada ne l Mosteiro de ls Capuchos, an Almada. Ende se amóstran ls retratos de ls dançadores.


António Cangueiro

09/05/13

CUMBITE


CUMBITE 
 PARA STAR I PARA DEZIR POEMAS AN MIRANDÉS I AN PERTUÉS

DIE 11 DE MAIO AN ALMADA A LAS 16,30. CONVENTO DOS CAPUCHOS
«As línguas pilares do mundo. Ars Vivendi Ars Moriendi de Fracisco Niebro»

Se nun tubirdes nada melhor que fazer ne l próssimo sábado, aparecei por alhá. Será un gusto passar un cachico cun bós I INDA MAIS SE CUMIGO QUEJIRDES DEZIR POEMAS AN MIRANDÉS I/OU AN PERTUÉS DAQUEL LHIBRO DE FRACISCO NIEBRO.

Deixo a seguir l porgrama cumpleto de l die 11


08/05/13

L die que ampuntórun Nuossa Senhora de la porciçon




(testo publicado ne l Jornal Nordeste an 07-V-2013 - acreçantado)


Hai fiestas i tradiçones que se muorren de “muorte morrida”, rezones naturales, falta de giente, falta de mocidade, mudança de ls questumes, muita çfrente “malina”… i hai outras fiestas i tradiçones que se muorren de “muorte matada”, acában a la fuorça, acontra la buntade de la “família” de l “muorto” i solo para sastifazer las zízaras, las birras i la beidade pessonal de ls “assassinos”. Este testo fala de ua dessas fiestas, que está hoije a ser bítima de “muorte matada” i fui screbido, a caliente, cul solo fin de ber se haberá maneira de inda salbar l “marimundo”. Ambora este seia un testo d’oupenion i, por isso, las eideia çfendidas solo “bincúlen” l outor, sabemos que son pertelhadas por quaije to la “família” de l dito “marimundo”, la giente de San Pedro de la Silba.
Cumo testo de oupenion que ye, ampeçamos cun ua que para nós ye clara cumo l’auga: l Santuário de la Senhora de l Resairo, cerca de las Minas de Santo Adrian, ne l termo de San Pedro de la Silba, ye l más guapo Santuário de l mundo, mormente agora na primabera, cul termo spintalgado de froles, capaç de fazer ambeija als más guapos quadros de ls más buono pintor ampressionista.
Ye neste cenairo de paraíso, ne l purmeiro demingo de maio, que se fai to ls anhos la fiesta de la Senhora de l Resairo, a la que alguns le cháman San Marcos. Ye ua fiesta cun cientos de anhos (hai çtemunhos bibos an san Pedro cun más de cien anhos) i ancarna la deboçon más fonda de la giente de San Pedro i talbeç de muita de ls lhugares bezinos – Bilasseco, Caçareilhos, Granja i Fuonte Lhadron. Cumo l capielha queda mi cerca de las marras, an tiempos, houbo guerras ciegas i tremendas antre ls pobos de San Pedro i de Caçareilhos por la puosse de la capielha i l’ourganizaçon de la fiesta: chegou a haber muortes, feridos, zangas que parecien eiternas. You sei de l que falo, que miu abó era de San Pedro i mie bó de Caçareilhos, yá oubi muita cuonta de las que l home passou durante l namoro.
Para l bien i para l mal, la fiesta fui zde siempre ourganizada pul pobo de San Pedro. Ampeçaba an San Pedro, cula salida de l andor de Nuossa Senhora, arrodiada de ls garotos de la Cruzada, i apuis, a salida de l pobo, cuntinaba lhebada pula mocidade als ombros pul camino anté la Senhora de l Resairo, pori uns quatro quilontros i meio. A la chegada al Santuário, fazie-se/fai-se la porciçon de l Ancontro, antre l’eimaige de la Senhora de San Pedro i la Senhora de l Resairo, cumprindo un ritual, centenairo, an que las eimaiges se “salúdan” azinolhando trés bezes Ua delantre de l’Outra. Apuis la missa, outra porciçon, a fin de missa, quemer la merenda antre família i amigos, rezar l terço i, para acabar, la porciçon de la Çpedida, cul ritual eigual al de l encontro. Apuis an San Pedro, a la tardechica, outra porciçon para lhebar a Nuossa Senhora pa la eigreija i, a la salida de l'eigreija, sperar l cura, santá-lo anriba d'ua cadeira i lhebá-lo an ombros anté la sue residáncia, adonde oufrecie bino i antremoços a todo mundo. Fiesta guapa i un manadeiro pa ls eitnólogos!
Durante to l anho litúrgico, estes cachicos de las porciçones de l Ancontro i de la Çpedida, son talbeç aqueilhes más “místicos” i más “mágicos”, adonde ye más besible la Fé i la deboçon que l pobo ten por Nuossa Senhora de l Resairo. Isto puode parecer algo redículo i anfantil, mas quien ye de San Pedro o quien yá biu l Ancontro, sabe bien de l que you stou a falar: uolhos rasos d’auga, piel de pita, silenço cumpleto, cousas que represéntan bien la crença i la Fé, simples i fonda, de la nuossa giente.
Claro que la fiesta fui bariando algo durante l tiempo: deixou de haber garotos para la Cruzada, l andor de San Pedro ampeçou a ser lhebado nun trator, yá nun hai cura cun residéncia an San Pedro i, cun nó menos significado, la doceira de Caçareilhos que alhá staba to ls anhos biu l sou campo acupado por ua rulote que bendie farturas i pipocas. Seinhas de ls tempos, cousas naturales.
Ora, passa que ne ls redadeiros, bamos a dezir, 10 anhos, alguns de ls curas que stubírun na paróquia de San Pedro – i yá fúrun uns cinco ó seis – dou-le la zízara de bedar las porciçones de l Ancontro i de la Çpedida, por bias de dezir que ye ua cousa sien santido fazer porciçones cun eimaiges eiguales, inda porriba a ancuntrá-se, que Nuossa Senhora nun se debe azinolhar, que aqueilhas porciçones son ua boubada i que nó i nó.
Delantre de argumientos tan “mociços”, i para nun salir de l campo lexical de la religion, solo apetece dezir: ai lhoubado seia Dius, haba santa pacéncia para l que un ten que oubir!
An buona berdade, estes argumientos ousados para bedar las porciçones son, lhougo a la cabeça, ua oufénsia para ls miles de pessonas – i de curas! – que fazírun las porciçones por essa bida atrás; apuis, deixa amplache l çprézio que sínten pulas crenças i pula Fé de l pobo i, por fin, bamos a ber: an San Pedro si somos pouco studados i guiamos-mos por cousas simples i singelas, mas star a la spera de l seclo XXI para que beníssen antendidos de fuora a amostrá-mos que las eimaiges de la porciçon reperséntan la mesma Santa… solo apetece respunder: a sério?! Nunca habiemos arreparado!
Se más nun houbisse, ls argumientos esses sbarrúlhan-se eilhes solos quando bemos que alguns de ls curas que pássan por San Pedro cuntínan a fazer las prociçones cumo siempre se fazírun i outros nó, cousa que nun bate citre. I por falar an nun bater citre: sien salir de l cunceilho i se procurar nun oufende, na Senhora de l Naso, que eimaiges ban dambas a dues na porciçon sien que a naide le pareça mal?! Bá, bamos a tener juízo i a fazer las cousas cun tento: pal anho que ben, la Senhora de l Picon queda arrecolhida ne l altar Deilha, que haber dues eimaiges de Nuossa Senhora na mesma porciçon ye ua oufénsia a Dius i arreda ls fieles de l’Eigreija. Isto, claro, a menos que haba mandamientos çfrentes cunsante la smola de cad’un ó stéiamos sujeitos als “houmores” i a las zízaras de l pastor que guia l ganado.
Ye más: cumo tal, un cachico más loinge, nas porciçones de la Semana Santa an Salamanca, un de ls puntos altos ye la porciçon adonde s’ancóntran las eimaiges de Nuossa Senhora de las Angústias cun Nuossa Senhora de la Spránça, nua simbologie – simbologie! – stroudinária i guapíssema: l Delor que ancontra la Sprança, todo simbolizado na figura de la Birge Marie.
L que berdadeiramiente mos fai spece an argumientos tan rastreiros ye l’ancapacidade que parécen traduzir para antender que un ritual ye sempre ua repersentaçon simbólica – simbólica! – atualizada cun ua anterpretaçon que l splique. Mesmo que nun l anténdamos na sue totalidade – ó mos pareça un çparate que nun fai santido - nun tenemos l dreito de l demudar al son de ls nuossos apetites i de las nuossas birras. Isso ye l que qualquiera Taliban tenerie proua de fazer! Que l mesmo home mos diga para quemer l Cuorpo de Cristo i buer l Sou Sangre i lhougo a seguir mos diga que nun podemos fazer ua porciçon cun dues eimaiges de Nuossa Senhora, que isso nun fai santido, i muito menos fazé-Las ancuntrar que ye ua “ampossebelidade”, isso ye de… bradar als Cielos. Cumo tal, assi de repente, que melhor sítio para mos ancuntrarmos cun nós mesmos que l Santuário más guapo de l mundo – La Senhora de l Resairo.
Para acabar: manhana ó passado, l cura de San Pedro lhaba las manos de l serbiço que fizo (i tenerá que las lhimpar a la parede) i scapa-se para outra tierra qualquiera, a pregar(la) a outra fraguesie; i nós quedamos acá, mansos i buonos, mais "catequizados", mas sien fiesta de la Senhora de l Resairo.
Assi i todo, nun se trata eiqui de star acontra ls curas ó acontra l’Eigreija ó la Religion, muito pul cuntrairo. Todo mundo que bibe an San Pedro - todo mundo! – ye çclaradamiente Católico, Apostólico, Romano. Todo mundo, l que talbeç faga de nós un caso cada beç más ralo ne l çtrito de Bergáncia. Ye Católicos que queremos cuntinar a ser. Na nuossa singeleza, cumo mos ansinórun ls nuossos maiores, culas nuossas birtudes poucas i muitos pecados. Deixai-mos morrer de “muorte morrida”, que bien bóndan to las malinas que padecemos; nun mos mátades la nuossas crenças i la nuossa Fé de “muorte matada”, anté mesmo porque, inda que súframos a bermos-mos apagar als poucos, “l’outanázia” que mos stan a fazer, isso ye cousa bien pouco Católica.
Que Nuossa Senhora de l Resairo mos puoda perdonar a todos.

L'amportáncia de ls ancuontros i cumbíbios (ACRNB)




Quaije siempre falo (scribo) de ls eibentos que l’Associaçon Cultural i Recratiba “Nial de la Boubielha” (ACRNB) pormobe, l que quier dezir que yá l fiç muitas bezes i l fago hai muito tiempo, porque estes eibentos ampeçórun hai muitos anhos datrás.

Assi sendo, son mui repetidos, l que se puode dezir que son siempre mais l mesmo, mas nun ye bien assi, hai siempre que dezir i tenendo muitas cousas an quemun son siempre defrentes, duns anhos pa ls outros, l sentimento que se bibiu ua beç será siempre defrente noutra beç. Ye tamien berdade que ls mais de nós somos ls mesmos, l lhocal adonde ls fazemos tamien, mas l magosto, la fiesta de Nuossa Senhora de las Candeias, l 1º de maio dun anho, nun ye armano al de l outro anho atrasado. Hai siempre, an todos eilhes, an cada nuobo anho un renuobo, ua gana nuoba, mais fuorça para partecipar.

Bonda saber que l que mos mobe ye cumbíbir, falar, participar, jogar, mantener las tradiçones i questumes, falar culs amigos, cunterrános,  para que todo esso tubisse sentido i amportáncia. Bibimos esses dies cun muita alegrie, cula certeza que stamos antendendo l sentimento de la quemunidade, que l que fazemos hoije ten muito haber cula hardança que mos deixórun ls nuossos cunterráneos que yá partírun, i que nun será pul nuosso lado que las geraçones feturas nun ban a cuntinar a cumbíbir. 

La mimória coletiva i associatiba tamien percisa de quemido, estes ancuontros i cumbíbios ténen tamien esta funçon, percísan de celebraçones, a miu ber quando nun ye assi, mais cedo ou mais tarde muorren-se i cun eilhas bai agarrado todo un patrimonho houmano i cultural. 

Scribo eiqui i noutros sítios de l’anternete siempre subre estes eibentos, porque antendo que la sue dibulgaçon ten sentido, esta calentura que mos bai andrentro, debe ser partilhada i dada a conhecer a todos.

Nun sei tamien se la mensaige chega loinge, se tamien ye bien bista por todos, mas esso pouco amportará, mas ua cousa you sei, ye que ls ancuontros i cumbíbuios de ls Zenízienses i amigos ténen muita amportáncia

07/05/13

Crise a quanto obrigas



Stou a lhebar bien a sério bender l altemoble que yá nun ye nuobo, só para berdes cumo las cousas son, l persidente de l’outarquie de Lisboa yá l proibiu de descer pulas rues para alhá de l Marques de Pombal, i mercar un burrico, cumo nun me dében dar grande cousa por este munton de lhatas, spero bien que inda deia para un an segunda mano, nun percisa de ser mui buono, talbeç de meia eidade, meiarruçado.

Puodo meter ua manjadoura na garaige, puis queda sien nada, fazer por ua ferranha, apanhar uns fenascos, de beç an quando prende-lo nas traseiras de casa que ls mius bezinos son buona giente, l mais deilhes tóman cunta de ls garoticos, ls nietos porque ls filhos nun aguentórun l touron de la crise i yá ls çpejórun a tiempo anteiro, cumo nacírun eiqui, son ninos filhos de fidalgos até l’ancuntran gráçia i ambáian-los cuntando-les malbadezas i façanhas destas criaturas bondosas i pachorrentas. Cúntan-le mintiras, porque estes cuitados son seres que nun ténen maldade, a las bezes até dá duolo, son tan buonos que nien xútan las moscas cun miedo d’abanar l rabo.

L altemoblico cuitado yá passou las áfricas, mas ten-se aguentado que nien zampeiras atrás de las cabras nas arribas, neste bai i torna a la capital, poucas fúrun las bezes que m’oubrigou a salir cul garrafon de plástico a las bombas de gasolina, uma ou outra si tubo que ir a la quarta dun reboque até la puorta, mas caramba ua bida ten altos i baixo i nien siempre l dunho (you) le dou ls cuidados que mercie, i inda hai que meter ne l sou belhete las bezes que chubiu l Maron, porque la IP5 i IP23 inda nun staba ende na mamada, agora ten que ír-se a l’anspeçon anual alhá pa l fin de l anho, l anspetor de la radeira beç mirou-lo de sgueilha, até las gorjas se m’antrasgórun, desta beç ye que nun passa mesmo, nun sei se ye funcionáiro público, mas peçque bai a ser l carrico que las bai a pagar porque anraibado el si andaba.

Al menos se tubir suorte na troca, berdir l altemoble por uns cientos d’ouros, tamien nun sei para quanto bai hoije un jumentico qu’inda ande, mas dessa oubrigaçon quedo lhibre, que you saba ls burros inda nun ban a l’anspeçon i nunca mais bou a tener problemas an quedar stacionado, ua bestia cabe adonde habir un poste de lhuç nien culs lhafraus da la EMEL, nestes nun bótan las trancas nien las fitas amarielhas, porque stou a pensar ansinar-lo a dar uas patadas i uns pinotes a quien s’arrimar cun mala fé, i talbeç esso deia jeito para algun que s’antolhe a fazer l burro-jacking.

Ye de lhebar bien a sério, a quando stá hoije la gasolina, ls trasportes públicos, l stacionamiento nun parque, la stampa que se paga a las finanças, l seguro, la manutençon? Caramba you nun tengo un carro, you tengo un mamon, i andar ye l andas, ye parado i arranca, que bien bagar tenes, i inda me dízen que bota muito gaç pa l aire!

L burrico talbeç nun ande tan debrebe cumo l altemoble, porque nun ye a cabalhos, mas tamien que adelantra na IC19 (Sintra), na lhinha de Cascais ou na Puonte 25 d’abril tener un cuntador que bai de 0 até 380, se naide mete mecha. 

I que naide me benga a dezir que l burrico bota pul rabo stierco poluidor, nó, essa buosta nun ye i siempre fui eicológico, poluiçon ye todo l que ls mandones i ls arrebanhones stan a fazer a las mies algibeiras. 

05/05/13

ANQUANTO LA LHÉNGUA FUR CANTADA
Gustei muito deste filme.
L'atriç Catarina Wallenstein ancantou-me cula boç, cula buona pronúncia de la mie stimada lhéngua mirandesa i cula sue guapa eimaige.
L'acordeonista Gabriel Gomes tamien fizo un acumpanhamiento musical maravilhoso.
 Ls lhocales i paisaiges adonde fazirun las cenas son guapíssimos.
 L burro tamien fui mui buono caminante naqueilhes pedregosos lhocales por adonde passou.
Ls grupos de cantores i cantoras mirandeses fúrun tamien eicelentes, nomeadamente l de ls Galandun Galandain i l de las cantoras de Sendin.
Neste filme se custata que “l'ouralidade mássima ye la música”.
La cúrtie-metraige enicial de Filomena Sousa subre la Fame i Fartura fui ua recolha i registo straordinairo de cachicos de l patrimonho oural i musical de l nuosso stimado Pertual. 
Este filme emocionou-me, dibertui-me i, an special, ansinou-me a amar mais las tierras i las gientes mirandesas i pertuesas, por esso l recomendo a todos ls mirandeses.
Santi que hai de fato “ua tierra i ua giente berdadeiramente straordinárias ne l stremo norte de Pertual”.
Santi muita proua an ser un de ls filhos dessa giente straordinária.
L çtino de ls mirandeses ye mui anfuenciado por estes trabalhos cumo l de João Botelho, que ban cuntribuindo para bermos houmenageada i balorizada la nuossa giente i la nuossa Lhéngua mirandesa.
Parabienes  a todos l que cuntribuíran pa la rializaçon deste filme, an special pa l rializador João Botelho i pa l'atriç Catarina Wallenstein por este eicelente filme de caraterizaçon de las nuossas tierras i gientes mirandesas, que muito cuntribui pa l'anriquecimiento, promoçon i dibulgaçon de la música i de la cultura de l Plaino Mirandés.
 
Leonardo Antão
4 Maio 2013

03/05/13

100 (cien) retratos




 Cumo ua eimaige bal por mil palabras, nun bou a screbir muito.

Mas siempre bos anformo stimados cronistas (scritores) i lheitores deste sítio, eiqui bos deixo l link dadonde stan publicados ls retratos de l "Cumbíbio/Jogos", eibento que l'Associaçon Cultual i Recreatiba Nial de la Boubielha (Zenizio.Miranda de l Douro) pormobe to ls anhos, cul antuito de possiblitar que la quemunidade de cunterráneos i amigos a bibir an Lisboua i alredores puodan atamar las suidades, rebibir ls jogos tradecionales, zanferrujar la sue lhéngua d'ourige, l mirandés, puodan ambersar i ancuntrar-se culs amigos i camaradas, porque ne ls dies que cuorren l tiempo scassa.

Assi ponendo eiqui la anformaçon dadonde stan ls retratos podeis todos, lheitores i besitantes deste site, fazer ua eideia como passamos l die, ende se puode ber la sastisfaçon e alegrie que mos bai n'alma, cumo ye grande l cumbíbio i cumo estes eibentos son amportantes cumo eilemientos de lhigaçon de la família Zeniziense.

 -L link ye este:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.558444684199136.1073741825.100001008281658&type=3

Nota: Ls retratistas fúrun Leonardo i Faustino


(Jogo de l fito)

02/05/13

ANQUANTO LA LHÉNGUA FUR CANTADA


ANQUANTO LA LHÉNGUA FUR CANTADA, filme de João Botelho
Estreia em Lisboa, no próximo sábado, dia 4 de maio, às 21 horas
Cinema São Jorge, Sala Manoel de OLiveira

Un poema subre la lhéngua, la cultura i l pobo mirandés

É O SEGUINTE O TEXTO QUE ACOMPANHA A DIVULGAÇÃO DA ESTREIA:

O mais recente trabalho do realizador João Botelho, Anquanto La Lhéngua Fur Cantada, tem estreia marcada no PANORAMA - 7ª Mostra do Documentário Português, no dia 4 de Maio, às 21h, na Sala Manoel de Oliveira do Cinema São Jorge.

O documentário, filmado em Miranda do Douro, aborda o mirandês e a música tradicional de Miranda do Douro, sendo descrito pelo realizador como “um pequeno musical sobre uma terra e uma gente verdadeiramente extraordinárias no extremo norte de Portugal. Enquanto a língua for cantada este povo não morre”.

Em Anquanto La Lhéngua Fur Cantada a atriz Catarina Wallenstein atravessa o Planalto de Miranda, cantando músicas tradicionais daquela região acompanhadas pelo acordeão do músico Gabriel Gomes (Sétima Legião, Madredeus), seguidos pelo burro Atenor.

Na mesma sessão, será ainda exibida a curta-metragem Fome e Fartura, de Filomena Carvalho Sousa, onde elementos da tradição oral (romances, cantigas, poesia popular, episódios de vida e formas proverbiais), que a realizadora regista desde 2006, servem como base para este filme onde se fala de "fome e da fartura, da riqueza e da pobreza, das desiguldades e das injustiças sociais".

O PANORAMA - 7ª Mostra do Documentário Português, organizado pela Apordoc - Associação pelo Documentário e pelo Arquivo Municipal de Lisboa - Videoteca, realiza-se de 3 a 11 de Maio, no Cinema São Jorge, na Cinemateca Portuguesa - Museu do Cinema e no Teatro do Bairro.
- See more at: http://www.c7nema.net/producao/item/38829-joao-botelho-estreia-anquanto-la-lhengua-fur-cantada-no-panorama-7ª-mostra-do-documentario-portugues.html#sthash.5anmtggk.dpuf

 Foto: ANQUANTO LA LHÉNGUA FUR CANTADA, filme de João Botelho
Estreia em Lisboa, no próximo sábado, dia 4 de maio, às 21 horas
Cinema São Jorge, Sala Manoel de OLiveira

Un poema subre la lhéngua, la cultura i l pobo mirandés

É O SEGUINTE O TEXTO QUE ACOMPANHA A DIVULGAÇÃO DA ESTREIA:

O mais recente trabalho do realizador João Botelho, Anquanto La Lhéngua Fur Cantada, tem estreia marcada no PANORAMA - 7ª Mostra do Documentário Português, no dia 4 de Maio, às 21h, na Sala Manoel de Oliveira do Cinema São Jorge.

O documentário, filmado em Miranda do Douro, aborda o mirandês e a música tradicional de Miranda do Douro, sendo descrito pelo realizador como “um pequeno musical sobre uma terra e uma gente verdadeiramente extraordinárias no extremo norte de Portugal. Enquanto a língua for cantada este povo não morre”.

Em Anquanto La Lhéngua Fur Cantada a atriz Catarina Wallenstein atravessa o Planalto de Miranda, cantando músicas tradicionais daquela região acompanhadas pelo acordeão do músico Gabriel Gomes (Sétima Legião, Madredeus), seguidos pelo burro Atenor.

Na mesma sessão, será ainda exibida a curta-metragem Fome e Fartura, de Filomena Carvalho Sousa, onde elementos da tradição oral (romances, cantigas, poesia popular, episódios de vida e formas proverbiais), que a realizadora regista desde 2006, servem como base para este filme onde se fala de "fome e da fartura, da riqueza e da pobreza, das desiguldades e das injustiças sociais".

O PANORAMA - 7ª Mostra do Documentário Português, organizado pela Apordoc - Associação pelo Documentário e pelo Arquivo Municipal de Lisboa - Videoteca, realiza-se de 3 a 11 de Maio, no Cinema São Jorge, na Cinemateca Portuguesa - Museu do Cinema e no Teatro do Bairro.
- See more at: http://www.c7nema.net/producao/item/38829-joao-botelho-estreia-anquanto-la-lhengua-fur-cantada-no-panorama-7%C2%AA-mostra-do-documentario-portugues.html#sthash.5anmtggk.dpuf