Mostrar mensagens com a etiqueta Cuonta de Natal. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Cuonta de Natal. Mostrar todas as mensagens

23/12/10

Un die de Natal de 1965 (cuncurso)



Stábamos ne l die 24 de Dezembre de 1965 i yá passaba de las uito de la nuite…

A la mesma hora, ne l die antes, Manuel yá s’iba purparando para s’agarrar a trabalhar, el mais l armano Eiduardo, cun mais outros binte ou trinta oubreiros, ne ls fornos de la "telharie" adonde le habien dado trabalho, fazie anho i meio, a pouco mais de 150 kms de l sítio adonde uns carros, esses cun matrícula francesa, habien ido a saber deilhes, mesmo al pie de ls Pirinéus, lhougo depuis de habéren todos chegado a salto, zde la mesma aldé de las Tierras de Miranda, an grupos, uns atrás d’outros.
Habien trabalhado toda la nuite sien parar, até las seis de la manhana, quando outros cumpanheiros habien chegado inda culs uolhos chenos de suonho anque bien menos cansados, para fazer l mesmo trabalho que eilhes habien feito toda la nuite: fabricar an grandes cuntidades teilhas i tijolos, nas prensas i ne ls fornos, ne l meio de muito puolo i corrientes d’aire, cun puortas siempre mei abiertas i que solo quedában cerradas quando era preciso poner todo l que ende se fabricaba a secar durante bárias horas i a altas temperaturas. Chegaba despuis l’altura an que tenien mesmo qu’antrar nesses fornos i puxar cun toda la fuorça que tenien para sacar dalhá las teilhas i ls tijolos inda calientes de tal maneira que até se ponien todos a sudar que nien pitos, sentindo la garganta cada beç mais seca i quaije a doler, ls uossos que yá ouliában por çcanco i la cabeça, essa anton!, que só se lhembraba dua buona cama adonde un pudisse cerrar ls uolhos i eimaginar outros mundos, mundos defrentes, adonde ningun deilhes fusse oubrigado a sujeitar-se a ua bida cumo aqueilha.

Yá passaba anton de las uito, nesse die 24 de Dezembre…

Çque habien acabado l trabalho, a las seis de la manhana, Manuel i quaije todos ls outros cumpanheiros que habien trabalhado cumo el, despuis de se habéren lhabado nas casas de banho que la fábrica assi i todo ponie a la çposiçon de ls oubreiros, habien salido para fuora cun l cuorpo inda caliente i algo húmado, atrabessado ua rue inda zerta a aqueilha hora i antrado sien perder tiempo por bies de l friu que fazie ne l casaron cun un andar que tamien pertencie a la fábrica i que era agora la casa adonde todos morában, comien a hora marcada, podien drumir i tamien lhabar-se. Mas l suonho fazie-se sentir cada beç mais. Cuntentórun-se anton cun ua malga de lheite ou de caldo que tubírun que calcer na cozina de la cantina que habie nesse casaron i comírun, aqueilhes que quejírun, un carolo de pan que sobrara de la biespera, indo alguns a saber tamien dun copo de bino antes de subíren todos pa ls quartos quemuns que quedában ne l purmeiro andar. I despuis… toca a a drumir! Era l que l cuorpo mais pedie a aqueilha hora!

Habien spertado pouco antes de meidie para nun deixar passar l prato de carne guisada ou peixe fertido cun patatas ou macarron; afinal era quaije siempre l mesmo quemido que era serbido todos ls dies, çque alhá stában, mas un nun tenie outro remédio que aceitar anquanto i nó. Assi i todo, nesse die, Rosa habie-le dito qualquiera cousa que ls habie anchido de cuntentamiento. Tamien eilha que era cunhada de Manuel era de la mesma aldé i era ua de las ralas mulhieres que habie benido a salto cumo eilhes; era nuoba tamien senó mais inda porque solo tenie 20 anhos i habie arranjado, grácias al armano que tamien alhá staba a trabalhar anque inda nun tubisse feito la tropa (Mas esso nun iba a tardar), un lhugar cumo cozineira na cantina desse casaron que tenie agora cumo moradores uns cien oubreiros todos strangeiros, spanholes, argelinos, marroquinos i muitos pertueses antre ls quales un bun par deilhes éran oureginairos de la mesma aldé de las Tierras de Miranda. Habie-le dito Rosa, al almuorço, anquanto iba traiendo las trabiessas de chicha guisada cun macarron :
― Cumpanheiros! Falei yá uns dies cula mie colega, Madame Porterie (You bien sei que tamien la chamais Françoise, anque tenga mais anhos que nós, quaije todos) i eilha aceitou de ir a fazer l mesmo pedido que fui aceite afinal pul cuntabilista que s’ancarrega de las cuontas de l nuosso casaron. Inda nun bos destes de cunta de nada mas nós alhá cunseguimos poner de molho zde onte uas quantas puostas de bacalhau que nun fui fácele ancuntrar assi i todo. Sabeis que ls Franceses nun cuorren atrás de bacalhau cumo nós, ls Pertueses, ne l die de cunsoada. Mas alhá las arranjemos i lhougo a la tarde bai a ser essa la refeiçon que bamos a purparar. Berças cumo las que nós comemos nesta altura de l anho, an Pertual, nun cunseguimos ancuntrar. Teneremos que mos cuntentar cun repolho, l mesmo cun que fázen aqui nesta region i até ne ls Pirinéus, cumo yá me splicórun, un caldo que se purpara tamien cun frajones brancos secos, pierna de cochino ou chicha de parro cunserbadas an salmoura ou ne l unto. Tamien yá ponimos ls frajones de molho i nun tardaremos a ampeçar de purparar precisamente esse caldo a que se le dá l nome de «garbure». Bá! Bai todo a correr bien!
―You bien bos ajudaba, aperpuso-se anton Manuel, mas se fur cumo de l’outra beç que Françoise lhougo me dixo : «Nun quiero homes, aqui ! Só se fur para zbulhar patatas!». Mas ye ua asneira. Porque bós solas las dues nun ye giente que chega para purparar refeiçones para tantas bocas siempre chenas de fame. Depuis nun admira que l quemido seia siempre l mesmo i nun saba grande cousa l mais de las bezes…
― Para yá, remediamos-mos cumo podemos, retrucou anton Rosa. Esta nuossa bida nun puode durar siempre assi! Dou-mos la possiblidade de arranjar papeles sien muita deficuldade porque esta fábrica precisaba de muita mano d’obra cumo sabeis, mas tenemos que pensar an ancuntrar cousa melhor que deia mais sastisfaçon a todos.

Anton, depuis de çcansar mais un ratico depuis de l almuorço porque ls uossos inda pedien mais tiempo de repouso, éran las dues i meia i até habie aparecido ua racica de sol quando Manuel se decidiu a ir a dar ua buolta cul sou armano Eiduardo i mais outros dous cumpanheiros até l centro de la cidade yá que iba a ser die feriado i que la fábrica iba a quedar ancerrada cumo se fusse Demingo. Fui nessa tarde que bírun un grande pinheiro todo anfeitado cun bolas queloridas que habie sido puosto de perpósito ne l meio dua grande praça adonde nun parában de passar muitos carros a toda la hora. Habie muita giente na rue tamien. Giente cun sacos que antraba ne ls sotos para comprar de todo: çapatos, roupa, perfumes, flores, choclates, garrafas de bino, bolhos, lhibros, discos, giradiscos, rádios, telbisones... i brinquedos tamien, cumo era de sperar, para oufrecer als ninos nessa nuite de Natal.
I Manuel puso-se a pensar. Na mie tierra, nun hai i tamien nunca houbo tanta fartura de cousas para mercar i oufrecer nun só die… You nunca me lhembro de ancuntrar ne ls mius çapaticos, quando era nino, outra cousa a nun ser ua laranja i por bezes tamien, quando calhaba, uas crouicas i nada mais. Cumo todo aqui ye defrente… Talbeç daqui a uns anhos, tamien nós téngamos dreito de tener ua bida cumo la que muita giente que bi hoije parece tener; giente que aqui stá zde siempre ou quaije mas nó giente cumo nós, pobres de Cristo, que fumos oubrigados a salir de la nuossa tierra porque eilha yá nun mos daba para bibir cumo deseábamos, mais dinamente, sien tener miedo de l que puode acuntecer ne l die de manhana… Mas cumo todo esto me custa! Que zgrácia ser oubrigado a deixar la mie Dlubina, la mie garota que fizo quatro anhos hai solo uns dies i la mais nuoba que até naciu sien you alhá star ! Que tristeza andar pul mundo i nien podermos passar l Natal juntos, an família, na nuossa casica pequeinha demais, bien sei, adonde yá mal cabiemos todos mas adonde tamien entra l sol… inda mais até que este que até parece que se rie de mos ber aqui… i adonde, nessa nuossa casica, na nuossa tierra, mos calece assi i todo un bun lhume feito na cozina de teilha bana cumo ne l tiempo de mie bó que fui la duonha dessa casa yá antes de nós… un lhume que nós nun tenemos aqui a nun ser aquel calor danhado que mos queima la piel quando antramos ne ls fornos de la fábrica… un lhume buono i saudable aquel que fazemos dentro de nuossas casas, an Pertual, que son nuossas assi i todo; un lhume que a mi me faç tanta falta !

Tornórun pa l casaron adonde morában agora, na fin de la tarde, ls oubreiros pertueses de la telharie daqueilha cidade de l Sul de la França, todos eimigrantes, i muitos: amigos i parientes que benien de la mesma aldé de las Tierras de Miranda…
Houbo «garbure» nesse die, esse caldo que se faç tradicionalmente nessa region de la França çtinado a calcer i a matar la fame até a giente chena de friu nas montanhas de ls Pirinéus cobiertas de niebe, alhi tan próssimas que até se bien ne ls dies an que l cielo staba particularmente claro i sien nubres. Mas houbo tamien pa ls nuossos Pertueses bacalhau cozido cun patatas i repolho yá que naide habie cunseguido ancuntrar berças cumo las que questumában comer an Pertual, todo regado cun un óleo misturado cun alho i pumiento, mas un óleo que nun era azeite i todos se lhembrórun de l gusto ancunfundible de l azeite que se fazie na tierra deilhes. Para acabar, inda fúrun serbidas, para quien quejisse, tangerinas, maçanas, laranjas i bananas mas nien sequiera se biu la selombra duas rabanadas, de sonhos ou de massa fertida passada despuis por açucre i até canela que muitas mais, armanas i ties gustában de fazer nessa altura de l anho.
― Se hai ua cousa de que tengo suidades, dixo Justriano que era un de ls mais nuobos de todos, ye de las rabanadas que fazie i faç todos ls anhos mie mai. Até pon uas pinguitas d’augardiente i un çumico de laranja que faç ferber i apurar cun açucre para las poner depuis nesse molho depuis de friu. Á mai, que buonas éran las rabanadas que fazie. Era quemer i chorar por mais! Quando me lhembro!
― Á rapaç! Manhana, até calha bien que ye die de Natal, quijo animá-lo anton Manuel. Ye cumo se fusse Demingo i la fábrica nun mos piede para irmos a trabalhar cumo ne ls outros dies. Teneremos tiempo, fazeremos ua fogueira alhi na rue; naide passará cun carros ou camiones de la fábrica i nun han de faltar palos por ende para queimar. Assamos uas rodaixas de chouriço de la nuossa tierra, bubemos alguns copicos de tinto i a ber se arranjamos tamien ua sartian (hai que pedir ua a Rosa) para fazermos uas quantas rabanadas. Tamien a mi me dá la gana de fazer i comer rabanadas que ye ua cousa que até nien custa nada a fazer. Cumo se morriu mie mai mui cedo, mais dua beç bi i ajudei mie armana Arminda de poucos anhos mais bielha que you a fazer rabanadas precisamente, subretodo por oucasion de l Natal. Madame Porterie yá me dixo que nun ye ua cousa que ls Franceses questúman fazer muito nesta altura de l anho. Purpáran outras cousas que you i tamien bós nunca porbemos i nien sabemos l gusto que ténen. Bamos anton a fazer rabanadas, manhana, Justriano, se todo corrir bien! Tamien hemos de poner alhá uas pinguitas d’augardiente. Tou pai até bien la sabe fazer na dega que ten al fondo de la rue de l Baiunco.
― Á rapazes, anterbino anton Eiduardo. Bien sei que denheiro inda hai mui pouco para andarmos a fazer cumo ls Franceses que andubírun ua buona parte de l die a saber de prendas para oufrecer als familiares i als amigos. Tamien nós hemos de fazer eigual se todo correr bien daqui a uns anhos mas anquanto i nó, hai ua cousa esta nuite que nun mos podemos squecer de fazer sien falta: tenemos que ir, nós tamien, a la missa de l galho tal i qual cumo se stubíssemos na nuossa tierra. Ls Franceses nun ye assi que cháman essa missa de cunsoada mas esso pouco amporta. Toca a andar que yá dében de ser horas!

Nessa nuite frie de 24 de Dezembre de 1965, a uns mil quilómetros ou mais de la tierra adonde todos habien nacido, nessa nuoba tierra, tierra d’eimigraçon, fúrun quaije todos esses homes, bestidos cun çamarras i an grupos, a assistir a la missa dada nesse die an todas las eigreijas daqueilha cidade de l Sul de la França.

― Podiemos oubir la missa, aqui na eigreija de San Pedro, dixo Manuel, mas yá hai muita giente alhá dentro. Daqui a ua hora, ampeça la missa que bai a ser dada na catedral. Queda mais loinge i yá andubimos bastante a pie para chegar adonde cheguemos, mas tengo la certeza que debe de baler la pena. You inda nunca assisti a ua missa an ningua catedral na mie bida i hoije bai a ser l die.

Fúrun cun el Eiduardo, Justriano i tamien outros quatro. Atrabessórun anton todos ua puonte que passa anriba desse riu que bai a dar depuis a outro mais grande (cumo Manuel un die chegou a ber nun mapa que le amostrórun) i que depuis entra ne l Ouceano (l mesmo que banha l litoral de Norte a Sul de Pertual...) depuis de haber passado, a uns 200 kms de l sítio adonde stában esses homes, al lhado dua cidade inda mais grande que essa, chamada Bordéus… I depuis de atrabessar essa puonte, fúrun subindo por uas scaleiras mui grandes, monumentales cumo alhi dezien, adonde a cierta altura le aparciu ua státua que representaba un home amponiente que antretanto mostraba un aire feliç i cheno de proua; tenie un chapéu de aba lharga, botas de canho alto, ua grande capa i l mais amportante de todo ua spada tamien, pronta para ser usada outra beç para un nuobo cumbate caso fusse neçairo...
― D’Artagnan! dixo anton Manuel todo cuntento de alhi yá haber chegado. Yá sabemos quien sodes agora i tamien que nacistes acerquita daqui, çque bos bimos l outro die, nun cinema que passou na telbison que tenemos na nuossa cantina. Biba baliente mosqueteiro! Siempre bestido aqui de la mesma maneira, steia calor ou steia friu. Mas que aire fidalgo l buosso i inda porriba hoije, nesta nuite de Natal! Beni cun nós até alhi arriba, bamos todos a oubir la missa… «missa de meia-nuite» cumo bós dezis, aqui na Gasconha i nas outras tierras de França cumo mos splicórun hai uas dues horas, tamien na telbison, anquanto íbamos saboreando la nuossa cena de cunsoada.

I a D’Artagnan parece que até le gustou oubir essa lhéngua que falában Manuel i ls outros cumpanheiros benidos de l outro lhado de ls Pirinéus… Afinal, la Gasconha nun quedaba assi tan loinge i aqueilhes Pertueses parecien tan balientes i corajosos cumo el i ls outros mosqueteiros que habien sido scolhidos i armados, hai muitos i muitos anhos, para defender l rei de França, l Rei-Sol çque era nino…

Staba tamien chena de giente la catedral anque inda fusse mais grande que todas las outras eigreijas de la cidade. Mais grande tamien que la sé-catedral de Miranda i cun guapíssemos bitrales que Manuel i ls outros cumpanheiros nunca habien bisto até anton an lhado ningun…

La missa fui dada an francés i eilhes nien todo antendírun mas ua cousa le pareciu mui clara: alredor, l mais de la giente que alhi staba andaba mui bien bestida, cun buns casacos, botas i çapatos mui bien angraixados i até nuobos. De certeza que alhi tamien debie de star l patron de la fábrica cula sue família, ls diretores de ls defrentes serbiços que trabalhában ne ls scritórios, giente que habie benido alhi de carro, sien precisar de andar a pie cumo eilhes, cun botas ou çapatos yá bielhos i a pedir cuncerto, por ua buona hora para chegar a la parte mais alta dessa cidade.

Tornórun depuis quaije pul mesmo camino. La cidade apareciu-le de adonde stában toda eiluminada. Cumo era grande, sien acumparança cula aldé que habien deixado an Pertual ! I fúrun abaixando depuis, mas desta beç para mudar un pouco de camino (Tenien tiempo: manhana nun era die de trabalho), pulas rues mais streiticas de la parte mediabal até chegar a la mesma puonte que atrabessórun mas ne l sentido cuntrairo. Yá nun habie naide a aqueilha hora na eigreija de San Pedro; la missa que habie ampeçado ende mais cedo yá habie acabado hai mais dua hora i yá nun se bie a naide nas rues, alhi acerca.
― Ls cumpanheiros que quedórun aqui para assistir a la missa yá aqui nun stan i a estas horas yá dében de star a drumir, comentou Eiduardo.
Cuntinórun anton esses siete homes la sue caminada sien nunca parar. L friu atrecie ls cuorpos. Pior serie se parássen.

Quando subírun pa l purmeiro andar de l casaron, debagarico i sien fazer rugido porque yá quaije todos ls outros cumpanheiros se habien deitado i yá drumien a aqueilha hora, solo acendírun ua luzica para nun ls spertar. Éran dues salas bastante grandes cun uas cinquenta camas an cada ua, un almairo al lhado de cada cama i ua passaige antre eilhas todas çpuostas dun lhado i doutro de las dues paredes. Manuel tirou la çamarra que deixou caier anriba de la cama. Tamien dentro de l casaron fazie friu, l calcimiento era pouco. Zatou ls çapatos mas guardou ls miotes de lana d’oubeilha anque bien le dolíssen ls pies; guardou tamien las ciroulas, la camiseta i deitou-se assi, cun essa mesma roupa que habie serbido para se apersentar pouco tiempo antes delantre de Dius i tamien de D’Artagnan…

I lhembrou-se anton cun mais antensidade que nunca de la sue Dlubina i de la sues dues rapazicas inda tan nobicas que yá nun bie crecer…

― Pal anho que ben, Dius querga que si, ye cun eilhas que quiero passar l Natal, pensou el. Se fur preciso, até será aqui, an tierras de França adonde parece que hai tanta fartura de todo… Bonda trabalhar i tener cunfiança! Tamien you hei-de cunseguir !... Nun ye berdade, D’Artagnan? La Gasconha afinal nun queda assi tan loinge de las tierras que stan de l outro lhado de ls Pirinéus!

I ponendo-se a pensar mais ua beç ne l home de armas, fiel serbidor de l Rei-Sol, cun chapéu, capa lharga, botas altas i spada a la moda antiga, de que habie bisto i admirado la státua nessa caminada de quaije dues horas até la parte mais alta de la cidade, essa cidade adonde habie chegado un die para trabalhar i ganhar la bida cun mais outros cumpanheiros de eimigraçon, acabou als poucos por se drumir… sonhando tamien cun un beiso, l beiso que habie de dar a la sue Dlubina i a las sues dues garoticas l die que yá nun podie tardar a benir quando tubisse la possibilidade de s’ancuntrar outra beç cun eilhas trés, nua casica pequeinha, nua aldé de las Tierras de Miranda, alhi de l outro lhado de ls Pirinéus.




Cuonta de Natal - Ls scluídos (cuncurso)


Éran muitos armanos, pul menos seis. Ls pais ganhában la bida pulas feiras, c'ua carroça bielha, puxada por dous machos, bendendo roupas baraticas, çapatos, mandiles, todo l que se quejisse. Mirando para aqueilhas caras finicas, eili arrebolcados meio ambaixo la carroça, meio antre las roupas, bie-se bien l béu de pobreza que acubrie aquel pelo spetado i zgrinhado. Ls mais bielhos cun eidade de ir a scuola faltában muito i quaije nunca passában de classe. Muita beç, faltában dies anteiros a la scuola quando ls pais se íban a fazer ua feira. Gastában l tiempo puli sin nada fazer, a nun ser algua maldade.
An la scuola éran mal bistos, percipalmente Leandro, que era un terrorista. Deili solo se sperában çparates. Alguas porsoras, percipalmente la Dona Glória, que tamien tenie filhos na scuola, bien tantaba chamá-los a la rezon, cun palabras que podissen mudar aquel çtino.
Nua tarde, biespera de Natal, cun la scuola yá de férias, un de ls armanos apareciu puli cun las manos ne ls bolsos, cun aquel ar de gingon. Al bé-lo, la porsora Glória chamou-lo.
- Anton l que andas porqui a fazer Leandro?
- Gasto l tiempo, respundiu el ancolhendo ls ombros.
- Mas sabes que hoije ye la nuite de cunsoada. Como passas tu la cunsoada?
- Stá todo cumbinado. A la nuitica ajuntamos-nos todos i bamos por ende a roubar quemida i bubida para lhougo a la nuite. Çpuis fazemos un lhume grande i quememos todo. Apuis bamos por ende, pulas rues partindo ls bidros de las casas que nun ténen a naide, que ye pa la bófia nun quedar toda la nuite cun l culo sentada al lhume.
Al oubir isto la porsora Glória cumbidou-lo a ir a passar la cunsoada an casa deilha.
- Astanho nun puodo, yá stou cumprometido culs mius amigos. Bou pa l anho.
- Anton fica cumbinado.
- Stá bien!... Stá bien!...
Ne l anho adelantre, ne l die de cunsoada, la porsora Glória recebiu un postal de Buonas Fiestas cun estes dezires, “Astanho nun puodo cumprir la mie pormessa, porque stou na cadena, mas pa l anho que ben puode cuontar cumigo”.
A la nuite la porsora Glória cuntou esta stória a la cena. I todos deziran:
- Pa l anho, Leandro senta-se al pie de mi.

Válter Deusdado

La spera


Era biespera de Natal, Marie speraba l home que tenerie de matar. Habie sido purparada para aquel sfergante por Oulíbia, xefe de l departamiento de Houmicídios. Eilha quedarie an casa a la spera de l ’serial killer’ que yá habie matado, por sganamiento, zassiete rapazas; Todas cul mesmo perfil i Marie ancaixaba-se nel. Ua mulhier guapa i ferida ne l rostro.

Oulíbia sabie l que fazie quando la scolhiu para aqueilha spera. To l Departamiento cuntaba cul sucesso desta amboscada. Era por bias dun anúncio de jornal que el iba a benir. L anúncio amostraba l retrato de Marie i dezie que gustaba de rapazes carinosos i guapos. Eilha staba guapa i amostraba mui bien la brecha que le marcaba la cara de l lado dreito. Trabalho de mestre, feito por un maquilhador de triato, coincido de Oulíbia.
Marie miraba pula jinela a ber l tiempo, i todo l que tenerie de fazer quando fusse la hora d'anfrentar l que benie pula frente.

Ua larga tarde parecie tener ampeçado. La selombra de l'arble de l jardin balanciaba tembrando i ancarrapitando-se pula parede de la sala. Nun podie arreclar agora. Todo bolaba ne ls sous pensamientos cumo ua mancha burmeilha. Tenerie qu'achar fuorças ne l zaspero de las moças qu'apodrecien ne ls sous caixones.

Marie querie tener un lugar de çtaque ne l departamiento de Houmicídios i nun poupou sfuorços para cunseguir ser bien bista por Oulíbia, la rúbia durona de l Departamiento.
Ua selombra d'home fui atirada contra la parede de la sala. Era el. A tembrar, purparou-se para abrir la puorta. L teto de la sala balanciaba zeigual. Eilha acachapuiçou nas perfundezas de l sou miedo deixando-se çfalhecer. Respirou fondo agarrando-se al stante de l corredor que daba pa la puorta d'antrada. La mano batiu ne l'anjo de borcelana que bolou para loinge, indo a scachiçar-se contra la puorta.

Quando la puorta se abriu, l moço eilhi parado, mirou çcunfiado por bias de l bruído. Ls cacos de louça ne l suolo i Marie agarrada a la maçaneta cun tanta fuorça. Preguntou se staba todo bien i dou ua miradela para drento de la casa. Eilha çculpou-se pul stardalhaço de la louça i cumbidou-lo a antrar. Stendírun las manos i el apersentou-se:

- Muito prazer, Alberto! Bin pa l ancuontro a mando de Oulíbia.

Marie sabie de las artimanhas que el probablemente iba a ousar para antrar i quedar a buntade culha, solo nun antendiu porque le falou an Oulíbia. El apanhou ls cacos de l suolo i puso-los cun cuidado ne l caixote de l lixo que staba ne l corredor. Marie agradeciu, dixe-le que staba a fazer café i fúrun pa la cozina. Caminában juntos i ls sous passos fazien rugir l sobrado.

Anquanto tomában l café, eilhi na cozina, eilha biu la punta dum baraço salindo de l bolso de trás de las calças del. Fizo de cuonta que nun biu nada i oufereciu-le un wisky. Fúrun cumbersando subre banalidades, subre buns binos i el fui buendo ua dosa atrás doutra. Depuis de l terceiro copo, yá habie perdido la noçon de las cousas. Marie miraba aquel cuorpo a las ambelgas, tan guapo i que tenerie que matar a qualquiera momento.

Yá nun sentie la calor de l café, i si uas quelubrinas giladas pul cuorpo arriba. Pensaba cumo se habie metido nua cousa tan macabra cumo esta. L que fazerie, agora que staba cara a cara cun este psicopata. Tenie que telfonar a Oulíbia antes d'eisecutar l plano. Eilha tenie sperança que fusse un anganho, que tubíssen mudado d'eideias. Percisaba de ir a saber de coraige, para probar la sue cumpeténcia an trabalhar cun Oulíbia; Essa era la question mais amportante naqueilha altura.

L telifone tocaba, tocaba i naide atendie, até qu'ua boç femenina respundiu. Marie staba cumpletamente çcuntrolada, i falou albiada:

- Stá, stá, sós tu? Gráças a Dius!

Na outra linha la mulhier preguntou:

- Recebistes la mie anquemenda?

- Stá eiqui na cozina cumigo.

Deilhi an delantre fui ua cumbersa bouba subre ancorajamiento. L'outra dezie para eilha nun heisitar i cortar-le l cachaço; que serie fácele, que tenie que tener coraige i cousas assi; Cortar i pronto. Todo quedarie resolbido.

Marie quedaba bouba de grima, mas dezie que nunca serie ua "fraquita", que era cunfiable i que Oulíbia poderie cuntar culha, siempre.

Nun fui un trabalho calhado. El ancarou aqueilha faca cumo pudo. Era un suonho malo a formar-se na sue retina. Starie fuora deilhi, apuis que spertasse tornarie pa l Departamiento i dezirie que la ‘serial killer’ era Marie. Ls uolhos de la rapaza ceifando la bida del cula faca de cozina i podie oubi-la a falar alto cun alguien al telifone. Era un zumbido hourrible ne l oubido del. Staba grimado. Caie ne l scuro de sou l própio sangre.

Marie boziaba cula mulhier al telifone ua cumbersa stranha subre faca i un peru de Natal. Dezie-le, que el se habie mejado nas calças de miedo. La outra parecie ua bouba a querer saber l nome de Marie i que stória era essa dun peru cun calças.
Agora antendie que era subre cousas defrentes que falában. Nun era para cortar la cabeça de Alberto i si dun peru que tenie que ser purparado pa la cena de l Natal. Mas afinal quien era la mulhier al telifone? Preguntou-le l nome deilha quaije a gritar i eilha respundiu:
- Cristina.

Maria albantou-se daquelha riestra d'anganhos culs uolhos cerrados por bárias camadas de scuridon. Fui quando oubiu tocar la campanina...

DulceRachel [cuonta einédita]

Puosta an Mirandés por Conceição Gonçalves





22/12/10

La streilha curjidosa (cuncurso)






Era ua beç ua streilha muito curjidosa, gustaba muito de saber l que se passaba na tierra. Mui curjidosa i muito zanquieta, nunca quedaba assossegada ne l cielo adonde moraba cun sues armanas, que éran milhones i milhones i tenien de bezinos la Lhuna, ls Planetas, ls Cometas, las Nubres i la Tierra.
Lhougo que sue mai se çtraie, zaparcie, quedában sien saber deilha. Todas las manhanas, quando tenien que s’arrecolher, era siempre por bias deilha un baliente cobradeiro de cabeça. Quanta beç la mai habie cumentado culas armanas, bós teneis que m'ajudar, eilha saliu tan trabiessa que Dius querga qualquiera nuite nun mos deia un zgusto, qualquiera die inda sperta l Sol i eilha por ende badiando.
De l que eilhas mais gustában era de las nuites scuras, daqueilhas an que la sue bezina Lhuna nun benie ou s’alhebantaba tarde, i an que las Nubres nun s’alhembrában d’aparcer. Porque sabien que an nuites assi las pessonas mirában mais para eilhas, porque sabien que an nuites assi éran eilhas las reinas de l Ouniberso, éran eilhas que lhebában las cuntemplaçones de l mundo, éran eilhas que alumiában las sierras, las muntanhas, las stradas, ls caminos, ls cuntinentes. Guapas i lhuzientes, bien podien ser prouistas que naide le lhebarie a mal, mas lhuzien quanto podien sien negar l clareio a naide.
A quien tenie salido l'armana, para ser assi tan curjidosa, naide l sabie. L que sabien era que tenien que star siempre d’atalaia, buolta nun buolta yá nun staba ne l sou campo, niade sabie las bezes que s’habie scapado, ls quináus i mala cara pouco fazien porque sabie que tenie siempre l perdon de todas.
Na nuite de bint’i quatro para bint’i cinco de Dezembre, mais ua beç assi acunteciu, la streilha curjidosa nun apareciu.
L zassossego tomou cunta de l cielo, sue mai i armanas muito aflegidas fúrun-se a tener i percurar als bezinos Marcúrio, Bénus, Marte, Júpiter, Saturno, Netuno i todos ls Cometas que ancuntrában, mas de la streilha nun habie seinhas.
Sue mai, sue probe mai, de coraçonito atreçido de delor nun paraba de chorar. Antre ls choros i marmúrios salien-le palabras d’afliçon, l que bai a ser de mi s’eilha se perdiu i nun ancuntrar l camino para casa!
Quando andaba yá bien acerca de la Tierra, ua Nubre que por ende staba, delantre de tamanha afliçon, percurou-le:
-L que teneis que nun parais? Pula buossa cara asparece-me que nun ye cousa buona?
-Ye la mie strelhica mais nuoba, nun sei adonde se metiu, scapou-se de an pie de las armanas.
- Cum’assi? preguntou-le la Nubre. Nun bos agoníedes, que eilha stá an mie casa. Mirai, alhá ambaixo na Tierra, nua cabanha, naciu un Nino mi guapo i eilha quedou tan curjidosa que me pediu se se podie arrecolher i assomar-se a la jinela. Stá tan ambaiada i feliç que you anté perdi la cuonta de las horas, senó tenie-bos mandado recado ou lhebaba-la you de buolta.
Ai bezina tirestes-me dua afliçon tan grande, mirai bós l que serie deilha tan loinje i sien naide que l'acarinasse.
- Dezi-me, you tamien me puodo assomar?
- Podeis, la casa ye un bun assomadeiro, ten dues andadas de jinelas.
Quando la mai streilha biu tan guapo Nino, andrento aqueilha cabanha arrodeado dua baquita, un burrico i la felcidade de sous pais Jesé i Marie, nun tubo fuorças para le dar l quináu a la sue strelhica. L ancantamiento deilha era tan grande que se botou-se als bózios chamando todas la armanas de l cielo. Que s'ajuntórun an corre, alhumbrando toda la Tierra.
L claron fui tan fuorte que to l mundo quedou a saber qu'eili habie nacido l Nino-Jasus.







Antonho Carrasqueiras





19/12/10

La Mona Negra - ua cuonta de Natal (cuncurso)


...
Habie dous cepos no lhume, seinha de fiesta ou matáncia, que l más de la eimbernada l folhin de las paredes i de los canteados se acrecentaba cun l fumo de dous guiços ratunhados no cuncelhiu i alumiado por meio gamon metido nas lhares, an lhança adreitos afuora. Anton, solo l relhuzir de las bistas cobraba l mortiço i l negro de la cozina forrada cun meia dúzia de baras de fumeiro, al menos haberie botielho no Natal i nos Reis, ua escuridon lharga cumo nuite d’Eimbierno adonde antraba pul campo de las teilhas cabalho que serbien de chupon, ua racica de lhuna clareada de gelada. Negras i fries las nuites arrimadas a cada fin de més de las matáncias i de l Nino Jasus, menos aqueilha nuite de lhume fuorte i pote a bafiar l cheiro a polbo cun batatas i berças, candeia a gaç, turron de Mobeiros i meia quarta de nuozes i almendras mercadas na feira l Naso a uns comerciantes de por ende abaixo de las arribas. Á! que la cena si iba a ser de chupita. Tamien poderie spenhicar de las ubas guardadas an ramalhete na prieça de casa zde las bendimas! Todos los dies a mirar para eilhas i solo naqueilha nuite l botarie l diente apuis de tanta cuçpinha tener angulhido manginando l gusto que inda tenerien.
Malgarida, feita lhabandeira abanando l rabo pul lajedo de piçarra de la cozina, ora poulaba dun scanho para outro, assomaba-se a la prieça de casa mirando adreitos los colgadeiros de ubas de rei, ouferecie-se para ajudar a cumponer la mesa, ancabriolaba-se no regaço de sou armano más bielho que benira de Fráncia la purmeira beç apuis de soutranho haber passado a salto, ou anton pedie a Bitór que le cuntasse ua cuonta. Un tarabielho!
- Á! Sabes? perguntou el, hoije si te cunto la cuonta de l Nino Jasus apuis de cenarmos.
Mal maçcou las batatas i l polbo cun las ganas que tenie de oubir la cuonta, Bitór yá andaba no quarto anho de seminairo an Bregáncia i sabie andonar bien la cousa. Ua beç até se scapou de alhá para ir a ser lhabrador, de trator i todo! baliu la mai que mandou rezon a la Guarda de la Bila para que l prendíssen a el i a outro cumpanheiro i por esso tubo que tornar al para trás a saber de la sucada de las letras que deixara a meio. Si la pensou mas al fin saliu-se mal, agora que tenie faramalha isso tenie. Dezie-las tan bien que quaije todo mundo se ancreditaba nel. Nien l sermon de l bispo no Naso ancandilaba tanto cumo las palabras sérias de Bitór. Aposque si iba a dar un cura de purmeira auga.
Inda l azeite relhuzie na pocica de l queixo de Malgarida quando l armano antre dues garfiadas ampeça cun ar grabe i sabedor de cuontas:
- Sabes que fiesta ye hoije?
- Hoije nó! Diç que que manhana ye die de beisar un Nino znudo que ponírun nuas palhicas de centeno no presépio que fazírun l outro die na eigreija. Tenie tanto mofo que traírun nuns cestos de las paredes ambaixo l lhugar! Quien me lo cuntou fui Tie Bárbela. Bien que se me antolhórun dalguns monicacos para morar: uns canhonicos, un burro, ua baquita, até habie uns que stában bestidos de reis! I nien me deixórun pegar neilhes. Assi, tengo que me baler de las piedras i de las bolhacas para monas.
- Pus esse Nino bai a nacer esta nuite!
- Anton nun naciu yá? Perguntou Malgarida de l alto de sous cinco anhos acabados de fazer.
- Si, bolbiu Bitór, mas sabes que todos los anhos l Natal ye la fiesta de l Nino Jasus. I cumpassiou la boç. Tamien todos los anhos quando nace, l Nino Jasus abaixa pul sítio de l lhume i deixa cousicas i lhembráncias nos çapaticos que las personas pónen a modos al pie de l murielho, ou na chubineia.
De cuntino ls uolhos de Malgarida parecien dues centeilhas i cumo un caramonico eilástico debrebe saltou de l scanho, botou-se a correr adreitos al quarto i an menos de nada se apresentou cul sou único par de çapatos, uns çapaticos de agulhetes feitos an calfe amarielho que sou pai habie mercado na feira de l Naso a fin de Berano. Arrodiou la mesa, barriu ua squinica al pie de l strefegueiro i yá se purparaba pa los deixar eilhi, nó un mas los dous, porque se esse Nino que dezien deixaba cousas nun çapatico, anton nos dous melhor parte le tocarie. I lhougo a eilha que nunca naide le habie dado nada a nun ser sue mai, ua beç, ua caiata de arrebuçado de San Marcos, agora más que esso nien l bestido dua mona sequiera … i se fur ua mona? Pensou. Tanto cumo eilha querie tener ua mona cun piernas, braços, pelo para peinar, bestidos para tirar i poner, lhabar, coser. Á mai! que buonas tardes de monas passarie.
- Nun los puodes deixar inda, porque El solo ben apuis de todo mundo star na cama a drumir. Sabes que se bei giente spanta-se i apuis deixa todo nuas casas i nada nas outras!
- You tamien l quiero ber – tornou eilha – i bien gustarie que astanho me deixasse algo, el que nunca me deixou nada!
- Mira, apuis de cenar i de mos irmos a la cama, bonda deixares un çapatico tou ende na squina de l strefegueiro a ber se manhana ten algo alhá.
Outro remédio nun tenerie, mas solo un? I tan pequerrico? Inda cabie alhá ua monica ou anton ua bolsica de necras de bidro, ou l que l Nino Jasus podisse abaixar pulas lhares, mas la mona siempre era más lebe que las necras.
Comiu de las ubas que tanta gana tenie, nuozes i terron, mas l'eideia iba siempre a parar no çapatico amarielho que haberie de deixar al borralho. Apuis de más uas cuontas, cepos feitos brasa i tiçonicos, quedou l siléncio de la nuite tan solo cortado donde an onde pul piar de l moucho no uolmo de la ciguonha. I Malgarida de oubido fuora de las mantas a ber se sentie un tlincar de las lhares ou l zbiar de las teilhas para que l çapatico nun quedasse anaiunas … até que se drumiu.
Manhana cedo, antes de sue mai acender l lhume, Malgarida atirou-se de la cama cumo un foguete adreitos al çapatico amarielho, agarrou-lo mas nun biu nada, apuis chocalhou un pouco, andrento ua moneda de croua.
- Á Bitór!! Bitóóó… solo me deixou ua croua!!
- Al quei? Á! Sabes? respundiu l armano, ye que l purmeiro anho deixa siempre a pouco.
Anfeixou-se la boç, apetecie-le chorar, mas dado era dado.
- Mira que fui bien garunho cumigo l Nino Jasus. Se fai assi an todas las casas nun haberá muitos ninos a gustar del!
Quando tubo la purmeira mona, noutro Natal talbeç, negra, trazida de Martinica por ua francesa patrona de sue mai, bieno a la mimória l negro folhin que cobrie las paredes de la cozina an Pertual i la croua a chacolhar no çapatico cumo quien fai caçoada i atira un çton pulas frinchas de las teilhas. Tan loinge moraba l Nino Jasus de Malgarida!
.
Alcides Meirinhos, Dezembre de 2010
ua cuonta salida deiqui





17/12/09

Natal




Neste tiempo de fiestas, que se quieren d'harmonia para cun ls que mos son mais queridos, séian eilhes fameliares ó amigos, nun podie deixar de spressar, eiqui, ls mius botos de Un Feliç Natal i , se possible, un Anho Nuobo de 2010 inda mais Frolido!








UN CUONTO DE NATAL




Hai muita cousa de que saquei talbeç algun porbeito,
inda que l lhucro nun seia material. L Natal ye ua deilhas.
Siempre cunsidrei, cuido, l Natal, quando la quadra se aprossima,
ua cousa buona... yá sin falar de la beneraçon que le ye debida
pul sou nome i ourige sagrados,
se ye que nós podemos deixar de lhado essa caratelística.
Ye ua altura amable, própia para perdonar, para fazer caridade;
ye la sola quedra, ne l lhargo calendairo de l anho,
an que ls homes i las mulhieres parécen abrir lhibremente,
i de quemun acordo, ls sous coraçones cerrados,
para pensáren naqueilhes que se ancóntran mais çprotegidos,
cumo se fússen todos, rialmente, camineiros na mesma biaige...

Anque nunca tenga ne l bolso
ua pieça d'ouro ó prata mie,
acradito sinceramente
que l Natal me fizo,
i cuntinará a fazer, mais rico..."

CHARLES DICKENS







(An Pertués)


Há muitas coisas das quais tirei talvez algum proveito,

embora o lucro não seja material. O Natal é uma delas.

Sempre considerei, creio, o Natal, quando a época se aproxima,

uma coisa boa... já sem falar da veneração que lhe é devida

pelo seu nome e origem sagrados,

se é que nós podemos abstrair desse aspecto.

É uma altura amável, própria para perdoar, para fazer caridade;

é a única altura, durante o longo calendário do ano,

em que os homens e as mulheres parecem abrir livremente,

e de comum acordo, os seus corações fechados,

para pensarem naqueles que se encontram mais desprotegidos,

como se fossem todos, realmente,

caminheiros na mesma viagem...



Apesar de nunca ter no bolso

uma peça de ouro ou prata minha,

acredito sinceramente

que o Natal me fez,

e continuará a fazer, mais rico..."


CHARLES DICKENS