Neste Sábado que passou, pula manhana, prestei atençon al que dixo i cuntou nua eimissora de rádio de grande scuita aqui an França la diretora de la «banque alimentaire» an Lisboa, (An mirandés, un debe dezir tamien pula cierta : "banco alimentar"). Essa pessona falou an francés i a cierta altura la jornalista até le preguntou adonde ye que habie daprendido a falar tan bien an francés. « Bibi seis anhos na Bélgica (Acho que fui seis anhos que eilha dixo) i trabalhei pa l Cunseilho de l’Ouropa » respundiu eilha. Cuntou tamien essa pessona qual ye hoije l oubjetibo desse banco alimentar, cumo recuolhe ls donatibos i ls redistribui depuis na capital i an muitas freguesies al redor sob la forma de alimentos i de pacotes alimentares para matar la fame a mais dun. Splicou tamien qu’anfeliçmente l númaro de pessonas necitadas que recuorren a esse tipo de ajuda ten oumentado nestes últimos tiempos de maneira segnificatiba cula crise.
«Nestes redadeiros anhos, muita giente s’andibidou percipalmente para comprar casa própria i hoije muitos (Pertual ten ua taxa de zamprego que ronda ls 10% de la populaçon atiba) nun ténen meios para cuntinar a bibir cumo bibien dantes. Nós ls Pertueses bamos a tener que fazer sacrefícios… »
Inda me lhembro de la jornalista le fazer tamien ua pregunta a essa diretora de que anfeliçmente nun fixei l nome : ― I ls bancos, ls bancos pertueses, passa-se cun eilhes l que se passa culs de l’Eirlanda ?
― Nó ! respundiu anton la diretora de l banco alimentar. Ls bancos pertueses até aperséntan ua situaçon sana.
Pessonalmente, l que you bos bou a cuntar agora ye que este Berano, an Sendin, cheguei a ir a pedir alguas anformaçones a un banco (mas nó un banco alimentar, un banco adonde un puode tener ua cuonta, pedir lhibros de xeques, lhebantar denheiro, etc) subre las cundiçones aperpuostas ou a que starie sujeita ne l caso dun eibentual ampréstimo por eisemplo para poder lançar-me na cunstruçon ou na compra dua casa... Purmeiro i por mais ancrible que pareça, l ampregado até s’anganhou quando quijo fazer a cierta altura ua simpres adiçon. Custa a acraditar mas alhá mos demos de cuonta (Fui you até que dei por esso) i la cousa fui andando anque a passos de formiga. L ampregado nun tenie priessa pula cierta porque nun habie quaije naide nesse die i a essa hora, nesse dito banco.
Mas acabou assi i todo l ampregado por apersentar las taxas de ampréstimo i finalmente alhá cunseguiu dezir (porque l reclamei i porque era esso que a mi mais m’antressaba saber) qual l custo total que irie atingir l ampréstimo, tomando an cuonta las simulaçones que le aperpus fazer (Si ! Porque todo esso nun passou dua simulaçon, fui por curjidade i nada mais que quije saber l que me podie sperar…)
I quando soube l resultado, nun tardei a çpedir-me sien mais nien menos anque cun un « Bien haia por todo ! » algo forçado (cousa que nun me custou nien un toston assi i todo !) para nun dar a saber l que pensaba na realidade mas meditando alguas cunclusones a que yá habie chegado sien grande sfuorço durante l nuosso ancontro :
Bien necitada starie se nun tubisse outro remédio que star a la spera de ser ajudada puls bancos i aparentemiente mais inda puls bancos pertueses ! Sei finalmente que nun tenerei priessa de tener un die casa an Sendin ou an qualquiera outro sítio an Pertual... se por acaso esso acuntecir … i despuis qu’amporta ?! Nun ye ende que you trabalho! Mas se tubisse ou se un die tubir por acaso mais necidade ou mesmo l deseio, balie la pena ou balerá la pena star çpuosta a dar a ganhar denheiro talbeç até als muntones (denheiro que inda mos puode fazer falta un die i que un cunsegue ganhar cumo puode mas a miles de quilómetros de l torron natal i tamien cun sacrefícios) ou dar tamien, quaije culs uolhos mei fechados, a quien nun ten bergonha ningua de pedir l que le dá la gana i nien sequiera l merece porque pa l ganhar nun tubírun, eilhes ls bancos, que matar muito la cabeça ou ir tamien mui loinge para saber del ?!
I mais ! Se ls bancos pertueses aperséntan finalmente ua situaçon hoije tan « sana », cumo uns dízen i até se fártan de dezir, alguns até cun un cierto orgulho, quien ye que yá pagou bun denheiro i bien pago pula cierta i durante muitos anhos tamien (ua bida anteira por bezes !) para que tubíssen ls bancos esses la suorte de star hoije nessa situaçon tan « sana » ? Afinal quien ye que suofre ?!
Pula cierta i cumo ye de sperar : ls mais necessitados cumo siempre ! Ls mesmos a que hoije se les piede sien bergonha ningua de cuntinar a fazer sacrefícios i agora mais inda que antes… para que outros puodan cuntinar a anchir la pança, tamien you stou cumbencida! Esso subretodo : para que uns poucos puodan cuntinar a anchir la pança… i, giente !, cumo podeis eimaginar, a la grande i a la francesa cumo inda se diç ende an Pertual ! A la grande : pula cierta ! mas a la francesa… Depende! Porque an França tamien hai quien aceite cada beç menos de quedar calhado ou anton culs uolhos cumpletamente tapados .