08/09/13

“Stan bibos ls mius muortos”




Biaije an suonho. Hoije, anquanto dromie suonhei. Falei cun miu pai. Mirei-lo cun aire mui agradable. Staba a fazer qualquiera cousa a la puorta de casa. Nun stou bien cierto mas me parecie a dobrar ua angrideira. Falemos i siempre lhe dixo: carai guosto de lo ber assi cun buona cara. El sunrriu para mi, dixo algo i cuntinou a fazer l sou trabalho. Staba cumo se fosse you mas de piel mas curtida pul sol. Defronte de sue casica alhá iba mirando-me i falando-me. Nun sei l porquei de you assi aparecer...starie de férias. Apuis antrei  andrento de casa i mie mai andaba atarefada ne ls sous arrumos, staba cun trapo na mano a poné-lo anrriba l soufá. Mirei la preça de la casa, pequerrica, mas tenie ua cousa nuoba: ua salamandreira pa acalcer la casa. Dixe you: mas que buono, assi yá podereis star mais acunchigadicos. Apuis falei-le a mie mai que pai stába cun buono aspeto. Dixo me que tenie feito un tratamiento i que le tenie feito mui bien. Apuis fui-me a dar ua buolta i caminaba pula rue de las quatro squinas:  falei cun tie Oufélia, la tie de senhor Acácio, mai de Fernando i cun mais ua tie que ne l suonho you conhecie i agora nun sei quien seia. Spertei. 

Gostei de bejitar ls mius muortos i passear na aldé que me biu nacer i adonde creci. Todo mundo me conhecie i todo mundo you conhecie.

Apuis fui-me a dar ua mirada a Fracisco Niebro,  ARS VIVENDI ARS MORIENDI, li l poema de la paigina 14:

"6.
busco ls mius muortos alta nuite
i bou solo rue abaixo, ls uolhos
atirados als puiales znudos, las manos
an pregunta abierta a las jinelas cerradas,
atamando l queimor de las aranheiras antre
tranqueiro i quiçoeira:
bénen me rostros cun sue risa cansada,
angúrrias nacidas de ronchas de sudor que yá secou,
bózio de las caleijas i pracicas, currales calhados,
i you nino mais abaixo a jogar la china;

stan bibos ls mius muortos,
que nunca ls deixarei morrer anquanto biba:
hai quien se ampressione de chamar ls mius muortos,
mas eilhes ténen nome, stan bibos i son todo
l que sou:
sien eilhes adonde l feturo me habie de
botar raiç?
quien me iba a fazer cumpanha nestes
anhos todos
que yá l tiempo me lhebou?
dan me la mano quando tengo que abaixar
al poço de adonde chubi,
son pátria adonde s’upe la mie casa,
fuonte adonde mies sedes mais fondas
bében:
a las bezes, passo los an rebista un a un,
cumo se fura un eisército formado na parada, mas
mais me gusta
sentar me cun eilhes a la selombra ne l puial,
mirar para eilhes i abibá le las lhinas zlidas de l tiempo,
anclariá le la boç, arredundá le la risa
carregá le l oulor de l sudor,
puis nanhun deilhes ousaba zoudorizante;
bien caminos que ande, muntanhas adonde chuba,
lhénguas que daprenda, ye siempre a eilhes que
torno para arcar,
para falar la lhéngua que me diç anteiro,
para sentir que hai mundo para alhá de l sangre i la
mintira,

i que l pan ye un don de la tierra, de l saber i de l trabalho."

Biba las sardinas !





― Ls donos de ls quemércios, de ls talhos percipalmiente, aqui an Sendin – dixo-me hoije un Sendinés, al telfone – achórun que ls eimigrantes, este anho, bien poucas bezes  mercórun chicha, subretodo chicha de bitela ou de cordeiro. Se nun fússen ls dacá, de Sendin - esses si cuntínan a mercar chicha i até muita chicha -, yá podien ancerrar la puorta... defenetibamiente ! Até hai quien diga que só cómen sardinas ls eimigrantes quando acá bénen! !



― Bamos a ber! respundi-le you. Nun hai que ser assi tan crítico(s)!  Teneis que ber las cousas pul cuntrairo de maneira mais antlegente i posetiba !



I a partir dende inda you me dei al trabalho de dar alguns argumientos. Inda podie haber dado mais a tal punto que se tubisse sido l caso, habiemos quedado l die todo agarrados al telefone! Solo para defender ls mius cumpatriotas, eimigrantes an França ou noutro paíç qualquiera i por esso mundo fuora. Porque ls argumientos, neste caso, nun fáltan i até sóbran; bonda ter un mínimo d’anteligéncia, de bun senso i l sentido subretodo de alguas realidades. A nun ser que a alguns nun le antresse que seiamos agora (até qu’anfin!) capazes de ber las cousas cun mais perspicácia i bun senso. Dixe-le you anton:   



Se ls eimigrantes gústan assi tanto de quemer sardinas cumo bós dezis, ténen eilhes mas ye rezon i nun ye solo por rezones eiquenómicas yá que las sardinas son giralmente mais baratas que la chicha! Anton nun sabeis que faç bien a la salude comer mais peixe que carne? Se nun l sabeis, falai cun quien sabe tamien: cun médicos, doutores, dietetecistas i outros specialistas. I depuis nun bos admireis tamien se hoije an die yá muita giente, até ne l strangeiro, sabe que l peixe an Pertual ye un alimiento antre ls melhores que hai ne l mundo. Queixar-se anton que an Pertual las sardinas son buonas ou melhores i sáben mil bezes mais que an França por eisemplo? Só faltaba essa! I que culpa you tengo ou nós tenemos, nós ls eimigrantes, se até an Sendin tamien s’ancóntran hoije an die buonas sardinas, fresquitas i saborosas cumo a salir de l mar quaije graças als modos modernos de cunserbaçon que hai hoije ? Buona chicha, esso tamien nós tenemos an França que ye un paíç adonde nun fáltan tamien muitas raças bobinas que dan buona chicha i giente que faç todo muitas bezes para cunseguir chicha saborosa i de culidade, giente cun quien por bezes até tenemos cuntatos i podemos cumbersar para saber l que un acaba por poner ne l prato. I falando an culidade, seia adonde fur adonde  cumpramos la chicha, an Pertual ou noutro sítio qualquiera, bien gostamos tamien de tener la certeza que l que bamos a quemer ye carne buona i de culidade i que naide mos está a anganhar. Ye que se oube tanta cousa, hoije an die! Alimentaçon a base de soja ou de milho geneticamente modificados, uso de pesticidas i yierbicidas, un a pensar que stá a quemer bitela ou baca quando afinal ye cabalho. Tamien esses scándalos se dan an Pertual ou pensais que nun sabemos ? Yá esso nun acuntece culas sardinas ou de la mesma forma; até un ciego se puode dar de cunta de la defrença que hai antre ua sardina... i un peixe-gato por eisemplo... i  nunca fui preciso até agora andar a criar sardinas cun ou sien soja i outras farinas, para las bender depuis cumo yá acuntece quaije siempre agora cumo tal cul salmon, las douradas ou até l camaron, peixes i outros crustáceos criados i angordados Dius sabe cun quei i an que cundiçones! Cumo bedes, nun fáltan argumientos a fabor de las sardinas i todo l peixe que ls homes ampeçórun a quemer cumo forma de alimento sano i abundante, pula cierta bien antes até que la chicha de ls animales que ye preciso nun solo caçar i matar cumo tamien criar!



I por aqui me quedei porque la bida nun ye só esto. Mas ua cousa ye cierta:



Biba las sardinas !


06/09/13

Un "diamante negro" chamado Leónidas de la Silba




Hoije, pula manhana, quando lhiguei l cumputador, debrebe m’aparciu ne l écran l zeinho que la Google (Berson francesa) decidiu juntar hoije a la sue págena de apresentaçon. Aqui l pongo you tamien:





Curjidosa cumo sou para essas cousas (anque you nun seia ua fanática de futbol cumo yá cheguei a dezir), bundou assi i todo poner la mano anriba para saber que l objetibo desse... motor de pesquisa que ye Google (Ye assi que se diç tamien an mirandés?) ye, neste die 6 de Setembre de 2013, comemorar l centenairo de l nacimiento de Leónidas  de la Silba ( e Leônidas, cun acento circunflexo se quejirmos pernunciar esse nome cul “sotaque brasileiro”), un nome i ua personalidade para mi totalmente çcunhecidos mas que a partir de hoije quedarei a cunhecer, tal cumo bi scrito rapidamente hai poucos minutos na Wikipédia (norma brasileira), cumo "un de ls mais amportantes futebolistas de la purmeira metade de l seclo XX"



Aqui stá agora la traduçon que mos dá L Tradutor an linha de Pertués-Mirandés cun algues correçones feitas por mi assi i todo (An relaçon al bocabulairo, stou a pensar por eisemplo na palabra “plástica”, ye mui possible que haba palabras ou spessones bien mais mirandesas ou mais adequadas; se fur le caso, dezi bós tamien qualquiera cousa, subretodo se inda porriba gustais de futbol, i sodes specialistas até nessa modalidade, l que nun ye l miu caso, torno a dezir)



Bamos anton a la traduçon:  


Leónidas de la Silba, l Diamante Negro, (Riu de Janeiro, 6 de setembre de 1913 — Cotia, 24 de janeiro de 2004) fui un futebolista brasileiro, cunsidrado un de ls mais amportantes de la purmeira metade de l seclo XX. Tetracampeon carioca pul Botafogo, an 1935, purmeiro campeonato oufecial, ne l regime profissional, i pentacampeon paulista pul San Paulo. Leónidas recebiu l crédito por tener ambentado l célebre "golo de bicicleta." El mesmo se outoproclamaba l ambentor de la plástica jogada.

[...]

L apelido de "Diamante Negro" fui dado pul jornalista francés Raymond Thourmaige, de la rebista Paris Match, marabilhado pula halbelidade de l brasileiro. Yá l apelido de "Home-Borraixa", dado pul mesmo jornalista, fui debido a la sue eilasticidade.



[I an Pertués (norma brasileira, como podeis ber aqui ):


Leônidas da Silva, o Diamante Negro, (Rio de Janeiro, 6 de setembro de 1913 — Cotia, 24 de janeiro de 2004) foi um futebolista brasileiro, considerado um dos mais importantes da primeira metade do século XX. Tetracampeão carioca pelo Botafogo, em 1935, primeiro campeonato oficial, no regime profissional, e pentacampeão paulista pelo São Paulo. Leônidas recebeu o crédito por ter inventado o célebre "gol de bicicleta."1 2 Ele mesmo se autoproclamava o inventor da plástica jogada.

[...]

O apelido de "Diamante Negro" foi dado pelo jornalista francês Raymond Thourmagem, da revista Paris Match, maravilhado pela habilidade do brasileiro. Já o apelido de "Homem-Borracha", dado pelo mesmo jornalista, foi devido a sua elasticidade. ]



I pronto, por hoije ye todo. Yá fiç bastante, fazei bós outro tanto, senó mais. Mas antes de todo, porque ye esso l percipal: un die feliç para todos !






05/09/13

Deste altico dadonde spreito


 Pequeinhos truonos spertórun l die i, ls relhistros, inda loinge, íban dando lhuç al sol ambergonhado. L´auga ampeçou a deixá-se cair dun cielo cargado de polagueira que de tan seco me fazie sangrar las narizes. Stá agora un cibico mais ameroso.
Pensei que serie ua daqueilhas atrunadas que eiqui an San lhourenço, neste altico çcampado, mais parécen la fin de l mundo. Quedou-se por aquilho mesmo, l´auga i ls relhistros, ampuxados por un sol que se spreguiçou nun spertar sien miedos. Puode ser qu´inda benga para stragar la fiesta de l Naso mas tamien para porparar la tierra pals nabales que, de tan seca star, nun hai labrador que s´abinture a botá-la na tierra para gusto de ls pardales.
L termo ye un eimfierno, ls mananciales yá ban dando las últimas de muorte, las cereijeiras stan cun las oureilhas tan caídas que parece que nunca mais seran capazes de fabricar antuolhos....

Alhá abaixo na aldé, ua pita canta apuis que botou l mundo branco para fuora, nun sei se de cuntenta por tal façanha, se de delor ne l ubeiro por tan grande ser aquel mundo. Al mais, todo stá silencioso. Só la campana se scuita a cada meia hora, cansada i anfeliç por tener que cantar sien un carino de manos halbelidosas, quemendada por ua máquina sien duolo nien piadade. Yá bai mala de la gorja, eilha que tan bien cantaba nos toques de trindades. A abaluar pul sonido, nun há-de tardar a tener la barriga cobrada, por bias daquel badalho le bater bezes sien cuonta a cada die, dies seguidos, meses i anhos, no mesmo múscalo de l bronze que, por duro que séia, nun hai modo de aguantar tamanho massacre.
Ls galhos de las árboles abánan ampuxadas por un airico, para un lhado i paloutro, cumo stando a acenhar al cielo que le mande mais auga.
Nun ben l aire de Zenízio i, se nun se birar, nun haberá nubre que mos traga chúbia.

04/09/13

L Specialista


L specialista an negócios na bolsa
Senta-se delantre l cumputador
Bei las cotaçones de la tue sprança
De ls tous suonhos, de la tue denidade
I resuolbe qual bai a bender purmeiro.

(publicado tamien eiqui)

L miu cumpadre Zé


Passoram-se las bacances ye nun habie modo de ancuontrar l miu cumpadre Zé.

Pelo si i pelo nó yá alhá iban dous meses, i nun habie modo. Las ferias del, ye ir até la tierra i passar por alhá uns tempicos, mas desta beç, yá que tempicos el starie por alhá. Buono, you pensei que nada de malo le haberie acuntecido, pus essas cousas sabem-se lhougo.

Tenie you pensado nisto hai dous dies, quando senó bi miu cumpadre Zé a la fin de la rue.

O!, nin querie acraditar. Anton l home nun ben todo tuorto, andeble, que mais parece un bielho de nobienta anhos. Sprei por el, pus tenie curjidade an saber l que l´afligie.

Que diç que nun diç, nin el sabie al cierto l que habira acuntecido. Oulhai, nun repente parece que ambelheci diç anhos.

- Nun me dule nada, mas beio que las fuorças stan a minguar.

- O! Home teneis que ir l doutor.

- Isso ye que you nun fago. Apalham alhá ls bielhos i deixam-nos pa li a morrer.

- Las cousas parece que stan d´alrobés. Quando se ye bielho nun se debie star malo, pus naide nos quir tratar.

- Nun será biem assi dixe you solo para cumponer.

Quando cheguei a casa fui lhougo a ber-me al speilho, nun fura you tener ficado bielho tamien.



Valter Deusdado

03/09/13

Lhibro (“Tamborileiros & Fraiteiros da Terra de Miranda”)


 


Ne l Festibal Intercéltico d’astanho, sendo mais preciso ne l die 3 d’agosto de la parte de la tarde, antegrada nas outras atebidades tubo lhugar l’houmenaige al gueiteiro “Alexandre Augusto Feio” ne l “Centro de Música Tradicional Sons da Terra” i ende tamien l salimiento de muitas publicaçones, que bénen a angrandecer la yá eilebada i taluda lhiteratura publicada.

Antre eilhas çtaco l salimiento de l lhibro “Tamborileiros & Fraiteiros da Terra de Miranda” d’outorie de Mário Correia (outor dua eilebada i meretíssima coleçon nesta área) an special pa la quemunidade Zeníziense, adonde stá antegrado l nuosso cunterráneio i home de l tiempo de muitos de nós (puis tubimos la felcidade de l conhecer i de cun el cumbibir), tiu António Inácio João (nascido a 31 de Dezembre de 1886 i morriu-se a 3 de Nobembre de 1969).

Ende podemos ler, ber i quedar a conhecer todo l balor dun tiu que tenie la birtude de tocar la fraita i cantar “Alvorada, Toque de Porcissão; Vinte e Cinco de Roda, La Verde, Campanitas de Toledo i to ls lhaços de ls pouliteiros”. Home dua paixon pula fraita, animaba las fiestas i tocaba nas recolhas de las smolas ne ls peditórios festivos, lhabrador, çquilador, pastor i buieiro, nun le fugien las lhonas nien tan pouco çpensaba ua perlhaga para agrado i alegrie de todos, bien houmurado, tornou-se personaige de muitas cuontas.

Tiu Antonho Einácio, fui un verdadeiro patrimonho musical i cultural, a la par doutros fizo cun que la nuossa aldé (Zenízio) caminhasse de manos dadas a la par de las demais aldés dua region, tan rica i tan fuorte nas tradiçones i questumes.

Agora ende stá este lhibro para ponermos a pie de ls demais na nuossa biblioteca, puis ne l feturo estes serán pula cierta ls solos teçtemunhos que sobráran, porque nós que inda tubimos la suorte de conhecer i oubir tiu Antonho Einácio, yá acá nun staremos para cuontar cumo el era.

Pongo eiqui esta anformaçon, puis sei que la bida ne ls dies d’houje lhiebamos muito tiempo, i l mais de las bezes estas cousas scápan-se, nun çpensa la leitura de l lhibro que stá ponible ne l mercado.




 

 Faustino Antão

Golfiadas de lhembráncias

Cumo poderás stancar la sangria que ne l peito se t´arrama, se la mimória ye ua bena a golfiar lhembráncias, tan bibas, tan ocigenadas, tan riales!?
Dizes que só sonhas cun muortos. Cumo nun há-des sonhar cun eilhes, muito mais cun eilhes, se ls tous muortos son ua multidon i se ls bibos son tan poucos i inda porriba ancerrados an casa a ber telbison i tu, inda mais ancerrada stás, deitada na scuridon i dureç de l scanho?!
Ye de lhembrácias que l tou die se bai tecendo i ye de lhembráncias que la nuite s´enche, cumo se fura un filme a passar por ambaixo de las piçtanhas.
Ls tematos stában tan baliente i nun repente s´abrasórun cun l míldio!, dizes tu para tous betones.
Nun bos torno a regar!, dizes tu pa las freijoneiras de rodriga, grandes que nien stameiros i sien nada para colher.
Para quei tanta guia, tanta fuolha, tuoros a parecéren de freixos, se las bódidas bénen amobidas i por fin se sécan!, pensas tu, mirando pa la bobideiras que sumieste na puonta de riba de l huorto.Qualquiera die corto aqueilhas guias que, de tamanhas, chubírun pula parede arriba!
Apuis sonhas cun la huorta cun quien falas i que l anho nun quijo i cun muortos cun quien to la bida faleste…

01/09/13

Victor Hugo



Victor Hugo 
(Besançon, 1802 – Paris 1885):



« La palabra, que se saba, 
ye un ser bibo ! »



An francés : « Le mot, qu’on le sache, est un être vivant ! »  
(Frase citada, hoje pula manhana, pul jornalista francés 
Ivan Levaï, na rádio France Inter)
 

31/08/13

Retratos de la fiesta i cumbíbio




  https://www.facebook.com/nial.delaboubielha/photos_albums

 https://www.facebook.com/nial.delaboubielha


-Stimados lheitores, cunterráneos i amigos, tal qual l fazimos ne l site de l'Ass.Cultural i Recreatiba "Nial de la Boubielha" tamien eiqui deixamos ls links de l sítio adonde puoden ber ls retratos de la caminada, almuorço/cumbíbio i fiesta de Santa Barbela i San Bartelameu an Zenízio astanho.

-Fai-se eiqui la sue dibulgaçon porque queremos que to l mundo spargido pul mundo an special ls nuossos familiares i cunterráneos que nun podírun star antre nós quemúngen destes guapos i saludables momientos.

-La partilha siempre fui nuossa praça, assi queremos pedir a todos aqueilhes que por alhá andubírun de máquina a las cuosta cumo turistas an tierra própia que mos ambien retratos para publicar, astanho quaije se puode dezir que tiu Leonardo fui l retratista de serbíçio, mas tamien sabemos que tiu Faustino, tiu Basílio, tiu Calros, outros nun quedórun quietos, assi béngan dende ls retratos para todo bermos la figura que fazemos, solo assi ten graça puis ye l que sobra para alhá de las saludades deste cachicos d'ouro.

-Dízen muitos, an special aqueilhes que bótan fé ne l númaros que astanho l cumbíbio batiu ls de mais anhos, stubo mais giente, assi sendo cuido que stá n'hora d'oumentar l Salon de l'Associaçon, puis ls pormotores (mardomes) pormetírun que l anho que ben será inda mais fuorte.

-Ua berdade stá bien agarrada a todo esto i you sou l purmeiro a rendir la mie houmenaige, la quemunidade Zeníziense yá nun spença estas atebidades, ls pormotores antregán-se de cuorpo i alma para que cuorra todo bien i nun ye por lhebar l persunto a la caminada para que to l mundo agarre fuorças que le dou ls parabienes, ye pula dedicaçon i antrega.

Biba la quemunidade Zeníziense, biba Zenízio

La rainha D. Amélia, ua francesa an Pertual

Antes de l regicídio, Largo de Camões, Lisboa, 1908

Ne l die de l regicídio, Lisboa, 1° de febreiro de 1908 Ber aqui

Esta semana, passou nun de ls canales de la telbison pública francesa (Ber aqui ) ua guapa reportaige de quaije dues horas cun este títalo “La reine Amélie, une française au Portugal” que quier dezir cumo yá todos adebinestes: “La rainha D. Amélia, ua francesa an Pertual”, cun muitos decumientos, guapas eimages i buns comentairos que dan gana nun solo de ler i daprender inda mais subre aqueilha que fui la última rainha ne l nuosso paíç cumo tamien subre La stória de Pertual, indo ber até ou reber “in situ” todos ls sítios i lugares citados ou mostrados durante la reportaige, an França (porque fui alhá que essa rainha naciu, se criou i bibiu até casar an 1886 cul príncipe herdeiro D. Carlos de Bragança que iba aceder al trono trés anhos mais tarde, an 1889) cumo tamien an Pertual (Lisboa, palácio da Ajuda, Sintra, palácio da Pena, Queluz, Bila Biçosa, etc., etc.)
Pessonalmente, fui hai alguns dies i semanas que tube la possebilidade de besitar l palácio de la Ajuda cula sposiçon de Joana Basconcielhos (outra beç, cumo l anho passado an Bersalhes, anque cun nuobas obras i trabalhos) i claro que gustei de ber outra beç esse monumiento de nuossa capital (cada beç mais guapa, na mie oupenion) anque desta beç tubisse sido ounicamiente atrabés de l pequeinho écran de la mie telbison, aqui an França.
Tamien yá muitas cousas you yá las sabie mas nun me custou nada tornar a oubir falar subre esse período  (mui mobimientado) de la stória de l nuosso paíç i para dezir la berdade até daprendi alguas i até muitas que you nun sabie, antre outras estas que dan tamien que pensar subre la maneira cumo ls acuntecimientos se dórun:
- que l rei D. Carlos chegou a angordar de tal maneira (esso yá you sabie) a tal punto que alguns até l acumparában a ua pipa (un “tonneau” cumo chegou a dezir l comentador an francês chamado Stéphane Bern)
- mas l mais amportante (que you sabie) i subre l qual ansistírun ls realizadores dessa reportaige: l facto desse monarca pertués, mesmo depuis de casado, haber tido bárias amantes (mas esso finalmente nien chega a admirar un, até hoije essas cousas acuntécen mesmo an tiempos cumo ls nuossos an que yá fui abolida i yá que tiempos! la monarquie), l facto tamien  afinal (i era esso que you nun sabie) desse monarca haber chegado até a frequentar (mesmo depuis de casado, torno a dezir), el (mas nun iba solo, iba tamien i cun inda mais frequéncia, puls bistos, un primo del que era nada mais nada menos que l rei d’Anglatierra, Eiduardo VII que reinou ne l Reino Ounido de 1901 até 1910!); iban anton ls dous (sien se scundéren berdadeiramiente...) até ua casa de prostituiçon para pessonas de “la alta” que quedaba na altura antre outros (i era assi que era cunhecido esse sítio mui special por essa giente): an Paris, ne l "n°12 de la rue Chabanais", alhá pals lhados de la praça Vendôme i de la rue de Rivoli (un de ls bairros “chiques”, inda hoije quaije ounicamente para quien stá cheno de denheiro (i que mais ?), na capital parisiense). Ide a ber la reportaige, bós tamien, se tubirdes algun tiempo. Ides quedar admirados i daprendereis cumo you alguas cousas subre ciertas práticas pagas a preço d’ouro por essa giente (Que mal habie se buona parte de la populaçon quaije morrie de fame?)!, altos representantes, antre outros de ciertas monarquies ouropéias na altura cumo finalmente tamien la nuossa; para esso, tenereis que saber un pouco de francés, mas paciéncia! Será l preço a pagar (mas pequeinho ne l nuosso caso) para star al corriente de alguns segredos (Ye l título tamien dessa série telebisiba: “Secrets d’histoire”). Bede bien que hoije an die bal la pena ser tamien algo poliglota.

Puis! Só que cumo todos sabemos, la stória acabou mal para l rei D. Carlos. I l drama oucorriu ne l 1° de febreiro de 1908, ne l Terreiro de l Paço, an Lisboa, quando fui assassinado a tiro, el, mas tamien afinal l príncipe herdeiro de la corona pertuesa, Luis Filipe de Bergança. Antressa lhembrar anton que quien assistiu a toda essa cena porque staba sentada mesmo al lhado i an frente deilhes dous fui percisamiente la rainha D. Amélia, “La reine Amélie” cumo dízen ls Franceses. Ua rainha que puls bistos era i inda hoije ye apreciada por muitos pertueses. Na reportaige, tamien splícan las rezones. Ua rainha que acabou por s’eisilar para Anglatierra i la França dous anhos mais tarde, an 1910, quando fui proclamada la República an Pertual i subrebibiu inda muitos anhos (an França até 1951), mesmo depuis de l falecimiento de l sou segundo i último filho, D. Manuel (an 1932) que inda chegou a ser rei dous anhos, depuis de la muorte de l pai i até la proclamaçon de la República an Pertual.
- L que you daprendi tamien cun essa reportaige fui que quando se morriu D. Amélia: “O corpo da rainha foi então trasladado pela fragata Bartolomeu Dias para junto do marido e dos filhos, no panteão real dos Bragança, na Igreja de São Vicente de Fora. Esse foi o seu último desejo na hora de sua morte. O funeral teve honras de Estado e foi visto por grande parte do povo de Lisboa” (Wikipédia an pertués)...

La Eigreija de San Bicente de Fora, panteon real de ls Berganças... Un monumiento que you yá nun me lhembro bien de haber besitado i spero poder ber ou tornar a ber un die.

Que Dius anton mos deia salude a todos  ! 

D. Maria Amélia de Orleãns Bergança, rainha de Pertual 
de 1889 até 1910.
  
Se pensarmos bien, la monarquie an Pertual ampeçou cun Franceses... i acabou tamien cun Franceses, ou melhor inda cun Francesas.

 


27/08/13

Bida por Bida



Dízen las redadeiras amboras que solo neste brano yá ls fuogos lhebórun quatro bidas “Ana Rita Pereira - 24 anhos, António Ferreira – 45 anhos, Pedro Rodrigues - 41 anhos i esta madrugada tamien Bernardo – 23 anhos, nun rejistiu a las queimaduras)

Ye algue que mos debe fazer parar para pensar. Para alhá de ls homes i mulheres que quédan feridos nestas lhidas d’anfrentar las lhabaredas, defender i proteger las populaçones que stan an peligro.

Ls fuogos son an todo l sou tamanho ua berdadeira zgrácia, zgácian famílias porque lhíeban ls son familiares, lhíeban bienes i patrimonho de las anstituiçones a que pertenécen, quantas bezes tan çfícele de arranjar i de muita outelidade, muita riqueza de las populaçones que son l que sobra dua bida de trabalho i aforro.

You percuro-me muitas bezes, porquei esta rebuolta de la natureza? Porquei stá tan anraibada? Que mal fai un home ou ua mulhier quando anda por bien i an tal nobre tarefa que ye defender bidas i bienes i ten que pagar cula se própia bida?

Nun hai resposta, you sei. Mas hai algue que tamien yá mais se puode splicar, quando lhuítan cun tamanha brabura acontra las lhénguas de fuogo que bíran l termo nun anfierno eilhes son heiróis sien acumparança subre la tierra. Por esso merécen l respeito de todos, merécen que yá mais séian squecidos i merécen que séian puostos a la par de ls mais nobres que fazírun feitos para bien dun país.

Yá nun sou nuobo, naci i bibi até ls dezasseis anhos ne l praino mirandés, por ende ando to ls anhos an special ne l berano, mas astanho quijo l sçtino que bisse i sentisse bien acerca la zgrácia que batiu a la puorta de l miu cunterránio que l fuogo matou, nun me lhembo de tal cousa acuntecer an toda la mie bida, fuogos si bi muitos, mas cumo este que lhebou la bida dun i marcou outros, nunca, nun me lembro d’algun tener spargido tanta delor. L pobo si quedou solidairo, l pobo i las anstituiçones si prestórun houmenaige i reconhecimento de brabura i feito nobre mas nun ye nien será fácele para la famíla, ls parientes ls amigos aceitar que el quede loinge para siempre.

Bida por bida ye esse l mote (lema) de las personas que to ls dies i a to las horas se çponeblizan i stan prontas por este paíç afuora, al serbício de al bien puls outros, i que tantas bezes ls uolhos de l mundo nun bei, son berdadeiros suldados que dan las sues upas a quien mais percisa i an momientos çfíceles, ne ls fuogos a quien nun ten mais naide.

Ser bumbeiro ye ser fuorte, ye tener carátele ye star d’atalaia pula houmanidade.
Faustino Antão (Zenízio)