26/08/13

Até l die 30 d'agosto




Stá ne ls redadeiros dies la posseblidade de besitar ua de las posiçones que mais me marcou cumo mirandés, falo de la sposiçon “"Bózio de las raízes" de Alcina Pires (Zenízio) que stá na Casa da Cultura - “Miranda de l Douro” – i ten l die 30 d’agosto, cumo sendo l redadeiro.

Para mi i cuido para muitos mirandeses de l miu tiempo, tengo sessenta i quatro anhos d’eidade, besitar esta sposiçon, fui rebibir un cachico de la mie bida, mas tamien cuido que nun s’acaba eiqui nien na mie geraçon l balor temático que cada quadro ouferece, tamien las geraçones mais nuobas i las gientes d’outros lhugares ancúntran balores de sobra para enriquecer l sou ouniberso cultura, porque ye splicatiba dun tiempo an que la sue outora pinta cun toda la sue fedlidade.

Todos ls quadro teçtemúnhan, assi you l antendi, un cacho de stória, ua cuonta, i solo tenie que rendir-me i dezir a la mie cunterránea i amiga, oubrigado Alcina, que stou bencido por toda la dedicaçon i amor que botes-te, por me dares la posseblidade, atrabeç deilhes tornar a bibir, tornar l miu tiempo an que bibi nessa mesma tierra que tu tan bien pintas.

Anquanto por ende andube (i l tiempo nun fui muito) besitei-la dues bezes, an cada quadro ancuntraba-me a mi mesmo, ls mius i l miu pobo, las lhidas que se fazien (que agora yá nun se fázen) que fazírun l miu ouniberso familiar, que marcórun l miu spácio cumo giente de l praino, l miu carátele, l que era dantes ua region que percisa de que se cunte l que fui para saber para adonde bai.

Yá tenie la certeza, siempre que besitei las tues outras sposiçones, mas esta ye cumo ua cunfirmaçon, sós sien dúbedas nanhuas a la par de muita giente, i que l fázen doutros modos ua grande ambaixadora de la cultura mirandesa, you sei que nun ye fácele, mas estes tous eilustres trabalhos merecien fazer ua jornada por outros lhugares.

Mais ua beç parabienes, trabalhes-te muito, stá todo mui guapo, solo tenes que tener muita proua, porque l que fazes stá bien feito, you i que cuido que todos tenemos muito ourgulho de tener assi ua cunterránea




25/08/13

VI Ancuontro de Blogueiros de l Praino

Altar Môr da Igreja de Bemposta



Aconteciu an Bemposta, die 17 de Agosto, l VI Ancuntro de Blogueiros de l Praino. Foi ua alegrie mui grande tener pormobido l ancuontro an parceria cun l outro mardomo, tiu Jesé Almendra. Habie andrento de mie un nerbioso, iba-se amostrar la mie tierra, Bemposta, i gustaba-me que todos ls anscritos tubíssen un die çfrente i de calor houmana.  Foi nesta tierra que naci, creci i bibi até quaije als mius binte i un anhos. Foi-se purparando todo cun atento, hai sempre algo que nun sale tan bien cumo se gusta mas agora que todo se passou penso que foi un die agradable i çfrente, este die 17 d’Agosto de 13.
Ls blogueiros fóran-se achegando a la antrada de Bemposta i l ajuntouro foi-se componendo. Ajuntorun-se arrimado a quarenta participantes.
Ampeçamos por bejitar la capielha de Sto Cristo. Ua capielha pequerrica, quadrada, cun frescos nas paredes, çtapados aquando las obras de recuperaçon. Foi un regalo pa nuossos uolhos i musica pa nuossos oubidos, nada melhor pa l ampeço de bejita. Tubímos la sorte de tener l cura, António Bento Pires, l patrono de la recuperaçon, a splicar las pinturas i la rezon de tenéren sido tapadas, castigo als Taboras ne l tiempo de l Marques de Pombal. Bien haia cura Bento Pires.
L molino ne l lhargo de Sto Cristo foi atraçon i tubo dreito a muitos retratos. La buolta era grande i toca de puxar ls bijitantes mas la cunbersa i querer mirar todo atrasaba la buolta.
Eilhe acerquita  mais ua paraije, casa abrasonada, cun capielha pribatiba, antes casa de bispo, séc. XVIII,  agora “Solar dos Marcos”, stalaige de 4 streilhas. (quien quejir saber mais bai a este andreço: http://www.bemposta.net/antigamente/pdf/historiabemposta.pdf).
La buolta era grande:  Bemposta, antes bila, agora aldé, tenie muito que amostrar. Chamou-se Pereinha, D.Diniç mudou-le l nome para Bemposta.
Seguimos para ber l pelourinho que ten l scudo birado de cabeça al para baixo. Naide sabe la certeza porque assi foi. Probable castigo de Rei. Eiqui ls bejitantes tubíran ua surpresa: a la trabessa de San Sebastian ampeçan cochalhos a oubir-se i todo l mundo bira la cara al pelourinho para ber l que chocalhaba. Para muitos era la purmeira beç que bían l diabro bestido de persona, todo l mundo se queda ancantado cula surpresa i toca a sacar retratos.
La casa de l mardomo ye eilhi arrimada i nada melhor que l zayuno,  tiempo de çcanso, quemer un mordo i buer ua pinga. L nuosso praino ten cousas buonas: chouriças de Sendin, queijo de Ruolos, pan i bino de Bemposta.
Cuntina-se andar i bejita-se Santa Rita. Mais casas brasonadas cun sous brasones i outra capielha pribatiba se bejita, agora solo bista de fuora. Muito patrimonho Bemposta ten, perserba-lo i amostra-lo ye un deber de todos.
Subímos pal lhargo de la Salina i chegamos a la rue de l castielho. Bimos restros de muralhas adonde casas se stríban. Apuis demos ua mirada al anfierno: http://www.bemposta.net/historia/inferno.htm.  Un sbarrulho mas inda hai muitas personas a bibir an Bemposta que stubíran andrento de l anfierno,  bien mais fresquito que ls anfiernos de l diabro, sigundo la crença crestiana. L anfierno ten ua passaige por ambaixo de la tierra que tene salida pa las muralhas i ua buona bodega, adonde l bino se cunserbaba i darie para fazer patuscadas. Caminamos i bejitou-se la casa que foi tribunal, ende stá la piedra adonde l juiç se subie anrriba l cabalho. L sol ampeça acalcer i la perguiça íba-se acercando. Bejitamos l’eigreija cun sou guapo patrimonho, adonde you tantas bezes  m’azinolhei a zlhado de miu pai quando me lhebaba pula mano a missa. Salimos i caminamos pal miradouro de Santa Barebera, outra capielha quadrada toda assente anrriba dua peinha. Miramos tierras de spanha que l riu Douro aparta, defronte Bilarinho de los Aires. L tiempo passa,  l almuorço spera mos, acerca la poçada,  arrimado a la presa/barraige i l riu Douro culas sues arribas fai mos cumpanha. Las selombras poucas i toca d’ arredar las mesas para ancuontrar selombra. Quemeu-se, cumbersou-se i tubímos un telifonema special de ua persona que muita falta mos fizo, Amadeu Ferreira, l telemoble an alta boç foi saludando todos. Las tues melhores, Amadeu.
La calor era muita i inda teníamos algo para ber. Agarramos ls carros i subímos a l’aldé. Na Casa de la Junta de freguesie, ua apersentaçon an power point subre la stória de Bemposta. Jesé Carlos que apuis de purparar la apersentaçon se zlocou d’aporpósito do Porto para mos amostrar l que tenie feito. Bien haias Jesé Carlos. Quien quejir saber mais: www.bemposta.net.
Finda la apersentaçon, tiempo de nomiar ls nuobos mardomos i son eilhes: Adelaide Monteiro, de la Speciosa, Teresa Almeida, nacida an Lagoaça, a bibir an Miranda i Tiégui Alves de Cicuiro, a bibir an Paris. De seguida foi tiempo d’ antregar ua prendica a cada un de los anscritos ne l ancuontro deste anho. La prenda foi ouferecida pula Junta de Freguesie de Bemposta, a quien se diç un bien haia bien grande, na persona de sou perjidente, Antonho Martins.
Seguimos pa la capielha de San Sebastian que inda nun teníamos bejitado adonde ancerramos l ancuontro a ler poesie de Fracisco Niebro/Amadeu Ferreira de sou lhibro, ARS VIVENDI ARS MORIENDI. Ua houmenage al poeta i home que muito ten feito pula lhéngua mirandesa i toda la cultura de l Praino Mirandés. Sentiu-se eilhe, naqueilha capielha, ua fuonte de einergie cun un saludo special a Amadeu Ferreira cul deseio  que se restableça l mais debrebe possíble.
La einiciatiba destes ancuontros yá ten siete anhos, ampeçou cua eideia de Alcides Meirinhos, apadrinada pur Amadeu Ferreira. Este anho foi la purmeira beç que se fizo fuora de l cunceilho de Miranda de l Douro, puis l Praino Mirandés abarca ls cunceilhos de Miranda, Mogadouro, Bumioso i ainda un cachico de Freixo i serie buono que tubíssemos representantes de todos eilhes. Tenemos tamien ls nuossos amigos Lioneses que muito mos honran i serie anteressante que l ancuontro un anho se fazísse an tierras lionesas.
Un bien haia special a Jesé Maria Curralo que foi fazendo de guie i dando alguas splicaçones subre l patrimonho.
Para todos ls que stubíran persentes i aqueilhes que nun puodíran star i terían gostado de star, un grande bien haia.

24/08/13

CHICHEN ITZÁ - MÉXICO



An Chichen Itzá hai un jogo de sol i selombra, obra de sabedorie houmana que parece lhebar-mos a un terreiro debino. An lhocales cun esta grandura apetece-mos fazer un jogo cula bida, lhibrarmos-mos  de ls sbarrulhos i oupir al pico de la spritualidade. 

Lhougo a l´antrada arregalamos ls uolhos de spanto: sperában-mos taludas eiguanas que parecien arrimar-se a la l'eidade de las piedras. Cumo legítimas guardianas de tesouros milenares, amostrában als curjidosos "paparazi" spantosos modos de streilhas. Sous uolhos chamában-mos, cumo se l sou mirar tubisse an drento eiternidades de paç.

Las mais moças rabeában antre nós, fazien hablidades, oupian las paredes i quedában na brasa de la calor de la tarde a ouserbar-mos alhá de riba - de l alto de las pirámides maias. Cun eilhas partelhamos spácios de lhibardade que le perténcen por dreito própio.

An Chichen Itzá quedou l miedo i l arrepelo que sentie quando me cruzaba culas fugidas osgas de l miu quintal. Se cun eilhas pudisse cruzar l mirar, cuido que l fazerie - agora - cun outra familharidade.

Porque será que cháman "salta-rostros" a un bicho que passa la bida a lhimpar-mos l lhugar adonde bibimos?
Teresa Almeida

 

 

22/08/13

Piedras suoltas



 Scapa-se-me la bida por antre ls ganhuolos
que nos dedos me bán nacendo; 
cúndien-se-me ls dies an cumenéncias
que nun m´énchen l muolo.

Camino
remissacos acontra remissacos;
resfolgo aire
que nun m´oucigena la senara;
canso ls dedos 
a fazer sbarruolhos.

Sobra-me la gana,
falta-me l´ oudácia;
sobra-me la raiba,
falta-me la curaige.

Témbran-me las piernas
a jogar de morada.

Subre la prenheç de la lhuna

Deita-se la nuite subre l xaragon caliente que l sol le deixou. Naçe la lhuna, chena, dourada, i, al modo que bai chubindo no cielo se fai más miruolha i me spreita pal quarto, pula jinela que deixei abierta para que l fresco de la nuite le entre.
Las streilhas son esta nuite punticos feitos cun lhapç fino.
Más cargadas stan las lhuzes de l´ aldé eiqui acerquita.
Yá nun s´ouben ls perros agora que stan stiraçados a la puorta, a pistanhar de suonho, abrindo i cerrando ls uolhos cunsante las pessonas fálan más ou menos alto, a abrir más bezes que quieren, puis que eiqui la giente, la mais deilha, fala boziando.
Las bobideiras stan de fuolha guicha a aperdurar fuorça para aguantar la calor que le benirá manhana. L spantalho, a fazer que arrinca yerba, drobado subre sou bentre cheno de yerba seca, deixa que ua manga de la camisa balanceie, puis que assi parece mais rial para cumprir l sou deber de spantar la raposica sfamiada i chena de sede.
L aire chega cun un oulor fuorte a fogo i, cun la nuite, inda ls touçones de la Malhada i de la Moura me parécen más medonhos, ambasores quaije a chegar a las casas.
Eiqui no altico, an San Lhourenço, no cerradico de scadal que la yerba fizo delantre de la baranda birada pals touçones, scribo a la lhuç de la lhuna, calhada, sola, oubindo ls grilhos que agora son ls amos de la nuite, sobreponendo-se a qualquiera ranucalho que anteime an botar las narizes fuora de l poço.
Ben-me un sonido baixo de la sala atrabeç de sues puortas anchas i abiertas. A las bezes calha-se porque l CD s´acaba sien que me deia de cuonta, outras bezes lhebanto-me i mudo-lo. La música clássica ajuda-me a cumponer esta nuite que yá só eilha ye magnífica.
Guardan-me respeito ls cínfanos esta nuite, talbeç por bias de l airico que me arrodeia ou, quien sabe, por de mi tenéren pena, por se dáren de cuonta que nas mies cuostas znudas stan seinhas de picadas d´atabanos, de quando, esta manhana bien cedo, mos aperponimos, Ilda i you, a ua caminada a Cruç Canto, i, sendo mais acerca de l que manginábamos acabemos por chegar a la ribeira i apuis ribeira abaixo até l Molino de la Senhora. Fui al benir para casa, cun l rechino de l sol que ls atabanos me atacórun, me zgraciórun cun sues picadas porriba de la camisa. Ilda sien ningua mordida, daba-me lambadas nas cuostas, para ls matar.
Stou agora eiqui, neste centro de l miu pequeinho mundo, nun assomadeiro que me lhieba para tierras de Bergáncia, dadonde abisto custelhaçones terrestres d´alguas aldés, cun las cuostas znudas para refrescar las bolardas que me quedórun daqueilha batalha cun ls atabanos. De l outro lhado, noutra baranda, birie la Sanábria, mas a la nuite gusta-me mais esta, porque deiqui beio toda l´aldé.
La lhuna mira para mi i you par´eilha para aporbeitar la sue maior prenheç. Talbeç nun steia neste assomadeiro na sue prenheç de Setembre, ou stando, nun será yá tan dourado l sou pelo, puis ye esta, la lhuna chena d´Agosto, la que me parece más guapa.
Ls botones de l cumputador sónan, la música sona, i, ls grilhos, por todo quanto ye sítio, mángan an fuorça de sonidos…

20/08/13

Crabo

Crabo

Por muita auga que you te ponga crabo
Nun sou capaç de te sacar ua risa
Cuido botá-te l que te bonde d´auga
Mas quien sabe, la falta nun será mie

Tanta beç te reguei i tu floriste
Abries pula nuite i apuis sunries
Dezindo-me que para mi abriste
I que l tou florir éran lhabutas mies

An tanta tarde de quelor dourada
An tanta nuite a fazé-se strelhada
Te cheirei crabo, t´acarinei la piel

Burmeilho crabo, torna-me a florir
Que l tou oulor you torne a sentir
I na boca naça, gusto doce a miel

18/08/13

A la frol de la piel


 Sentir-te la piel ye la sensaçon mais antensa

 nun sei de palabras que tóquen este fuogo

 un toque al de lhebe an modo de cumbersa

 i un arrepelo a correr l cuorpo todo

 

 talbeç l mirar se quejisse yá cruzado

 nun quelóquio quaije ancierto, ampossible

 suonho brebe nun zeio spertado

 poema boubo, berso fuorte i eirreprimible

 

 sin çfarces nun abraço abandonado

 seguiran ls lhábios l chamado mudo i ciego

 i las manos un camino coincido

 

 L peito alhebantou-se firme i eiriçado

 amando la nuite i l zassossego
 
                                           i este febre antre streilhas renacido


                                                      Teresa Almeida

Cunta-me stórias

Screbi cantarolando la música de la cantiga de Rui Veloso, Cunta-me Stórias. Quando la oubo you sola, essa melodie fai-me correr las lhágrimas cara abaixo.
Oubi-la onte no cuncerto an Miranda i hoije spertei i andube toda la manhana cantarolando la música. Apuis dou nisto.

 



 






You querie bolar
Cielos sien çtino
I anfilar las nubres an colares
I apuis fugir
Atrás de sartigalhos

Seguindo sous bolos i saltares.

You querie nadar

Cumo se fura un barco
Ir al mar afuora sien parar
Meté-me bien fondo
Por antre ls corales
Para cun eilhes me quelorar.

Tomara de fazer cumo la checharra
Cantar para spantar esta calor
Screbir cumo quien yá nun ten manhana
Sentir que l mundo bai para melhor

Cunta-me stórias
Al miu oubido
Las que nun oubi quando era nina
Tu que sabes tanta
Perdas i bitórias
Todo oubirei sien pantomina

Mira para mi
Para este zerto
Que me medrou sien piadade
Sécan-se-me las risas
Grieta-se-me l´ alma
An çfrace  até culpo l´eidade

You querie mirar palas trigueiras
Tirar d´eilhas todo l murron
A mano spipar fuortes garanheiras
Ajuntar las spigas todas nun munton

Tomara you ser

Cumo ua paixarina
Para séren flores ls mius bestidos
Cargar-me de puolos

Cumo las abeilhas
Dar betas de miel als zbalidos.

Sei bien que nun ye
Más que delareio
L cuorpo stá pesado i nó capaç
I ls pies , cuitados,
Yá dan tropeçones
I las piernas quédan para trás.

 

Cunta-me stórias!...

BEMPOSTA – TIERRA DE L PRAINO


UN DIE DIFRENTE


 
Para quien nun fui al VI Ancontro de Bloguers de l Praino, ende queda este arrebuçadico!
Tols anhos hai cousas assi durante l die, mas para ber todo hai que ir alhá!
Nun cunseguis un die de passeio i cultura tan rico cumo l de un Ancontro destes!
Pal anho hai outro, noutra tierra de l Praino i se calha onde nunca fustes i nien eimaginais que eisista!
Fazei cumo Tiu Almendra, ide que nun bos arrependeis!
 

17/08/13

VI ENCONTRO DE BLOGUERS DO PLANALTO MIRANDÊS



BEMPOSTA FUI L'ANFITRIONA
 


 
 
Mais un ancontro que bai deixar suidades, pus ua bejita guiada a Bemposta ye siempre algo de marabilhoso, nun solo pula stória, mas pul que de cultura biba se puode respirar, l que amostra que la sue giente sabe preserbar i stimar la sue aldé, quier cumo fuonte de cultura quier cumo lhocal aprazible para se bibir.
Fumos bien recebidos pul persidente de la Junta de Freguesie i por todos ls habitantes cun quien falemos.
Nun faltou l chocalheiro i nós retribuímos cun estes retratos i manhana cun un bídeo que por cierto bos eirá ancantar tamien.
Pa l'anho haberá outro ancontro i ls nuobos mardomos pa ls próssimos dous anhos saberán deliciar-mos cun outras spriéncias noutras tierras marabilhosas de l Praino.
 


 
 
Ls próssimos mardomos serán:
 
Adelaide Monteiro
Teresa Almeida e
Tiégui Alves
 
 
Ls bielhos i ls nuobos mardomos cul prejidente de la Junta de Bemposta

14/08/13

L Home que Sabie Demais (1934)




Ua familie anglesa passa bacanças na Suiça. Un amigo de la familie ye assassinado i, poucos antes de se morrir, cuonta que ye un spion anglés. L marido (Bob) bai al quarto de hotel de l spion i ancuontra ua mensaige stranha ne l pincel de la barba. Mas quando la bai antregar a la policie, ye anformado que la filha (Betty) foi raptada y será assassinada se eilhes rebeláren las anformaçones.

Bob i Jill (la tie) buolbén a Londres, adonde spéran por amboras de ls raptores, i son pressionado pula policie a cuontar aqueilho que sáben. Cun miedo que l' açón de la policie porboque l' ira de ls raptores i la cunsequiente muorte de la rapaza, Bob i un amigo decíden ambestigar por conta pórpria i çcúbren l sconderijo de ls bandidos - ua eigreja. Çcubrén tamien que eilhes ténen un plano pa matar un home nun cuncerto ne l Albert Hall i que essa muorte irá porbocar la Segunda Grande Guerra.

L Home que Sabie Demais cruza bários géneros - ye un thriller de spionaige, un melodrama i ua quemédie - i antercala de forma eiquilibrada un porblema pribado (ye perciso salbar la rapaza) cun un porblema público (ye perciso ampedir un ancidiente anternacional).

Trata-se de un de ls purmeiros filmes de Alfred Hitchcock (inda de la "fase anglesa"), que l rialisador benerie a "corregir" cun un remake (cumo dezir esta palabra an mirandés?) an 1956. Lhoinge de ser un de ls melhores cinemas de Hitch, ye un filme agradable que bale la pena ber i reber.

12/08/13

VI ENCONTRO DE BLOGUEIROS DO PLANALTO MIRANDÉS



Acrecento al Porgrama 

VI ENCONTRO DE BLOGUEIROS DO PLANALTO MIRANDÉS


17 de Agosto de 2013



Ls ancritos ne l ancuontro i que bengan de ls lhados de Miranda i tamien ls outros, puodan bejitar l Renuobado Centro de Música Tradicional – Sons de la Tierra – Sendin,  adonde stará l mordo Jesé Almendra para los recebir i Mário Correia para amostrar las renuobadas anstalaçones. 


Apuis a las 9h45m todo l mundo sigue para Bemposta.



Ls modomos
António Cangueiro

José Almendra

Amo-te



 

Que quieres que te diga mais, miu amor
Quando l sfregante solo me pide siléncio!? 

Amo-te de tanta maneira
i de todas te sinto acerca;
uas bezes a scaldar de lhume aceso,
Outras a tembrar de falta de te tener.

 Amo-te quando  te penso,
te beio stando loinge,
te deseio acerca,
sentindo-te l eisemplo de perfeiçon,
cumo quien ama só an ouserbaçon.

Amo-te sien nada te dezir,
apenas sentindo-te ls siléncios,
sien curaige de te topar,
angulhindo  beisos i  deseios.

 Amo-te quando a mi t´abres
i por ti entro,
sfrego ls mius pies na piel que me stendes,
tapete ameroso ou ásparo que me recunforta
i m´acalma.

Perdo-me de paixon quando carinosa m´afouto,
zasperada me sgadunho,
me caio an talanqueiras de silbas,
me pico an pismouros,
me speto an piornos,
 i, anque me assústen ls eizércitos
que arreméten acontra ti,
cabalhos bien quemidos,
cabalaria que toda la ceçon i auga bében,
 eizércitos a medrar a cada anho que passa,
a chegar mais acerca a las tues einaugas,
i tu,
 meio atafanhada a ficá-te,
a tener que te ficar,
 por nun teneres de l tou lhado 
 un general Wellington
cun un eizercito de çadones,
 de machadas;
anque todo isso, miu amor,

you bou seguindo sentindo-te,
abraçada als tous siléncios.

 Amo-te…