20/05/08

Arrimaba-me a las quintas



«Sabes, antre ls turnos un andaba puli i nun tenie nada que fazer. Habie que labar i esso i passaba tamien algun tiempo a screbir cartas, que l mais de ls pertueses nun sabie screbir. You arrimaba-me a las quintas a ajudar a meter feno, a arrincar patatas, l que calhasse. Eilhes nun pagában, mas anton dában de todo de comer. Cumo na fábrica mos dában raciones de açucre i café, trocaba esso por quenhon, por berças i por pan, que you nunca fui muito de café. Ne ls mercados tamien habie de todo para comer, mas era mui caro. Peixe nun habie tanto, era mais coneilho i pito, mas tamien habie uobos, cabrito i bitela. Habie mercado, i denheiro que nun faltasse. Habie alhi acerca ua panaderie i l duonho pediu-me pa le scabar l jardin. El pagaba-me la geira i bendie-me l pan que you quejisse sin percisar de seinha. Inda andube ua beç a segar centeno a fouce. Para aqueilha gente era ua curjidade, que yá segában todo a máquina. Mira tu ls anhos que nós andábamos atrasados! Inda s’ajuntórun muito francés i sacórun-mos mais retratos que you sei alhá.»


[cuntina]


19/05/08

Douro, Fauna Fluvial



Segundo amboras de l jornal Público, l realizador pertués Manoel de Oliveira ye hoije houmenageado an Cannes, adonde será porjectada la sue prumeira obra: Douro, Faina Fluvial. Starán persentes José António Pinto Ribeiro, menistro de la Cultura i Gilles Jacob, presidente de l Festibal de Cannes, un de ls eibentos mais amportantes de l cinema a nible mundial (un die, quiero ir alhá, mas nun sei bien quando).

You nun sou, cunfesso, grande coincedor de la obra de Manoel de Oliveira (bi alguns filmes i çcoincie que l sou prumeiro filme yera un documentairo subre l Douro). Mas admiro-le la bitalidade i dou-lhe ls meus parabienes.


Sinal de la Cruç



Diç ua bielha lhienda crestiana de l tiempo de la gobernaçon de l Amperador Custantino que, quando se trabou-se de rezones culs bárbelos a la borda de l riu Danúbio, l juntouro de bárbelos era tan taludo que acobilhaba la lhadeira adonde fazien la séstia. Custantino quando l mirou quedou tan açarapantado que nun mais acraditou nua bitória de ls sous deceplinados lhuitadores. La cisma solo fui bencida nua de las nuites quando spreitaba la sposiçon de Bárbelos, i mais se diç-se que l Amperador tubo ua bision: ne l cielo staba ua Cruç de Cristo zenhada a lhuç i piçcando, i culs dezires “cun este sinal bencirás”.
Cumo l Amperador quedou borrado de miedo, a qualquiera cousa s’agarraba i mandou lhougo fazer ua Cruç de palos i spetou-la a la delantreira de l sou eisército cumo se fusse un speque. De seguida botou falas als sous homes para tener fé naqueilha Cruç, se na tal acreditássen tenerien todos ls diuses de l sou lhado. I sien perder tiempo açomou-los. Para spanto de todos ls xefes guerreadores Romanos, quedórun-le cuas áfricas que an menos tiempo que se sfrega un uolho, assi ls Bárbelos lhebórun ua baliente trepa. Fugírun cul rabo antre las patas que nien perros malhados.
Apuis de tamanha Bitória la cousa na cidade quedou falada. Tan falada que tubo de dar lhibardade i portejer ls crestianos, chegando mesmo a fazer la lei de defénsia de l crestianismo. I yá que la bitória le sabie tan bien, porquei l Amperador nun iba a cunsagrar l sou nome na pila cumo fazien to ls crestianos?
Si l fizo-lo a rogo de sue mai Heilena.
Dende palantre muitas fúrun las Eigreijas i Capielhas custruídas ne l Reino cula gana de ende spargir l culto i la fé a Cristo. Hai quien diga que fui la purmeira aceitaçon i dibulgaçon de l crestianismo ne l Ampério Romano.
Custantin nunca mais squeciu esta ajuda, i agarrou-se d’unhas i dientes a esta cisma que mandou sue mai fazer ua jornada a Jarusalen para ende percurar i achar la berdadeira Cruç de Cristo, aqueilha adonde to l mundo sabie que l Rei Arodes fizo la maldade.
Heilena botou-se a camino i, mientres chegou, chamou to las pessonas que la podien ajudar i fui un tal Judas que cunfessou que ne l Monte de la Calabeira an pie de l semitério de la Cidade Santa habie trés cruzes anterradas. Cumo éran las trés armanas ende staba todo por çcubrir, qual deilhas serie la berdadeira? Fui anton que l mesmo Judas quijo fazer la spriéncia, agarrou un muorto i passou-lo subre todas eilhas i nua l cuorpo tornou a tener bida. Assi serie esta la proba de que era la berdadeira Cruç adonde Cristo fui curceficado. Este sinal fui lhebado cumo un ato de rucerreiçon, cumbersion i santeficaçon. L muorto rucecitou, Judas cumbertiu-se i Heilena quedou Santa. L muorto bibo passou a tener çpindurado de l cachaço ua Cruç de palo an beç de la streilha de Dabid, Judas fui eileito bispo i apuis San Judas de Jarusalen.
Santa Heilena pediu a todos ls que acredítan an Cristo para comemorar l die an que eilha achou la Cruç, die trés de l més de Maio.


Nota : Scribo este testo an houmenaige a la Capielha de Santa Cruç na mie Aldé (Zenízio), anté porque yá l habie feito a la Capielha de San Ceriaco, i se la de San Ceriaco para mi ye amportante la de Santa Cruç pa l pobo nun ye menos, eilha siempre fui i inda ye l centro de l’aldé adonde todo se passaba.



Capielha de Santa Cruç (Zenízio), an riba de l lhado dreito




Andepandéncias... i tius de gorrica


Un die destes, chegou-me a las manos un cachico de un testo que you cuido que puode tener algun anteresse partilhar cun bós. Fui screbido por un tal Ferreira Fernandes, ne l Diário de Notícias, yá an Febreiro atrasado. Yá fui copiado nun blogue - por adonde a mi me gusta dar siempre ua boltica, de maneira que l requemendo - i puode ser bisto eiqui. Cumo fala de l Nino Jasus de la Cartolica i de un tiu de gorra que scribe ne l Público, lhembra-se-me que tamien cabe eiqui an las Froles.
Reza assi:
"Pandora yera pimpona, ambudou Epitemeu, i yera curjidosa, abriu la caixa que l amigo tenie scundida. Maldiçon, stában alhá to ls males. Isso fui ne l tiempo de ls gregos. Agora, paízes de l'Ounion Ouropeia recoincírun la Caixa de Pandora. Çtapado l Kosobo, porque nó Miranda de l Douro? Respondo: porque aquel tiu de gorrica que scribe to ls quinze dies ne l Público an Mirandés ye un home atilado, i nun eisige la andepandéncia de l Nino Jasus de la Cartolica. Quando nó..."

Nien que you me ponga eiqui a boziar, l senhor Ferreira Fernandes nun será capaç de me oubir, mas, assi i todo, inda deixo eiqui tamien dous recadicos:
Purmeiro: se fur perciso ir a un tribunal a jurar que l tal tiu de gorrica de l Público ye un home atilado, cuntai tamien cumigo para assegurar ua bara de l palário;
Segundo: la andepandéncia que l Nino de la Cartolica querie yá quantá que la tubo, nien andou El de spada alhebantada po'riba de las muralhas de l castielho para outra cousa!...

18/05/08

Pensamiento de l Die (salude mental)



Perciso de fazer ua boubada para mantener la salude mental.


Drumiemos nua camarata


«Drumiemos nua camarata. Na mie éramos siete pertueses i un francés. Tenie un que era de la Réfega, d’an pie de Quintanielha, chamábamos-le l Cacau. Era you que le screbie las cartas. El nessa altura yá tenerie 65 ou 70 anhos, que yá solo barrie pula fábrica. Outro era de Freixo de Baixo, de por ende abaixo acerca la Guarda, era l Magalhães, que tamien you le screbie. Era gente mais bielha que stubo quaije siempre na fábrica i yá solo fazie trabalho mais lebe. Uns tenien ua baquita, ua canhona ou dues, i mandában algun denheirico. Alguns yá mais de 20 anhos que andában puli i nunca benírun.»

[cuntina]



17/05/08

Lhimpa-garrafas

*








[Callistemon laevis]



Este arbusto bota uas froles bien çfrentes de la maiorie, mas son guapas. L sou nome Lhimpa-garrafas nun debe ser por acauso. Mui asparcidas a sedas de cochino, cumo se stubíssen agarradas a un arame.
You antes de scar las suortes scapei-me para Spanha (Astúrias) a fazer pula bida, i aceitórun-me nua cidrarie (lhagar adonde se smágan maçanas i apuis se fai la cidra, aqueilha cousa que ls sturianos bótan ponendo la garrafa bien alta a çpejar pa l copo, sabe mal la purmeira beç mas apuis queda-se siempre a gustar) i fui a lhimpar garrafas cua cousa dessas. Sedas de cochino agarradas cun arame, que se mercában ne ls sotos.
Será que l home tubo l'eideia apuis de mirar estas froles, para fazer l'anzonice de lhimpar las garrafas? Hai que ber que l home siempre fui muito eimitador de la natureza. I se hoije hai muitos porblemas d'eiquelogie, ye porque l home nun ambenta nada, passa la bida a mirar pa l que stá feito.



Éramos trés na cezalha


«Ne ls altos fornos you era çcolador: l fierro an fuolha salie colado i you çcolaba essas fuolhas de fierro. Mas primeiro habie un que cortaba, era l cezalha, i solo apuis ye que you çcolaba. Éramos trés na cezalha, l cezalhor i mais dous. Ls outros dous éran franceses i fui por esso que you lougo aprendi a falar l francés. L cezalhor cortaba las fuolhas de fierro nua guelhotina. L Jesé Franco trabalhaba mais an pie l fuogo: salie l fierro an brasa i el asperaba-lo cuas tanazes, agarraba-lo bien i apuis tornaba-lo a meter por baixo dun celindro mui pesado que era para quedar splanchado. Era un trabalho mais cansado i peligroso, mas tamien ganhaba mais do que you. Eilhi fazie-se lata i xapa fina, todo l que era fierro.»


[cuntina]


16/05/08

Ls pies de ls trilhadores

Retrato de Raul Coelho

Yera ua beç uns trilhadores que tenien la parba an las eiras i andában a trilhá-la. Al chegar a la nuite, drumíen an las eiras i anton para isso punien l trilho de pino, para serbir de cabanha. Apuis deitában-se i ambrulhában ls pies uns ne ls outros i assi drumien assossegados to la nuite.
Ora, un die, a la purmanhana, nun fúrun capazes d çtinguir ls pies de cad’un.
Calhou passar pulhi un buieiro.
Eilhes boziórun-le:
- Ei, Buieiro, pudies benir acá i çfrençar ls nuossos pies, pus nun somos capazes de ls çtrinçar, quales son de cad’un!
L buieiro arrumou-se a eilhes cumo le habien pedido. Ls trilhadores pensában que el iba a tirar ls pies un por un, de mansico.
Mas el agarrou la bara que traie an la mano i ampeçou a dá-le cun fuorça ne ls pies.
Anton, ampeçórun a gritar:
- Ai, ai, ai, ai, ai…Estes son ls mius!...
I assi ls trilhadores çtrinçórun ls pies de cad’un.


Maria do Céu Delgado,
cuonta oubida an Angueira,

traduçon mie.

L númaro 3750


«Yá nun dou bien fé de todos ls que fumus. Ls que se me lembra son l Zuito, Abílio Chan, Farina Bielha, Antonho Burro, Agusto Friscal, Jesé Rechas, Antonho Antramoceiro i you, claro. Éramos todos de Sendin, menos un que era de l Campo. L Antonho Antramoceiro fui l que prendírun ne l camboio, i de que yá te falei. Fui preso, mas nun chegou a passar tiempo nanhun na cadena, que l remetírun lougo para Pertual. Cada un lebaba la direçon de alguien coincido i iba alhá a tener cumo podie. Tu que cuidas! Cun tanta cousa sbarrulhada, por bias de la guerra, ambuxában todo mundo.

Mas, anton, nesses altos fornos de Gueugnon fazie-se de todo, çque fusse an fierro ou lata: podie ser un alfinete, garfos, panelas, carriles de camboio, berguinha, xapa de fierro, todo, de l mais pequeinho até al mais grande. Aqueilho era la fin de l mundo! You era l númaro 3750, mira tu ls que nun éramos a trabalhar alhá! Ácerta, nin sei cumo nunca se me squeciu l númaro. Trabalhábamos an trés turnos de uito horas, de modo que ls fornos marchában de nuite i de die sin parar. You chegaba a fazer a trés turnos seguidos, mas muita beç drumiemos de nuite, que nun habie xefes nin nada. Se calha fazien l mesmo que nós.»


[cuntina]



15/05/08

Arrimado a 500 almanes prejoneiros



«Ende, cada un fui para sou lado, todo de camboio. You i tiu Agusto Friscal fumos para Gueugnon, que ye ua cidadica acerca de Lion. Fui para ende porque stában alhá ls Francos, l Jesé, l Agusto i l tio. Mas tiu Agusto Friscal lougo se fui para Paris, que tenie alhá un armano. El era soldador, de haber stado antes an França, i fui-se pa l sítio adonde yá habie trabalhado. Era buono andar cun el que falaba un cachico de francés. An Gueugnon l trabalho éran altos fornos, ua fábrica mais grande que Sendin, que até un camboio andaba alhá andrento. La guerra inda staba bien biba por aqueilhes lados, todo inda mui queimado, que inda pouco mais dun anho se habie acabado. Mira tu que nessa fábrica inda trabalhában alhá arrimado a 500 almanes prejoneiros. You tenie 26 anhos i nunca habie trabalhado sien ser na tierra. Aqueilho todo metie un cacho de miedo, mas nunca me quedei.»


(cuntina)


14/05/08

Staba todo a racion


«An Baiona prendírun-mos. Esse die drumimos na cadena i lembra-se-me bien que era un sábado. Al die apuis, a la purmanhana, fumos al tribunal. L juiç preguntou-mos que mal habiemos feito, porque stábamos presos. Dezimos-le que íbamos a saber de trabalho. Ende deixou-mos ir, que fússemos a ganhar la bida. Anton, era demingo, l xefe de la polícia lebou-mos i pus-mos a uns a serrar leinha i a outros a rachar, cada un fazie sue cousa. A la nuite dou-mos ua jantarada i uns francos pa l camino. Era un bun home. L tribunal habie-mos dado seinhas para racion, que stábamos apuis la guerra i staba todo a racion.»

[cuntina]

Nun hai 14 sin 15



Inda ne ls cafés i en la blogosfera se comentaba que ls cumbustibles yá habien oumentado 14 bezes zde l ampeço de l anho, quando ben la nobidade: mais un oumento. Agora, son 15. Pul menos, ye un númaro redondo. L porblema nun ye solo l denheiro que las pessonas gastaran a mais para mantener ls sous altomobles, ye que atrás dun oumento de cumbustible bénen siempre outros oumentos.
Dízen que de Spanha nin bun aire nin bun casamiento, mas pul menos de alhá nun se ouben estas notícias. You gustarie que alguien de l goberno mos splicasse esto: se la Spanha tamien amporta l petróleo, al mesmo précio que nós, por que ye que alhá la gasolina ye mais barata? Yá nin falo de la defrença de ourdenados.


13/05/08

Aranhon de ls caminos





Estes dous retraticos saquei-los nun camino porqui adonde moro. Nun sabendo l nome, nien adonde l çcubrir, fui pul camino que me sobraba, percurei i dezírun-me que las pessonas cháman-le aranha dos caminhos. Será porque eilha se dá bien an caminos i até mesmo al meio adonde las ruodas nun pássan? Cumparei la frol cula de la yerba de San Roberto i ye bien asparcida mas nun bota al meio aquel bico de ciguonha cumo eilha.
Se nun fur este l nome que se dá alhá para tierra de las "Froles Mirandesas", que benga l d’alha que tamien cabe.



12/05/08

Inda subre san ceriaco

Fruntarie de la Capielha de San Ceríaco



Fruntarie de la capielha de Santa Cruç



Fruntarie de l'Eigreja Matriç de Zenízio


Porsor Amadeu bós percurais bien, quando serie que chegou San Ceríaco a Belharino, you ye que nun sei respunder.

Yá ua beç falemos i you dixe-bos que na fruntarie hai ua piedra cula anscriçon de 1262, (D.Afonso III 1248-1279) mas nun tenendo mais nada, quien puode fintar-se se la piedra ye de la purmera assentada ou bieno ende a parar! Nun son poucas las capielhas i eigreijas feitos cun sbarrulhos doutras.

Ls antendidos nestas cousas cuido que mirando bien outras seinhas, cumo por eisemplo la fruntarie i l campanairo, puoden adelantrar eras, i até nun s’anganhar muito. L campanairo nien s’asparece-se al de la capilha de Santa Cruç nien al de l’Eigreija Matriç, puis dében tener eidades muito çfrentes. L de l’Eigreija matriç, hai muitos por tierras de Miranda i de Sayago. Mas you nada sei an claro.

You se tubisse que dezir algue cousa, dezie de l balhe de Belharino, cumo l eimaginaba an tiempos mui antigos, que biajantes ou cunquistadores que beníssen de Bergáncia para Miranda ou al alrobés, eimagino-lo sendo un balle adonde nun faltarien buona yerba, feno i fuontes cun auga to l anho para aquemodar las cabalgaduras, antre dues lhadeiras cun castanheiros i cereijeiras, i deiqui cuntinar la sue jornada. Nun era l Éden mas yá era algue cousa. I se ls homes nesse tiempo tenien que agradecer por haber chegado an bien, fazírun la casa al Santo!

Quanto a Santa Oulaia, nun ten capielha mas ye l ourago de la Eigreija Matriç, ten cerrados i tierras, cumequiera yá ten plantaçones de pinos ou carbalhos canadianos, i cumo agora nun s’usa alqueires de grano, debe de tener smolas a la moda de l tiempo. Cousa que nunca m’antrou mui bien ne l gargueiro. Mas quien sou you para me poner eiqui a falar destas cousas

Quanto a las donaçones, será que tamien eiqui houbo alguien que mercou l cielo cun cerrados i tierras por bias de ls pecados? Inda tenemos muito que falar, subre las donaçones i la nuossa Eigreija, para bien de l coincimento de l património stórico de l’aldé de Zenízio, assi haba salude, gana i tiempo.



Çparaba rajadas de bersos



[Crónica salida ne l jornal A Voz do Nordeste de 8 de Maio de 2008]



Tenie, cumo you, catorze anhos i andábamos dambos a dous ne l Seminário de Bergáncia, ne l quarto anho, l que agora le cháman uitabo anho. Anque andubíramos juntos hai quatro ou cinco anhos, lhembra-se-me nessa eidade porque mos sentábamos an carteiras ua al lhado de la outra. Siempre le admirei la marrafa bien puosta al para trás, que you nunca fui capaç de la adominar por bien auga que le botasse al pelo, a quantas mais fazer óndias cumo l del! Inda hoije, l’eimaige que guardo del ye essa: la bida lhebou-lo, pouco tiempo apuis, por outros caminos i a mi deixou-me-lo siempre moço.

La sala de studo custaba a calcer ne l eimbierno, inda que fúramos arrimado a cien. Por bien calhados i quietos, bundaba ua tossidela, un lápeç a caier, un cerrar menos lhebe la tapadeira de la carteira, un arrastrar de pies, un albantar - senhor purfeito puodo ir a la retrete? tire-me eiqui ua dúbeda, puodo ir al miu colega a pedir uns apuntamientos?, - ou algo assi para que aqueilha sala nunca fura calhada cumo la missa. Cada carteira era un mundo, que até segredos chegaba a guardar. El era siempre l purmeiro a acabar la traduçon de lhatin, i lhougo ampeçaba a çparar rajadas de bersos acontra l fondo de la carteira, que mal se oubien: la capa negra cun que mos tapábamos nun deixaba l sonido salir para fuora, mas sentie-lo cumo se alredror s’albantara un airico a beilar; nin un mirar pa l lhado anunciaba la hora de ls bersos, nin ua fuolha anriba la carteira ls podie arrecolher, táticas de camuflaige que l poeta tubo que daprender zde cedo. Ls bersos éran la nuossa guerra, siempre cuntados na punta de ls dedos, ambaixo la carteira. Yá bien bezes habiemos dezido que nun balie cuntar puls dedos, mas eilhes nunca aceitában quedar de fuora de la fiesta. Mui ralo le ganhaba, na métrica, nas eimaiges guapas, ne ls temas, na spuntaneidade cun que l berso le salie.

A soutranho, yá nun quedemos juntos, que deixou l seminário. Nun l tornei a ber. Muitos anhos apuis, inda an Bergáncia, soube la nobidade: matórun a Nuno Galvão na guerra, an Moçambique. Cuntaba-se que yá tenie ua rapazica pequerrixa, que nunca coinci. Alguns anhos a seguir, bieno l 25 de Abril i acabou cula guerra quelonial: tamien you stube nesse die i lhembra-se-me de pensar que l sangre se habie arrecolhido al burmeilho de ls crabos, l sangre tamien de Nuno Galvão i outros: siempre mirei pa esses crabos dun modo special. A el inda l beio, moço, a cuntar bersos cumo quien çpara ua matralhadora, que ls poetas nunca se muorren, nunca ls bersos se cálhan, que sous bózios nunca cáben nas fuolhas. Quien me dira inda tener aqueilhas fuolhas de papel als quadricos - de quei screbiemos nós cun catorze anhos? – i neilhas ampalpar que nin todo era malo.

Scribo esta crónica cumo houmenaige al miu amigo i poeta Nuno Galvão, de Milhão, porque hai dies me lhembrei del, al ler algo que me eimocionou. Nua palhestra subre l 25 de Abril, un garotico de 7 anhos preguntou-le al tiu de MFA que alhá staba a falar: porque nun fazistes l 25 de Abril mais cedo? Assi, yá nun haberien matado na guerra a miu abó, nin miu pai quedado sin pai quando tenie la mie eidade.

amadeujf@gmail.com



[P.S. - Para quien acumpanha este blogue nun será defícele adebinar que la lheitura que me eimocionou, i referida ne l redadeiro parágrafo de la crónica, ten a ber cun testo publicado neste blogue por Faustino Antão subre l 25 de Abril]



11/05/08

San Ceriaco




Diç la tradiçon crestiana, de l seclo IV, que un eibreu que se chamaba Judas habie ajudado a ancuntrar la Cruç de Cristo na cidade de Jarusalen, busca anquemendada pul bispo i pula Reina Heilena, que era crestiana i mai de Custantino, l amperador que a esse tiempo era senhor i mandon naquel Reino.
Este eibreu cumbertiu-se, i bieno a ser cura cul nome de Ceríaco, que an griego quier dezir “Patrício”, quemun antre ls Romanos.
Apuis de muitas i lhargas jornadas puls caminos de la Palestina, Ceríaco fui eileito bispo de Jarusalen, tierra adonde fui marterizado al lhado de sue mai Ana, durande la batida de Juliano, l Apóstata.
Serie assi an poucas palabras la cuonta de la bida de Ceríaco, nun fússen las seinhas achadas na cidade de Ancona, an Nápoles. Cumo esto ye assi tan pouco na bida d'alguien que fizo lhienda, ajunta mais algue cousa. Dízen que lhougo que se cumbertiu, para assi scarpar als malos tratos de ls bielhos amigos paganos, Ceríaco haberie deixado la Palestina para se scunder an Eitália, an Ancona. Ende nessa cidade fui outra beç eileito bispo, eileiçon que el aporbeitou para eibangelizar i dibulgar la fé crestiana nua lhabuta sien çcanso, puis l outarca nun s’ouponie anté daba lhibardade para que la religion cretiana botasse raízes pur todo l ampério.
Yá bielho i cua fuorte spréncia eipiscopal, Ceríaco fizo la sue redadeira jornada de pergrinaçon a la Cidade de Jarusalen, adonde habie sido bispo quando era nuobo, mais para bolber a besitar ls lhugares Santos. I este fui l son mal, caiu nua sparrielha, agarrórun-lo i ende se morriu a las manos de l perseguidor romano Juliano, l Apóstata, pur buolta de ls anos 361 i 363.
Ls de mais créncia, dízen que l que sobrou de l cuorpo chegou a Ancona, lhebado nas cachoneiras de l mar. Ende stá la splicaçon de la tradiçon ne l die 4 de l més de Maio to ls anhos na Sé de Ancona las pessonas çtribuíren manadas de juncos benezidos. Cumo to mundo sabe, ls juncos quédan siempre anriba i nunca ban al fondo. Ye taluda la fé i deboçon a este Santo, puode ber-se ne ls menumientos spargidos por to l mundo zde hai muitas eras dantes. Para mi i muitos Zenizienses, tamien nun se scapa toda esta nomeada a este Santo, puis na rue adonde naci siempre houbo ua capielha de San Ceríaco. Capielha que tubo para alhá de morada de l Santo muitas outras funçones al lhargo de sue Stória. Hoije amanhada ye la proua de ls que son de Belharino i la proba de que todo l pobo de l’aldé para alhá de la créncia ten amor al sou património. Houbo tiempo que ambergonhaba quien la bie i, se calha, até l Santo.


Capielha de San Ceriaco an Belharino (Zenízio)





10/05/08

Quien diç la berdade...



Jesé Socras yá fui muita beç acusado de mintir, oumitir berdades i ser pouco rigoroso. L mais de la bezes, estas acusaçones ténen fundamiento. Mas esta sumana, l purmeiro menistro amostrou que tambien ye capaç de dezir grandes berdades, quando dixo que, i cito de mimória, l goberno ye censurable por muitas rezones. You sabie que un die haberie de cuncordar cun algua afirmaçon del.
Diç l pobo que quien diç la berdade nun merece castigo. You, al menos neste causo, nun cuncordo. Fago botos para que an las eleiçones de 2009, l castigo de Socras seia eisemplar.


Fiel de la tierra




[Centaurium erythraea Rafn]



Frolicas de quelor rosa claro, na punta dua penca delgada i dreita cun andadas de fuolhas mais ou menos aguçadas.
Puode-se ber a zafiar las demais froles i l mundo an quaije todo l termo.
Hoije nun yé muito ousada an malzonas mas si l serie dantes, que sei you.


08/05/08

Armistício

(Paris, Junho de 1940)



Ye die feriado hoije an França; comemora-se l armistício de la Segunda Guerra Mundial.
Pongo este retrato aqui nó cula antençon de amostrar esta giente a fazer... "turismo"... mas si para lhembrar ua realidade antre tantos i tantos dramas :

Antre 40 a 60 milhones de bítimas, l que repersenta 4 a 5 bezes mais que la Purmeira Guerra Mundial...

“Para falar de la guerra, solo hai lhágrimas”,

Henriqueta Lisboa, poetisa brasileira, (1904-1985)


Mira tu se nun houbira feito la 4ª classe...



«A cierta altura, agarremos l camboio. Cada un de ls onze - éramos dieç de Sendin i un de l Campo de Bíboras, que le chamábamos Manuel Camponés - iba an sou bagon para nun mos caçáren a todos juntos. A cierta altura bi ls carabineiros a lebar un. Naquel sfergante, sin pensar i sin tiempo para l miedo se assomar, saltei de l camboio i pus-me a buer auga nua bica que habie alhi, frie cumo carambelo pus era Dezembre. Pula squina de l uolho bi-los a ancubrir pa la staçon. Ende fui a mercar l jornal i asperei, yá de manha, cumo quien diç, mal será se m'ides a foder. Fui l purmeiro jornal que merquei an dies de mie bida. Mesmo a la última, quando l camboio yá iba a andar, saltei para un bagon. Staba bien mais lebe naquel tiempo do que agora. Sentei-me i pus-me a ler l jornal, que staba an spanhol i lie-se bien. Mira tu se nun houbira feito la quarta classe...»

[cuntinaçon de Stória Trágico Terrestre, passada an 1947, cuntada 61 anhos apuis por quien la bibiu]



07/05/08

Para quien scribes, Mariana ?

Haynes King (1831-1904), Katie’s letter



- Para quien scribes Mariana ?
- Para quien scribo ye segredo !

- Yá bai lharga la tue carta...
- Yá bai lharga mas inda falta !

- L que cuntas? diç, Mariana !
- L que cunto nun digo, nó !

- Essa pessona pa quien scribes
Só tu ye que la cunheces ?

- Ye alguien que só you cunheço
Mas quiero que me responda...

Que todo esto ye segredo
Nestas folhicas de papel.
Segredo só nuosso, segredo...
Tanto p'ra mi cumo p'ra el !



Urç





La urç, dá-se bien an arribas i matorrales que nun séian fechados i de chano probe.
Las sues froles de quelor bioleta stan na sue maior fuorça pa la fin de l berano.
L néctar de las sues froles ye muito saboroso pa l fabrico de miel, deixando assi ua marca bien eidenteficatiba quando ls anxames acerca bíben.
Ten este arbusto muita nomeada i muita outelidade pa las gientes de l praino mirandés an special las raizes.


Stória Trágico Terrestre



Un die alguien screbiu la Stória Trágico Marítima de ls pertueses. Falta screbir la Stória Trágico Terrestre. L que a seguir deixo son pequeinhos cachicos. Sirbe tamien de cumbite a quien querga srebir ls sous capítalos, ou pequeinhos parágrafos que seia, que l muito sufrimiento cabe an poucas palabras, pus nin muitas l cunsíguen dezir.



«Sali de Sendin ne l més de Dezembre de 1947. Habie termientas por todo l lado i la França staba chena de niebe. Bolbi l die de San Jesé de l anho alantre. Staba un aire purberso, i tan fuorte que nun s'aguantaba. Paguemos cada un a trés contos pula passaige: i quien ls tenie naquel tiempo? Quien me ls amprestou fui Srª Marie Jesé, armana de tiu padre Alfredo, que Dius ls tenga an çcanso. Atrabessemos l riu an Bilachana, de nuite i cula guindaleta porriba de l ronco de riu. Dende fumus a tener a Cuçcurrita i quien mos recebiu alhá era l xefe de ls carabineiros. Apuis seguimos para Çamora, San Sabastian, San Juan de Luç, San Pierre i Baiona. L mais de l tiempo andábamos a pie, solo de nuite, i de die quedábamos amarrados an algue corriça. Stube amarrado an dous semitérios acerca de San Sabastian, a la spera dun carro que mos iba a lebar i que l coinciemos por seinhas de luzes. Quando cheguemos a França inda se sentie l cheiro de la guerra i solo se comie por seinha.»

[relato feito an 26 de Abril de 2008]


06/05/08

Ciclo Luiz Pacheco



Nun sei se algun de bós bibe acerca de Beija ó se ten la posseblidade de passar por alhá ne ls próssimos dies. Assi i todo, talbeç esta anformaçon seia útele. De manhana an delantre, hai un ciclo dedicado al scritor Luiz Pacheco, que se morriu hai pouco tiempo, ne l Triato Pax ulia, an Beija.
Die 7 ye possible assestir al quelóquio Comunidade, baseado en la obra houmónima de Pacheco, pula cumpanhie Lendias D' Encantar.
Die 8, será porjetado un documentairo subre la bida de Luiz Pacheco i será l salimiento de la obra Comunidade.
Para cerrar, ne l die 9, será apresentado l quelóquio Coiote, testo de Pacheco i ancenaçon de Carlos Curto.


Quaije retrato


«L tiu cobrou ua pierna i tardou an sanar porque ls uossos nun ancasában. El tamien tubo un tiempo an que andaba na mala bida i até dízen que agarrou ua galiqueira que l iba lebando galeras. L que le baliu fui que s'amboubou cua rapaza que era mi aguda, que lougo zambargaba todo l que fura. Assi i todo l tiu nunca se sabie quando staba anrabiado, era ua boca de risa.»

[fala registrada l die 5 de Maio de 2007, faç agora un anho.]


05/05/08

Ua parábola



Yera ua beç un rapaç que querie ser caçador de dragones. Anscrebiu-se nua scuola i apuis de alguns anhos de muitas classes i muito sfuorço, yá sabie todo l que percisaba para cumprir l sou suonho. Pegou ne l diploma i an las armas, saliu de la scuola i fui-se a bagamundar a saber de dragones. Mas la caça nun corriu bien i el tardou algun tiempo a antender la rezon: yá nun esistien dragones para caçar.
Frustrado, sentou-se i lhamentou l tiempo, l denheiro i l sfuorço que ambestiu para aprender a caçar un animal que nun esistie. Apuis, fartou-se de ls lhamentos i ampeçou a pensar an la melhor maneira de ousar l sou coincimiento. Pensou, pensou, pensou i ancuntrou al fin ua seluçon: bou a abrir ua scuola i ansinar moços a caçar dragones.


Frol d'azedas









Ye ua cousa marabilhosa ber ls scadales queloridos de burmeilho culas froles d'azedas.
Para quien l guste de ber l burmeilho porque, mesmo tenendo la quelor de la sangre, quando par'eilhas miramos solo mos lhembramos de las birtudes de la natureza.
Cumo ye guapa! I nun se queda atrás de las papoulas, que tamien son burmeilhas.

San Marcos


L cabanhal i l Santo


Falando de Senhora de l Resairo, inda faltou dezir que hai muitos que le chámam L San Marcos. Nun bos sei splicar muito bien porquei, ne ls comentairos subre la fiesta de la Lhuç, you peç que antandi que tamien hai quien le chame l San Marcos, nun sei se se poderá meter todo na mesma cesta.
An San Pedro, há de haber de ser por bias de ua eimaige de l San Marcos que stá pintada nun cabanhal ancostado a la eigreija, esta eiqui anriba.
Assossego-bos yá: l buosso cumputador nun stá derramado, isso que bedes na cabeça de l Santo ye mesmo l que stais a pensar - cuornos!
Tamien nun bos sei splicar porquei stá l San Marcos repersentado cun cuornos na cabeça, más balie haber stado queto, mirai que serbiço, poner-me a screbir para apuis nun dezir nada, l que bal ye que tengo cunfiança na pacéncia que teneis para me aturar!...
Assi i todo, inda sei ua cousica: rapaç que se case na Senhora de l Resairo - ó San Marcos - nun se scapa sien le dar un beijico ne ls cuornos al Santo, diç que ye remédio santo (neste causo será mesmo santo!) para que ls ditos anfeites nun le náçan a el na cabeça.
You nun sei se dá resultado ou nó!
L que si sei ye que, mesmo nun se fintando muito na ouparaçon, nun hai pimpon que se negue a dar eilhi dous beijicos bien dados... cumo you que fura, causo me houbira casado alhá, tamien nun habie de ser manco!!...
Bós bien bedes, nestas cousas, ye cumo la cuonta de las bruxas, you nun acredito, mas nunca se sabe, ye melhor perbenir que apuis andar de calças na mano a remediar, i cumo diç l outro, anda que mal nun ha de fazer!

La Senhora




Nun son todas que ténen un retábulo desta culidade


Mesmo podendo parecer que you ando a fazer la boulta turística Mariana de l cunceilho, nun quiero deixar de bos lhembrar que onte fui la fiesta de Nuossa Senhora de l Resairo, ne l termo de San Pedro, eilhi cerquita de las minas de Santo Adrian.
Subre la fiesta i subre l santuário you nun tenerei muito que dezir: podie ampeçar por çclarar que ye l santuário más formidable i más guapo destes trés cunceilhos, mas isso serie cumo dezir que l sol almeia!... i apuis tamien, dando-le you eiqui muitos agabones, inda pori quedábades a pensar que, an se tratanto de San Pedro, you sou un cachico tandancial. Ora isso nun ye berdade: quando se trata de San Pedro you nun sou un cachico tandancial, you sou cumpletamiente tandancial, fechado de todo, chapado, l que quejirdes.
Para ls de San Pedro, topáren-mos na Senhora de l Resairo ye cumo topáren-mos na alma, mas isso cuido que solo l poderá antander bien quien yá se le arrepiçórun ls pelos quando las eimaiges - la de San Pedro i la de la Senhora - se azinólhan ua an frente de la outra durante l Ancontro, na purciçon a la chegada. Ls padres quieren acabar cun isso, dízen eilhes que nun ten jeito niun fazer un ancontro antre dues eimaiges que reperséntan l mesmo... bien anganhados andamos nós todos, anton, durante estes redadeiros cientos de anhos an que la purciçon se fizo... nun me parece que serie assi tan mal mirar para esse ancontro cumo la repersentaçon de l nuosso ancontro cun nós mesmos, buona falta mos fai a las bezes, i sítio garanto-bos-lo you que nun puode haber más buono...
Para nun me sticar muito, nun seia pori que me acúsades cun rezon de yá star cun la tal tandéncia, amostro-bos solo dous ou trés retraticos, para bos aguçar la curjidade, digo-bos que la fiesta ye to ls anhos ne l purmeiro demingo de Maio, mas an Maio podeis alhá ir nun die qualquiera, se las scobas i las xaras stubíren an frol, de certeza que anté bos arrelhampais!...
Solo más ua cousica: se inda nunca ponistes ls pies na Senhora - an San Pedro nun ye perciso dezir que ye de l Resairo, nun hai outra - se inda nunca alhá punistes ls pies, anton, nun andeis por ende a dezir que sabeis bien l que ye la belheza, que anganhais las pessonas... i l pior ye que bos anganhais a bós mesmos!...

04/05/08

Antre un cortiço i la punta de filos



L rujido de ls motores que fazien rodrar los tarantanes nas alas atelundraba las cabeças i ponie maiores los coraçones que sperában l lhebantar de la canhiça i l abaixar de l strado na parte de trás daquel bicho de barriga uoca que lhieba gente i cousas nas caleijas de l cielo.

Aspuis de todo puosto a la moda i assi que la lhuç berde se ancende, l runcar de las máquinas bai-se remortigando a ls poucos i l home bola … bola … i bola ... ... antre las nubres i l sol spreitando las flores que crécen nas huortas i ne ls jardins! Ampara-mos l’aire anquanto las manos se quédan alas, bolbendo a la dreita ou a la squierda, más para delantre ou al para trás antre chimpas i regubiuras de bailes sien eigual bibidos por nós i ouserbados pulas streilhas.

Son momentos únicos i sien tiempo los que, antre l salir de l cortiço que anda ne l aire i l abrir de l guardachuba que susten l cuorpo, quedamos a falar cun l Dius de cada un fazendo-mos sentir quaije cume pastores de las quelores de l cielo.

Ye esse guardachuba que mos trai colgados nas puntas de filos i de “cilhas” que fai d’alas de l Abelhón!

I cume un die destes li yá nun se m’acorda adonde: “las cabeças (mentes) son cume ls aparacaídas, dan más ganáncia quando están bien abiertas”.

03/05/08

An la biblioteca

Un home, antre ls 55 i ls 63 anhos, lie l jornal de pies, an pie l balcon de la biblioteca. An silenço. Nesto, ampeça a falar. Nun sei se fala para mi, pa la bibliotecária ó para el própio.
"Yá se passórun 40 anhos zde l Maio de 68. Poucos anhos apuis, bieno l 25 de Abril. Nessa altura, acraditei que yera possible mudar l mundo para melhor. Hoije, beio que staba arrado. L mundo está pior. Muitos desses moços de l Maio de 68 bendírun-se. You cunsegui fazer la mie bida, mas la mie filha, que stá ne l último anho de l curso, nun bai a tener amprego. La giraçon deilha ye mais andeble fisicamente, yá ten porblemas de salude que antes aparecien muito mais tarde i nun bai a tener dreito a reforma. Nun hai amprego, nun hai feturo. Este fui l mundo que le deixei. La mie giraçon falhou".
Cerrou l jornal i saliu, outra beç calhado.

Sei de Cor



Sei de cor cada lhugar tou
atado an mi, a cada lhugar miu
atento antender l camino que la bida mos faç tomar
atento squecer la mauga
guardar solo l que ye buono de guardar

Pensa an mi proteige l que you te dou
you penso an ti i dou-te l que de melhor you sou
sin tener defénsias que me fágan falhar
nesse lhugar más andrento
donde solo chega quien nun ten miedo de noufragar

Queda an mi que hoije l tiempo duol
cumo se arríncassen todo l que yá fui
i até l que benir i até l que you sonhei
diç-me que bás a guardar i a abraçar
todo l que you te dei

Mesmo que la bida demude ls nuossos sentidos
i l mundo mos lhiebe para loinge de nós
i que un die l tiempo pareça perdido
i todo se çfaga nun géstio solo

You bou a guardar cada lhugar tou
ancorado en cada lhugar miu
i hoije solo esso me faç acraditar
que you bou a chegar cuntigo
adonde solo chega quien nun ten miedo de noufragar

Mafalda Veiga




[An pertués:

Sei de cor cada lugar teu
atado em mim, a cada lugar meu
tento entender o rumo que a vida nos faz tomar
tento esquecer a mágoa
guardar só o que é bom de guardar

Pensa em mim protege o que eu te dou
eu penso em ti e dou-te o que de melhor eu sou
sem ter defesas que me façam falhar
nesse lugar mais dentro
onde só chega quem não tem medo de naufragar

Fica em mim que hoje o tempo dói
como se arrancassem tudo o que já foi
e até o que vier e até o que eu sonhei
diz-me que vais guardar e abraçar
tudo o que eu te dei

Mesmo que a vida mude os nossos sentidos
e o mundo nos leve pra longe de nós
e que um dia o tempo pareça perdido
e tudo se desfaça num gesto só

Eu vou guardar cada lugar teu
ancorado em cada lugar meu
e hoje apenas isso me faz acreditar
que eu vou chegar contigo
onde só chega quem não tem medo de naufragar]


02/05/08

La tradiçon cumpriu-se




Tamien doutro modo nun podie ser. Apuis de l sfuorço i ampeinho botado pula direçon de l’Associaçon Cultural i Recreatiba “Nial de la Boubielha”, l’ajuda dada pula Junta de freguesie de Corroios ne l terreiro i trasporte, l ampréstimo de cadeiras i mesas pul Clube Cultural e Receativo do Alto Moinho, fui muito i eilebado.
Tamien ls que alhá bamos, lhebamos siempre muita gana i todo fazemos para que todo steia bien. Las sardinas i febras assadas nun podien star melhores, a abaluar puls comentairos oubidos de todos, porque ls assadores éran de purmeira i fazírun queston desso.
La cumbersa debrebe quedou slúbia i çtrabada, puis nun serien poucas las ganas de la poner an die, i ouportunidades cumo esta nun las hai to ls dies. Saber de ls parientes i las amboras de la tierra ye siempre cousa gustosa. I ls boubielhos i boubielhas nun ye solo ne l prato, tamien eiqui nun se quédan atrás i nien gústan que outros fálen por eilhes. Quando a esso se bótan hai que ls mandar calhar. Mas inda bien, cumo serie un juntouro de personas cun muito quemer i buer, quaije todas parientes recendidas de Zenízio, se quedássen amonadas?
Cumbersamos de nós i de ls outros, de ls que bénen i de ls que muito gustábamos que beníssen, nun tratamiento a las saludades que son muitas de l tiempo passado. La merenda bieno a la fin de la tarde, al çponer de l sol para acumpanhar l’antrega de ls prémios als melhores ne l fito neste anho, pul senhor Persidende de l’Eidelidade. Que agradeciu l cumbite i la honra de eiqui star, deixando palabras guapas a esta pequeinha quemunidade de que diç yá muito gustar. Tamien nós stamos muito agradecidos i nunca squecemos quien gusta de nós i mos fai bien.
Fazírun-se las çpedidas i agradecimientos als persentes an mais un Almuorço/Cumbíbio i jogos tradecionales de la Boubielha. Las caras de las personas son cumo retratos, i estas dezien que stában felizes i sastifeitas. Nesta tradiçon i ounion stubo mais ua beç un cachico de Zenízio. Porque Zenízio stá siempre ne ls nuossos coraçones.




Oubreiros de la lhéngua mirandesa ne l CNC





Ne l die 22 de Abril, a las 18h30, houbo ua cousa mui amportante pa l mirandés, ua seçon, chamada Jornal Falado, ne l Centro Nacional de Cultura (CNC) an Lisboua, subre l tema “A defesa e preservação da língua mirandesa”. Fúrun relhembrados alguns de ls prinipales oubreiros de la lhéngua mirandesa.
Na mesa desse Jornal Falado partecipórun, cumo repersentantes de L Centro Nacional de Cultura, l Dr. Lourenço de Almeida, que a meio de la seçon fui sustituido pul Dr. Guilherme de Oliveira Martins i cuomo repersentantes de la lhéngua mirandesa alguns de ls que mais ténen cuntribuido pa l sou zambolbimiento, nomeadamente l Dr. Júlio Meirinhos, la Dr.ª Manuela Barros Ferreira, l Dr. Amadeu Ferreira, l Dr. Carlos Ferreira i l Dr. Duarte Martins.
La sala fui pequeinha pa l grande númaro, arrimado a ua quarentena de mirandeses i amigos de la la lhéngua mirandesa, que assistírun l jornal falado.
Fui ua amportante jornada pa la lhéngua mirandesa, adonde fúrun tratados dibersos temas, tales cuomo la lei, la cumbençon, l ansino i la situaçon atual de l mirandés.
De l muito que fui falado çtaco l seguinte:
- Júlio Meirinhos, fizo ua çcriçon stórica de l grande trabalho que fui feito na Cámara de Miranda para porparar la passaige de l mirandés a segunda lhéngua ouficial an Pertual i para tornar possible que fura ansinado nas scuolas mirandesas. Çtacou la grande lhuita política que tubo de trabar na Assamblé de la República i la fundamentaçon científica de la lei, an que tubo l mui grande apoio de la Dr.ª Manuela Barros Ferreira de l Centro de Lhenguística de la Ounibesidade de Lisboua i de la Drª Cristina Martins de la Ounibersidade de Coimbra .
- Drª Manuela Barros Ferreira referiu que fui defícel cumbancer a muitos colegas de que l mirandés nun era un dialeto, mas si ua lhéngua i splicou las çfrenças priecipales antre ua lhéngua i un dialecto.
- De las bárias anterbenciones de Amadeu Ferreira, çtaco ua cousa mui cunsoladora pa ls zenízienses, de que persentemente Zenízio era l’aldé que tenie mais scritores de mirandés por metro quadrado .
- Carlos Ferreira defendiu de forma mui antusiasta que l purmeiro Rei de Pertual D Afonso Henriques, solo podie falar mirandés, pus sue mai i la sue família toda falaba lhionés i que l mirandés yá se fababa antes de la criaçon de Pertual.
- Duarte Martins focou que tenemos benido a ganhar muitos amigos de la lhéngua mirandesa i que l ansimo passa por grandes deficuldades para cunta cula adeson de cada beç mais alunos, inda que las aldés mirandesas se stéian sbaziar-se de giente.
Fui inda focado que era preoucupante l facto de las anstituiçones públicas inda nun tenéren botado l mirandés para andentro deilhas i esso bai ajudando tamien a zaparecer i a oumantar l sbaziar de la lhéngua.
Fui tamien referido que tenemos de fazer algo criar Anstituiçones públicas de defesa i manutençon de la lhéngua mirandesa, andependientes de la política partidária.
Amadeu Ferreira, agradeciu la preséncia de l Presidente de l Centro Nacional de Cultura, Senhor Dr. Guilherme de Oliveira Martins i l cuntributo que ten dado pa la dibulgaçon de l mirandés, al poner testos an mirandés ne l portal de l Centro Nacional de Cultura.
De l debate que se seguiu, destaco que alguns de ls partecipantes de la Associaçon Cultural i Recreatiba Nial de la Boubielha agradecírun la grandura de l trabalho, la dedicaçon i l antusiasmo que Amadeu Ferreira ten ponido no ansino de la lhéngua mirandesa, an cursos i palhestras, que ya dórun eicelentes fruitos al ajudar a nacer barios scritores i falantes de mirandés, que se ténan eibidenciado cun testos de anteresse stórico i cultural an blogues cuomo l Froles Mirandesas, an sites i ne l Jornal Nordeste.
Na fin, l Presidente de l Centro Nacional de Cultura, dr. Guilherme de Oliveira Martins, referiu que relhambrar ls oubreiros de la lhéngua mirandesa era mui amportante pa la cultura pertuesa, de que faç parte antegrante la lhéngua i la cultura mirandesas.
Leonardo Antão



01/05/08

Palhaçadas: nó! Eiducaçon: si!

Robert Doisneau, França, 1956



Quije le respunder al redadeiro testo de Fir i la mie repuosta yá iba un cachico lharga. Acabei por me decidir a eiditá-la aqui...


Talbeç la mie oupinion tamien seia útele, quien sabe se nun será até mais oubjetiba, sendo la oupinion dua pessona de fuora que bibe i trabalha ne l strangeiro mas assi i todo ne l domínio de la Eiducaçon...?
L que penso you, mui modestamente antretanto, ye que nun se debe de dar ua amportança eisagerada a todas essas palhaçadas (que siempre houbo dua maneira ou doutra) que pássan hoije na telbison cumo na anternete ou noutros meios de quemunicaçon, ende an Pertual cumo noutros países cumo ye tamien l caso de la França... Palhaçadas que na mie oupenion dében de fazer rir subretodo aqueilhes que las fázen i que gánhan denheiro cun esso... Hai que dezir tamien la berdade!
Pertual, acradite Fir, nun ye ua eiceçon mas tamien nun bal la pena ber las cousas de maneira eisageradamente negatiba.
Hai i haberá siempre seluçones i l erro ye acraditar que un menistro ou ua menistra eilha sola, seia eilha qual fur, puoda resolber todo i mais algua cousa. Nun ye berdade.
Hai que acraditar, pul cuntrairo, na fuorça que puoden tener las ourganizaçones i associaçones de pais i de alunos, mas tamien ls sindicatos de porsores. I l segredo para que se ancóntren seluçones stá na capacidade de diálogo de cada un. Mas un berdadeiro diálogo, sério, sereno, oubjetibo i tamien custrutibo.
Inda la sumana passada stube an Pertual i ls mius garotos tamien. Bimos rapazes i rapazas de la mesma eidade que eilhes, depuis de la scuola, subretodo an Sendin, Miranda i Bila Nuoba de Foç Coa. Ne l oulhar de cada un, l que bimos fui sprança, anteligéncia i fuorça tamien para lhuitar serenamente. Mas palhaços, palabra d'honra Fir, nun bimos!
Ye esso tamien la Eiducaçon: la cunfiança i la capacidade an acraditar que todo ye possible, subretodo l melhor para aqueilhes de quien somos respunsables.


Calças de Cuco







[gladiolus italicus]



You nun sabie l nome desta guapa frol. Apuis de percurar i me dezíren que se chamaba "Calças de cuco", ye por este nome que l pobo la coinhece, abotonei las mies... Anton este lafrau, se aquemoda na casa de ls outros ls sous uobos i filhos, tamien ye capaç de se quedar cun muita cousa! I porriba inda ten ua frol cul nome de las calças, ua frol guapa, que ua cousa ye bé-la ne l retratos outra ye star a pie deilha ne l campo. Un queda rendido d'ancanto. Cumo l mundo stá, quien dezirie que quanto mais mala nomeada se ten, melhor?! I ándan por ende tantos cucos, que son armanos a aquel que neste tiempo canta anquanto ls outros trabálhan. Ténen ye outro nome.