Mostrar mensagens com a etiqueta Francisco Domingues. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Francisco Domingues. Mostrar todas as mensagens

01/03/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS

 

 [Retrato de Alcides Meirinhos i Dinis Meirinhos]
 

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES (Retrato 115)


Francisco Domingues liu mais ua beç, agora las stáncias 61 a 75 de l Canto X.
La biografie de Francisco Domingues puode ser lida ne l testo/retrato 024.

22/02/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS

 

 [Retrato de Alcides Meirinhos i Dinis Meirinhos]

 LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES (Retrato 091)


Francisco Domingues, na culidade de membro de la Comisson de Leitura, i an sustituiçon de pessona que faltou, liu las stáncias 76 a 82 de l Canto VII.
[ber la biografie de Francisco Domingues ne ls números 008, 024 i 053 ]

03/02/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS

 

 

[Retrato de Alcides Meirinhos i Dinis Meirinhos]

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES (Retrato 053)

Francisco Domingues naciu an Zenízio hai 65 anhos i la fala mirandesa ye la sue purmeira lhéngua. Zde l sou ampeço (2001) que frequentou las classes de la Associaçon de Lhéngua Mirandesa an Lisboua, i zde 2004 que ten benido el próprio a ser porsor de lhéngua i cultura mirandesas, tanto an Lisboua cumo ne l Alto do Moinho (Seixal). Ten sido mui grande la sue dedicaçon al ansino de la lhéngua mirandesa, nunca se poupando a todos ls sfuorços até cun prejuízo de la sue bida pessonal.
Francisco Domingues ten benido a screbir subretodo ne l blogue http://frolesmirandesas.blogspot.com/, mas tamien na “Fuolha Mirandesa” de l “Jornal Nordeste”.
Ye formado an Eiducaçon Física, habendo sido porsor nessa ária de l saber. Hoije stá reformado, i derige cula sue tie, Irene Domingues, un coleijo an Lisboua, na zona de Alcántara.
Apersentou se a ler acumpanhado de la sue tie Irene Domingues. Lírun de modo antercalado de dues an dues stáncias. Liu las stáncias 49, 50, 53, 54, 57, 58, 61, 62, 65 i 66 de l Canto IV.
[subre Francisco Domingues ber tamien ls retratos / testos 008 i 024, yá publicados]
 

20/01/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS


LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES (Retrato 024) 

Francisco Domingues naciu an Zenízio hai 65 anhos i la fala mirandesa ye la sue purmeira lhéngua. Zde l sou ampeço (2002) que frequentou las classes de la Associaçon de Lhéngua Mirandesa an Lisboua, i zde 2006 que ten benido el próprio a ser porsor de lhéngua i cultura mirandesas, tanto an Lisboua cumo ne l Alto do Moinho (Seixal). Ten sido mui grande la sue dedicaçon al ansino de la lhéngua mirandesa, nunca se poupando a todos ls sfuorços até cun prejuízo de la sue bida pessonal. 
Francisco Domingues ten benido a screbir subretodo ne l blogue http://frolesmirandesas.blogspot.com/, mas tamien na “Fuolha Mirandesa” de l “Jornal Nordeste”.
Ye formado an Eiducaçon Física, habendo sido porsor nessa ária de l saber. Hoije stá reformado, i derige cula sue tie, Irene Domingues, un coleijo an Lisboua, na zona de Alcántara.
Fizo parte de la Comisson Ourganizadora de la leitura de Ls Lusíadas i nessa culidade, sien purparaçon, liu las stáncias 107 a 113 de l Canto II, para substituir pessona que faltou.
[subre Francisco Domingues ber tamien l retrato / testo 008, yá publicado]


Nota: todos ls retratos publicados de la leitura de Ls Lusíadas son de Alcides Meirinhos i de sou filho Dinis Meirinhos.

26/08/12

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES





LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – FRANCISCO DOMINGUES (Retrato 008)

Francisco Domingues naciu an Zenízio hai 65 anhos i la fala mirandesa ye la sue purmeira lhéngua. Zde l sou ampeço (2002)  que frequentou las classes de la Associaçon de Lhéngua Mirandesa an Lisboua, i zde 2006 que ten benido el próprio a ser porsor de lhéngua i cultura mirandesas, tanto an Lisboua cumo ne l Alto do Moinho (Seixal). Ten sido mui grande la sue dedicaçon al ansino de la lhéngua mirandesa, nunca se poupando a todos ls sfuorços até cun prejuízo de la sue bida pessonal.
Liu las stáncias 71 a 83 de l Canto I, na culidade de membro de la Comisson de Lheitura i an sustituiçon de pessona que faltou, i por essa rezon nun se habie purparado para ler esta parte [liu tamien outras stáncias de outros cantos an que apuis amentaremos.]
Francisco Domingues ten benido a screbir subretodo ne l blogue http://frolesmirandesas.blogspot.com mas tamien na “Fuolha Mirandesa” de l “Jornal Nordeste”.
Ye formado an Eiducaçon Física, habendo sido porsor nessa ária de l saber. Hoije stá reformado, i derige cula sue tie, Irene Domingues, un coleijo an Lisboua, na zona de Alcántara.



19/08/12

L PASTOR QUE SE METIU DE MARINEIRO, nuobo lhibro de Faustino Antão





Tubo lhugar l 12 d’agosto, ne l salon de l’Associação Sol Nascente an Zenízio, l salimiento de l nuobo lhibro de Faustino Antão, ourganizado pula Associaçon Nial de la Boubielha. Na mesa stubírun l persidente de l’ Associaçon Nial de la Boubielha Leonardo Antão que persidiu, l persidente de l’ Associaçon Sol Nascente Manuel Lopes, l persidente de la Cámara de Miranda drº Artur Nunes, Francisco Domingues an repersentaçon de Amadeu Ferreira que fizo l’ apersentaçon de l lhibro i l outor Faustino Antão.
Leonardo Antão ampeçou cun uas palabricas de agradecimento a todos ls persentes, passando la palabra a Manuel Lopes que dixo ser ua honra tener na sede de l’ Associaçon mais este salimiento dun lhibro. Apuis, l persidente de la Cámara agradeciu l cumbite dezindo que era ua honra star persente i que solo nun habie stado l anho atrasado ne l salimiento de ls lhibros de Adelaide, Alcina i Valter por bias de outros cumpermissos, sendo repersentado pula bereadora de la cultura drª Anabela Torrão.
Francisco Domingues, apuis de haber saludado la mesa i an special l outor, fizo un agradecimento a las pessonas de Zenízio que ténen sabido mantener la lhéngua i l sou patrimonho cultural bien bibos, sendo este patrimonho la fuonte pa ls scritores mirandeses i an special para Faustino Antão. Saludou tamien l’Eiditora Zéfiro na pessona de l drº Alenxandre que fizo ua aposta nestes nuobos scritores an lhéngua mirandesa i cun este lhibro de Faustino yá fúrun publicados 15 na coleçon “An Mirandés”, sendo cinco deilhes de scritores zenizienses. Saludou an seguida l’ Associaçon de lhéngua Mirandesa pul trabalho que ten benido a fazer ne l ansino i dibulgaçon de la Lhéngua i Cultura Mirandesa, bien cumo l apoio que ten dado als scritores, l mesmo dixo an relaçon a l’ associaçon Nial de la Boubielha pul apoio que ten benido a dar als scritores Zenizienses i pula ourganizaçon deste salimiento.  Falou tamien subre Faustino Antão que, antes destes dous lhibros, fui screbindo muitas páiginas puls çfrentes chamadeiros de l termo de Zenízio cumo pastor, cuntinando apuis esse camino cumo marineiro assi formando un lhibro de la sua bida, adonde fui a buer ls ansinamientos de l pobo i da la sue familha.
An repersentaçon de Amadeu Ferreira, Francisco Domingues fizo l’ apersentaçon de l lhibro, lendo un testo screbido por aquel, de que eiqui se déixan alguns cachicos. “L Pastor que se Metiu de Marineiro, ye l segundo lhibro de Faustino que, assi, bai fazendo ua berdadeira carreira de scritor. Eiqui le deixo, publicamente, ls mius parabienes i l recoincimiento por todo l que ten feito pula nuossa lhéngua i tamien pul nome de la tierra de Zenízio. I pulas sues gientes. I isso ye bien porque ls harois, ls personaiges prencipales de ls dous lhibros de Faustino, an special deste segundo lhibro, son la sue tierra i la sue giente que l criou i que l biu crecer cumo home. Tanto l feito de Faustino, cumo que estes harois díran para scrbir lhibros, era algo ampensable inda nun hai muito tiempo, i amuitos inda hoije l custa a acreditar.
Este nuobo lhibro de Faustino ye un lhibro de mimórias. Quando l fiç l zafiu pa l screbir, bai para uns dous anhos, lhougo el respundiu apersentando l que ides a poder ler: la bida dun rapazico, filho de la giente desta tierra, que daprendiu a ser pastor pul termo desta tierra, a puntos d’ esse oufício le haber quedado agarrado a la teç de l’ alma, del sacando ls ansinamientos pa la bida cun toda la sue dureç, las sues çficuldades, l sou atraso material, la pequenheç, desse mundo adonde muita beç era custoso respirar, subretodo un moço que querie coincer mundo, namorar, que tenie outras eideias. Poderie haber feito l que outros ténen feito que ye falar cun romantismo dessa bida, falseficando-la i apersentando-la mais quelor de rosa, que ye un modo de nun la respeitar nien de respeitar la giente que la bibiu. Las giraçones nuobas i las que han de benir, cumo la sue filha Suzana i sou nieto Afonso i tantos outros cumo eilhes, ténen dreito a coincer essa berdade i ténen de saber quanto fui preciso chubir de tan fondo até chegarmos adonde stamos agora.
Yá nun era sien tiempo que ls própios mirandese screbíssen subre eilhes mesmos i nó outros que porqui fúrun passando, ou l çcurso de l poder, mesmo de l lhocal, que siempre tubo un mirar de çprézio an relaçon al pobo i a la sue cultura, mesmo quando ten necidade de falar bien del. Mas essas son outras cuontas que la stória nun deixará de acertar a sou tiempo. Hoije ye die de fiesta i cumo de de fiesta ten de cuntinar’’.
Acabado de ler l testo de Amadeu Ferreira, falou l outor que ampeçou por le agradecer a las pessonas de la mesa, a las associaçones de Lhéngua Mirandesa i Nial de la Boubielha todo l apoio que l dórun i un agradecimento mui special a la giente de Zenízio. Subre l lhibro dixo que apuis de l’ apersentaçon que habie sido feita nun habie muito a dezir, mas acrescentando: “Quando falo ne l miu lhibro de la mie familha, stou tamien a falar de todas las familhas de Zenízio que tubírun las mesmas bibéncias, canseiras i muito tubírun que lhuitar para bencir tan çfícel bida.” Fizo an seguida un apelo para que nuoba giente se bote a screbir i a falar la lhéngua nun tenendo bergonha, mesmo quando nun l fáien lhougo bien a la purmeira. Solo assi ye possible nun deixar morrer se la lhéngua que ls nuossos antrepassados mos deixórun d´ardança.
Un bien haia a las associaçones de Lhéngua Mirandesa i Nial de la Boubielha, a la eiditora Zéfiro, al amigo Amadeu Ferreira i an special al outor Faustino Antão por mais este lhibro de mimórias que mos deixa, subre l modo de bida deste pobo.
Francisco Domingues






19/09/11

Die de la lhéngua mirandesa an Lisboua i salimiento de “La Bouba de la Tenerie” i “Tempo de Fogo”















Dou-se ne l die 17 de setembre l salimiento de ls remanses ‘’Tempo de Fogo’’ de Amadeu Ferreira i ‘’La Bouba de La Tenerie’’de Fracisco Niebro (pseudónimo de Amadeu Ferreira). L salimiento tubo lhugar na Lhibrarie Ferin na zona de l Chiado. Yá passaba un cahico de las cinco de la tarde quando l dr. Henrique Mota, repersentante de la lhibrarie, abriu la sesson adonde staba un juntouro tan grande de pessonas que mal cabien na sala. Ampeçou por dezir que, tal cumo la lhéngua mirandesa, tamien la lhibrarie Ferin, cun 171 anhos, habie passado por muitos cuntratiempos, mas dambas a dues dórun la buolta porriba i hoije eiqui stamos para celebrar un die amportante pa la lhiteratura mirandesa i pertuesa cul salimiento deste remanse. Dambos ls lhibros fúrun eiditados pula Âncora Eiditora an que l repersentante dr. António Batista dixo tener ua honra mui grande por haber sido outra beç scolhido pul outor para publicar l purmeiro remanse an mirandés ‘’La Bouba de La Tenerie’’ i an pertués ‘’Tempo de Fogo’’

La apersentaçon de l lhibro ‘’Tempo de Fogo’’ stubo a cargo de la ambestigadora de la Faculdade de Lhetras de Lisboua, dr.ª Teresa Martins Marques, i ‘’La Bouba De La Tenerie’’ fui apersentado pul Juiç Zambargador i Persidente de l Tribunal de la Relaçon de Lisboua, l mirandés de Malhadas Luís Vaz das Neves. Dambos a dous çtacórun la grande culidade deste purmeiro remanse ‘’Tempo de Fogo’’ i ‘’La Bouba de La Tenerie’’.

Luís Vaz das Neves dixo que Amadeu Ferreira, nacido an Sendin, tierra de cristianos nuobos que, cun la sue grande fuorça de scritor que nun se resigna i cun l sou grande angeinho, achou l pertesto para falar neste sou remanse de ls afetos, d’ambeijas, traiçones i de bruxaries de las gientes de l praino stramuntano, nua scrita que trai l fuogo de l tiempo an cada palabra. Tenendo l´Anquisiçon cumo fondo, l outor cunta-mos cumo l Fraile Antonho ye cundanado, mesmo antes de se dar de cuonta de l pecado que habie feito. Todas las personaiges an ‘’La Bouba De La Tenerie’ i ‘’Tempo de Fogo’’ son atormentadas por un çtino que nun le pertence i a quien le son pedidas cuontas por ua Eigreija de que nun conhece la lhéngua i ls mistérios i adonde solo l’ Anquisiçon ten boç i poder. Amadeu Ferreira i Fracisco Niebro, retrátan cumo naide la giente trabalhadora dessa region para quien ‘’l cielo nun passa de pan pa to l anho’’. L outor lhiebamos an tránsito caminando pulas çfrentes tierras de Miranda, de la Feira de l Naso, Mogadouro, Coimbra i tantas outras. L outor retrata las mulhieres cumo seres magistrales i antuitibas, cun un coraçon sien fin, quaije siempre nun antendidas puls homes que se ban cruzando cun eilhas. Ye assi que Delubina, fai ls sous lhamientos dezindo que ls homes nunca han de ser capazes de las antender. Tamien Marie Castra, dá l mesmo sentido an relaçon a Anrique Pereç i Delubina quando zafia l antendimiento de Fraile Anronho de la Santíssima Trindade, quando le fala de l sou amor por el.

La drª Teresa Martins Marques çtaca ls afetos trocados por Marie Castra i Antonho Tolés, sien se coincéren, antrelhaçando un dedo por ua frincha dun seto al lhargo de la nuite scura passada nua corriça eili al lhado de Sendin, guardados por guardas anquanto sperában la leba que benie de Miranda, cun çtino a Coimbra, adonde serien cundanados pula Anquisiçon. Mas ye Laurinda, ‘’La Bouba de La Tenerie’’ i la rapaza mais guapa de la tierra, que queda bouba de delor por bias de la muorte de l sou home a las manos dun algoç de l’ Anquesiçon, uito dies apuis de se haber casado, l’ancarnaçon de to l Amor que ambuolbe to las outras personaiges. Ye neilha que Fraile Antonho antende que nun hai pecado mais grande do que deixar sufrir tan grandes termientos i sien sperar çcubre que l sonido de las palabras dezidas an qualquiera lhéngua salidas de la sue boca son capazes d´atamar tan grande sufrimiento. Fraile Antonho ye assi lhebado a acraditar na cura atrabeç de la fala i a screbir notas para un feturo tratado de las artes de la fala, quando se purparaba para ser relaixado an carne pula Anquesiçon. Estes scritos de Fraile Antonho chegan an 1921 a las manos de l porsor João Gabriel, porsor an Sendin i tal cumo Fraile Antonho tamien el quijo salbar ls sous alunos atrabeç de la fala demudando ls castigos que le daba.

Seguiu-se l outor que fizo la sue comunicaçon an pertués i mirandés falando desta sue obra mielga i splicando la rezon de ser de ls dous remanses nas dues lhénguas. L remanse fui purmeiro screbido an mirandés, mas miu armano Manuel i l eiditor ampurróram-me pa l poner tamien an pertués. Assi, ampecei la traduçon, mas esta nun me sastifazie, yá que ua lhéngua se sentie aprisionada pula outra i you senti-me cumo un algoç, dixo. Ye assi que aparece la scrita de la berson pertuesa i puodo dezir que, dambas a dues se anfluenciórun cumo mielgas bien armanas nacidas na Tenerie an Sendin. Para scebir este remanse tamien you andube l camino bielho de Sendin para Miranda, L Carril Mourisco, l camino de Sendin para Mogadouro i an Lisboua cun muitas idas a la Torre de l Tombo, adonde li bários porcessos de cristianos nuobos de gientes de l praino. L remanse an mirandés fui quaijeque todo screbido an Sendin nas férias durante l més d’ Agosto de 2009.

Apuis de le agradecer a la família i a muita outra giente, que nomeou, ancluindo als que an cientos d’ anhos guardórun la lhéngua mirandesa i a todos ls mirandeses, yá que hoije ye l die de la lhéngua. Fai hoije 13 anhos que fui apersentada ua perpuosta de lei pul deputdo Júlo Meirinhos, que apuis dua lharga çcuçon na Assmblé de la República, bieno a ser aprobada por ounanimidade cumo lei 7/99, de 21 de janeiro, que tornou la lhéngua mirandesa an segunda lhéngua ouficial de Pertual. Este ye l die de la proa mirandesa. L die an que ls pertueses ampeçórun a recoincer l mirandés i de quien l mirandés percisa. Puodemos dezir que na lhiteratura i sien falsas modéstias brilha mais ua streilha. Esta streilha ye la lhiterartura mirandesa, que stá a dar ls sous purmeiros passos, mas que nun se ambergonha de la sue armana mais bielha, la pertuesa. Anton anté d'hoije nun anho i cun la certeza que cada simples feito ye algo que naide será capaç d´apagar.

Bien haias Amadeu i Fracisco Niebro, por este purmeiro remanse de tan grande culidade que, decierto bai antusiasmar todos ls lheitores i an special ls mirandeses i stramuntanos. Yá stámos a la spera que benga mais un.

Francisco Domingues



21/04/11

Tarde cultural mirandesa an Sintra









[Notícia salida na Fuolha Mirandesa, anque an formato mais resumido i cun menos retratos]

L die 17 de Abril, na Casa do Fauno sede de l’Eiditora Zéfiro, an Sintra, mui acerquita de la Quinta de la Regaleira, dou-se ua tarde cultura mirandesa ouganizada pula Eiditora Zéfiro i l’Associaçon de Lhéngua Mirandesa. La tarde cultural tenie cumo oujetibo apersentar ls nuobe lhibros yá publicados por aqueilha eiditora, na coleçon AN MIRANDÉS. Ls purmeiros quatro salidos an 2009, todos eilhes screbidos por tius i ls cinco salidos an dous mil i dieç desta beç screbidos por cinco ties.

La tarde cultural ampeçou arrimado a las quatro de la tarde cun música tradicional mirandesa tocada pul grupo ‘’Mira que Trés’’. Apuis de scuitar uas modas al sonido de la gaita de fuolhes acumpanhada de caixa i bombo, ls muitos mirandeses i alguns amigos persentes antrórun pa la sala que quedou lhougo chena para oubir ls palestrantes i las lheituras de testos i de poesie puls outores persentes i tamien por alguns assistentes.

L Alexandre Gabriel, de l’ Eiditora Zéfiro, abriu la sesson agradecendo a l’Associaçon de Lhéngua Mirandesa i an special a Amadeu Ferreira, cumo diretor de la coleçon an mirandés, que yá bai an nuobe lhibros publicados i als sous outores, l mais deilhes persente. Dixo an seguida que la Zéfiro ten outras obras an mano i que ne l berano de astanho haberá nuobas obras publicadas an mirandés.

Seguiu-se Francisco Domingues, que fizo ua brebe stória de l ansino de l mirandés an Lisboua a cargo de l’Associaçon de Lhéngua Mirandesa. Assi, ampeçou por dezir que l sou ampeço se dou ne l anho letibo de 2001/2002 cul purmeiro curso de trés anhos, que acabou an júlio de 2004. Este curso tubo cumo porsor Amadeu Ferreira i tubo lhugar na Casa de Trás ls Montes i Alto Douro an Lisboua.

L segundo curso, tamien de três anhos ampeçou an 2004/2005 i acabou an júlio de 2007. Este segundo curso tubo cumo porsores Amadeu Ferreira i Francisco Domingues i tubo lhugar an Corroios ne l Clube Cultural i Recreatibo de l Alto de l Molino, adonde L’ Associaçon Nial de la Boubielha tubo un papel amportante an toda la lhogística, para arranjar alunos i l spácio pa las classes. A la par deste curso dou-se outro an Lisboua na Oxford School cun ampeço an 2005/2006 tenendo cumo porsores Amadeu Ferreira i Bina Cangueiro.

Chegados a Júlio de 2007, l mais de ls alunos de Corroios acabában l curso, mas habie alguns alunos solo cun dous anhos porque habien antrado ne l segundo anho i ls de Lisboua que habien ampeçado un anho atrasados. Assi, an 2007/2008 cuntinou l curso an Corroios pa ls alunos cul segundo anho de Lisboua i Corroios, tenendo cumo porsores Francisco Domingues i Basílo João. Neste anho letibo ampeçórun las palhestras ua beç an cada més dadas por Amadeu Ferreira, que fazien parte deste terceiro anho de l curso de Lhéngua i Lhiteratura Mirandesas. A estas palhestras assistírun nun solo ls alunos de l terceiro curso, mas tamien antigos alunos i outras pessonas antressadas.

An 2008/2009 ls cursos tubírun ua paraige, mas continórun las palhestras ua beç an cada més dadas por Amadeu Ferreira an Lisboa na scuola Francisco de Arruda i an Corroios ne l Clube Cultural i Recreatibo de l Alto de l Molino.

An 2009/2010, ampeçou l quarto curso i desta beç an Lisboua, tenendo cumo porsores Amadeu ferreira i Francisco Domingues. Este curso stá ne l segundo anho i acaba an Júlio de 2012. Inda an 2009/2010, tubo lhugar un curso de Formaçon de Formadores pa ls alunos que tubíssen l curso eilementar de Lhéngua i Cultura Murandesas. Este curso fui dado por Amadeu Ferreira, tenendo la colaboraçon de Alberto Bautista, doutorando an formaçon de palabras mirandesas pula ounibersidade Complutense de Madriç.

Francisco Domingues acabou la sue quemunicaçon dezindo que muito ten sido feito ne l ansino de la lhéngua mirandesa an Lisboua, çtacando l trabalho de l’ Associaçon de Lhéngua Mirandesa, cun la buona upa dada zde 2004 pula Associaçon Nial de la Boubielha, mas hai que cuntinar a studar la lhéngua i a daprender cada beç mais i cabe a cada un de ls persentes dar l sou cuntributo.

Apuis fizo un zafio a l’Associaçon de Lhéngua Mirandesa i an special als três membros de la direçon eilhi persentes para que l’Associaçon passe a tener un papael repersentatibo an todo l que se fai ne l ansino de l mirandés nun oufecial. Que chame para stablecer parceries outras associaçones que téngan oujetibos aparcidos, para cuntinar l trabalho yá feito i alhargá-lo a la Gastronomie, a la Música, a las Artes i als Jogos Tradecionales. Para isso l’ALM ten que çcutir l’eideia, cumbocar ua assemblé giral i eilegir nuobos repersentantes pa ls uorganos sociales. Esta nuoba direçon tenerá cumo misson fazer sócios, stablecer parceries cun outras associaçones, fazer cuntatos cun uorganos ouficiales, arranjar un spácio pa la sede de l’associaçon i cordenar todo l trabalho que benga a ser zambolbido ne l ansino de la lhéngua i cultura mirandesas, na música, nas artes, na gastronomie i ne ls jogos tradicionales.

Segui-se apuis Amadeu Ferreira, que ampeçou por dezir que l’Eiditora Zéfiro quedará cumo eiditora de referéncia pa la lhéngua mirandesa. Yá lhieba nuobe lhibros publicados todos eilhes de nuobos outores i ne l berano de astanho ban a salir mais dous ou três sendo un deilhes de Valter Deusdado eiqui persente.

Cuntinou dezindo que la Lhéngua Mirandesa tubo siempre ua lhiteratura oural cun cuontas, cantigas, poesie, lhaços, ditos dezideiros, mas toda essa lhiteratura inda nun stá bien studada. Dixo que stá a ser feito un studo subre música tradecional mirandesa a cargo de la Cámara de Miranda de l Douro, de l’ Associaçon Sons da Terra, de l’ Associaçon de Lhéngua Mirandesa i de l’ Ounibersidade de Salamanca. Este trabalho stá an curso i durará inda trés anhos.

Amadeu cuntinou dezindo que la lhiteratura ye ua de las realizaçones amportantes de l’houmanidade, ye ua arte nobre tal cumo la sue eidiçon. L perstígio dua lhéngua i cultura passa muito pula sue lhiteratura. La lhiteratura scrita an mirandés ampeçou an 1884, cun Flores Mirandesas de José Leite Vasconcelos. Apuis aparecírun Manuel Sardina, Manuel Fernandes Monteiro, Garrido Brandão i Francisco Meirinhos. Esta lhiterartura stubo siempre loinge de las pessonas mirandesas, yá que l mais deilhas nun sabie ler, de modo que pouco anfluenciou la lhéngua i la cultura mirandesas.

Ne ls anhos 90 de l seclo XX la Cámara de Miranda reeidita Estudos de Philologia Mirandesa de José Leite Vasconcelos i publica Bersos Mirandeses de Manuel Preto. An 1995 abriu un concurso para scritores an lhéngua mirandesa i ganhou José Francisco Fernandes cul lhibro de bersos Miranda ye la Mie Tierra. Apuis la publicaçon de la lei 7/99 que reconhece l mirandés cumo lhéngua ouficial, dou-se an 2000 l grande salto de la lhiteratura mirandesa cul cuntrato feito cula eiditora Campo das Letras para eiditar ua coleçon an mirandês, anque solo beníssen a salir trés lhibros.

An 2005 salírun las traduçones de l Asterix L Gaulés i l anho apuis L Galaton pula eiditora Asa. Aparece la Fuolha Mirandesa ne l Jornal Nordeste, i l Mensageiro de Bergáncia passa a publicar regularmente traduçones de ls Eibangeilho, son publicadas crónicas mensales ne l jornal Público i aparécen muitos blogues i sites cun scrita an mirandés.

L’ Eiditora Âncora ampeça a pulicar an mirandês, purmeiro an banda zenhada por Zé Rui que publicai Stória dua Lhéngua i dun Pobo i Ls Lusíadas. Apuis publica la traduçon antegral de Ls Lusíadas por Fracisco Niebro.

Amadeu terminou la sue anterbençon dezindo que bai a salir an Maio l purmeiro remanse an mirandês i pertués de Amadeu Ferreira i Fracisco Niebro.

Seguírun-se las lheituras de testos i de poesie dezidas puls outores persentes i por alguas pessonas de l’ assistença, que fúrun Bina Cangueiro, Adelaide Monteiro, Faustino Antão, Válter Deusdado, Alcina Pires i Firmino Bernardo.

La sesson cultural acabou tal cumo ampeçou cun l grupo ‘’Mira que Trés’’ a tocar mais uas modas de música tradicional mirandesa i cun un beberete.

Stá de parabienes l’ Eiditora Zéfiro i l’ Associaçon de Lhéngua Mirandesa por mais esta tarde Cultural subre la Lhéngua i la Lhiteratura Mirandesas i un bien haia a todos ls persentes que decierto quedórun un cachico mais ricos subre la lhéngua i la lhitrratura mirandesas.

Francisco Domingues

07/02/11

La Fiesta de la Senhora de las Candeias






La Missa

Mais ua beç ls Zenizienses, sous decendientes i amigos a bibir an Lisboua i alredores stubírun ne l die 6 de Febreiro de 2011, armanados ne l sprito de pertença, de ounion, de partilha i amisade a comemorar la fiesta de la Senhora de las Candeias. Este die cuntina a ser pa ls Zenizienses l retornar a las ouriges i a lhembrar l die de fiesta na aldé que siempre acontecie ne l die dous de Febreiro. Nesta fiesta nun faltaba l grande lhume de cepos apanhados culs carros de bacas pul mordomo i pula mocidade que fazie l ancanto de ls garotos i calcie nuobos i bielhos. Hoije esse lhume an Zenízio cuntina a ser grande i ls cepos inda son apanhados pul mordomo i pula mocidade, mas culs tratores.
Astanho i cumo tamien yá ben sendo aquestumado alguas de las pessonas, ampeçórun a chegar a l’ Eigreija Paroquial de Bal Figueira, arrimado al meidie i, quando yá habie un bun juntouro, chegou Isabel Serras cul sou tiu pa l redadeiro ansaio de ls cânticos. Anquanto ls ansaios decorrien fúrun chegando las restrantes pessonas i al meidie i meia alhá stában arrimado a sessenta pessonas para assistir a la celebraçon de la missa pul Sr. Padre i amigo António Morais, natural de Bila Chana de la Freixenosa.
La missa an memória de todos ls que yá mos deixórun fui dezida an mirandés pul sr. Padre António, assi cumo las lheituras. Ls cânticos fúrun cantados an pertués i an mirandés, acompanhados a la biola por Isabel Serras i Carlos Vaqueiro. Na sue prática l sr. Padre António Morais, çtacou mais ua beç l’ amportança de la lhéngua mirandesa que la maiorie de nós daprandiu an pequeinhos i que cuntina a ser la grande lhigaçon desta quemunidade eiqui persente, que fai cun que las lheituras, l Eibangeilho i alguas cantigas séian an mirandés.
An seguida falou de la grande amportança dada als Santos i a Nuossa Senhora pula Eigreija, comemorando ls sous dies cun fiestas an todas las aldés, an çfabor de Jasus i, perguntaba-se porque serie que Jasus nun tenie tamien la sue fiesta an todas las tierras cumo ténen ls Santos

L Almuorço

La parte spritual cuntina a ser amportante pa la maiorie de ls Zenizienses i amigos, mas cumo las pessonas son un todo, nun quedarien cumpletas se nun tubíssen an die de fiesta un buono almuorço i l cumbíbio culs amigos.
Assi, apuis de la missa la fiesta cuntinou ne l restaurante na Quinta de l’ Adega na Sobreda. Chegadas al restaurante las pessonas fúrun antrando i ancuntrórun ua sala bien agradáble cun mesas bien ampinponadas. Apuis santórun-se i ampeçórun a saborear las antradas i a cumbersar. Estas cumbersas depriessa lhebórun muitos de ls persentes a lhembrar cuntas i stórias passadas quando eran pequeinhos ou yá moços.
L almuorço cuntinou culs ampregados a serbir un buono bacalhau a la tibuorna seguido de lhombo de cochino cun ananaç i todo isto acumpanhado cun un bun bino, sangrie, sumo i auga. Cumo an die de fiesta nun hai priessas l almuorço fui demorado i quando las pessonas se lhebantórun para ir a las subremesas, que stában nua mesa bien cumpuosta cun muita culidade de fruta i doces, yá passaba de las trés i meia de la tarde. Apuis fui serbido l café i arrimaba-se la hora de passar a la parte Cutural i a L’ Assemblé Giral.

La Dibulgaçon de Lhibros i L’ Assemblé Giral

Anquanto ls associados de l Nial de la Boubielha, cumprien l sou deber pagando l almuorço i ponendo las cuotas an die, fui-se fazendo la dibulgaçon de ls lhibros screbidos an mirandés puls associados Alcina Pires, Adelaide Monteiro i Faustino Antão. Muitos fúrun ls associados que passórun pula mesa para poder çfolhar ls lhibros i algues acabórun puls mercar.
L tiempo fui passando i la hora de l’ Assemblé Giral de l Nial de la Boubielha depriessa chegou. Assi, l persidende de La Mesa de L’ Assemblé Giral, Francisco Domingues, apuis de saludar L’ Assemblé, pediu un minuto de silenço an houmenaije de ls associados que yá mos deixórun.
Passado l minuto de silenço dou-se einício als trabalhos, ampeçando pul purmeiro punto de l’ orde de trabalhos, adonde apuis de algues sclarecimientos dados por Basílio João, de la Direçon fúrun aprobados por ounamidade l relatório i cuntas de l anho de 2010 bien cumo l parcer dado pul Cunseilho Fiscal. Antrou-se apuis ne l punto dous de l’ orde trabalhos cun la çcuçon de la Perpuosta de Atbidades, apersentado pula direçon, bien cumo l sou orçamiento pa l anho de 2011. Apuis de alguas anterbençones de associados i de algues sclarecimientos dados pula direçon la Perpuosta de Atibidades i l ourçamiento pa l anho de 2011 fúrun aprobados por ounamidade.
Passou-se al punto trés de l’ orde de trabalhos, adonde fúrun çcutidos algues assuntos d’ antresse pa l’Associaçon, i adonde algues associados fazírun anterbençones ne l sentido de se fazer ua reflexon subre las causas que teneran afastado muitos associados de ls ancuontros/cumbíbios ourganizados pul Nial de la Boubielha i tamien pula pouca participaçon de ls mais jobes ne ls mesmos ancuontros.
Este ye un assunto que nun ye nuobo i ten que lhebar cada un de nós i an special la Direçon de l Nial de la Boibielha a ancuntrar soluçones pa l porblema.

Stá de parabienes l’ direçon de l Nial de la Boubielha, assi cumo ls outros uorganos sociales por mais este die de fiesta i, tamien todos ls Zenizienses i amigos que stubírun persentes i, que dun ou doutro modo dórun l sou cuntributo para ajudar a fazer esta fiesta.

Un bien haia al Sr. Padre i amigo António Morais, por mais ua beç tener celebrado la missa i haber stado antre nós neste die de fiesta que tamien yá ye sou. À Isabel Serras, pula sue çponiblidade para ansair i cantar las cantigas, neste die de fiesta tan amportante pa ls Zenizienses.

Francisco Domingues