Mostrar mensagens com a etiqueta malzina. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta malzina. Mostrar todas as mensagens

13/11/07

Cássamo ou Barbasco


Barbasco, yerba de la família de las scrofularíneas.

Faustino, uns dies atrás, puso un retrato bien guapo dua yerba i chamou-le Cássamo. Aqueilha yerba ye mui conhecida mas you sabie que an Bempuosta nun tenie esse nome i apuis de le preguntar a mie mai i a miu armano, Barbasco la yerba se chama i apuis consultei l dicionairo de pertués i tamien diç que Barbasco yé ua «planta da família das escrofularíneas», nun ten aparecéncias cun l pertués.
Mas l que Faustino nun mos dixo ye que esta yerba ten uas malzinas mui amportantes.
Mie mai diç que l pai deilha fazie uas bolicas cun esta yerba misturadas cun trobisco para ambudar ls peixes. No berano, quando l riu quedaba cun pouca auga i ls poçacos quedában chenos de peixes, esta mistela era buona para atrelundar ls cuitados que nun tenien para adonde se scapar i mie bó cun l galrito sacaba-los de l’auga i assi poderie matar la fame a sous nuobe filhos.
Mas la malzina mais amportante desta yerba nun ye dar cunta de ls probes cuitados de ls peixes mas si alebiar ls houmanos sufredores de almorródias. Ende bai cumo se debe fazer: apuis de apanhar las fuolhas i tamien las froles que puoden ser arrrecolhidas neste tiempo ou na Primabera, queda an casa cumo outra planta qualquiera para chás.
Mete-se un pote d’auga al lhume ou ne l fogon a gaç ou eilétrico, cada un fai cun que l ten, cumo se fai pa l chá. Apuis de l’auga star a ferber chímpan-se las yerbas para andrento de l pote, deixa-se ferber un cachico i zliga-se. Apuis de sfriar un pouquito, mete-se l’auga a botar aquel bafo nun baciu, penico ou outro púcaro qualquiera i ende será melhor abaixar las calças i sentáren-se anriba para que l bapor caleça l culo i assi secar las brechas de las heimorródias i alebiar ls problemas que esta malina fai.
Ye berdade que nunca spurmentei mas quien sefre desta malina i yá fizo l porparo diç que alebia i muito ls delores.
Ende queda la anformaçon.