Mostrar mensagens com a etiqueta guerra quelonial. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta guerra quelonial. Mostrar todas as mensagens

29/02/12

A un soldado çcuincido


Soldado çcuincido


Chegas friu cul tiempo angaranhido,

Nos beirales

Guarda d’honra a un soldado

Carambelo an pinganielhos

Quietos bélan tou cuorpo adromecido.


Miranda, tou último çtino

Chora más un guerreiro eiqui nacido.


An Palaçuolo, ou nua quinta al pie

Naide dá fé de te haber bido moço ou nino

- Morriu Juan, donde serie?


Nien pai nien mai cun quien bibiste

Armanos ou parientes te belórun,

Fui l Praino an que naciste

I sues gentes que al fin agarimórun

Un de los sous, soldado çcuincido.


João dos Santos Seborro - Palaçuolo - muorto a 07 - 11 - 1965

26/02/11

Amboras de l Niassa


Amboras de l mundo anteiro
Son letras nesta pantalha
Amostradas an sfregantes
Pul listo i pronto carteiro.
Caras i manos sangradas
Lhenços que escónden piteiras
Balas que riscan la nuite
Homes de caras tapadas.

Yá nun chegan de l Niassa
Aerogramas melitares
Hoije traien-mos la guerra
A quelores drento de casa.

Stouros, bombas de gáç
Anubran praças anteiras
Boziando antre metralha:
somos pobo, queremos paç.
De todo l mundo an redor
Nuite i die sien çcansar
Bénen filmes que son cartas
De muorte, choros, delor.

Yá nun chegan de l Niassa
Palabras por ti screbidas
Caien lhágrimas a stourar
Bien andrento de tue casa.

Mais tristes i agoniadas
de ber filhos a lhuitar
Nessas rugas feitas guerra
Por cabeças alboreadas.
Cun eimaiges i sonidos
Entra-mos la guerra an casa
Fuortes reis, bispos sien duolo
De sous peones perdidos.

Yá nun chegan de l Niassa
Las cartas de Zé Maria
Bieno nun esquife negro
L lhuito para sue casa.

A José Maria Preto
(era natural de Picuote, falhecido an cumbate, an Moçambique, l die 07 de Júlio de 1970)

16/02/11

José Maria Morgado


Ls Alcaforros
Atormenta l báfio a sangre rojo i l fraco assopro
que rejiste no tembrar de l cuorpo sacamugindo
la bida que inda sobra de l mal trato de las balas.
Putas balas, maldito fierro i l lhume que las guia
Caras al salagre dun bibir cheno de suonhos
Amboldrigados a chombo i puolo.
Bidas sien alas bótan suables la alma al cielo
Loinge de l campo i de la mai que las biu nacer,
Deloridas, anfadadas, choran siléncios
I ls filhos frius que an arcas negras ban benindo.
Riu arriba, nos aires de Resinales
Bólan alto an remolino ls alcaforros
Seinha de muorte an Barriales,
Chegan brebe las amboras de l tou sangre
Caído loinge, tenhindo fuorte l suolo.

A José Maria Morgado

(natural de Sendin, falhecido an cumbate, an Moçambique, l die 18 de Márcio de 1967)

17/06/10

Martinho Pires - Cicuiro - 14-06-1964



Chegueste pula tarde, mudo, solo, friu,
A la raia onde naciste, onde te bi.
Zde nino que pregunto quien tu eras, tiu.
L que me dás? dous retratos, un lhibrico i pouco más.
A buoltas cuntigo na mimória
Nun sal nada que amostre quien tu eras,
Ou l pensar, de quien gusteste, la tue stória.
Inda garoto ganheste alas, biste mundo,
Stremuntiando de tierra an tierra i alredores
África, tierra caliente, t’ancantou de beras
Esse rincon d’amigos, armanos, amores,
Capim, canhones bombas, picadas,
Spingardas, tiros, fieras, granadas.
Naquel deimingo, die de bola i de rambóia
L jipe chia an regubiuras, cun grande strondo
Dá un rebolco, dous, parou na fóia.
De que baliu seres guerreiro de Nambuangongo?
.

31/03/10

Zé Chico

Zé.
Zé Chico.
Dous nomes i un trator, na Granja,
Arar todo l Praino sien bacas, trinta cabalhos!
Era l suonho de siempre.
Dues manos i un guiador, todo tou,
Tamanha fuorça d’acarrear pán i lheinha,
Cortiça, yerba, freixos, galhas i ramalhos.
Agora guias l tiempo, l mundo, eilusones,
Bidas i canhones.
I soldados!
De madrugada, la yerba alta asselombra.
Lhebanta l sol báfio de tierra, siléncio i nubrineiro.
Sbolácia d’atalaia l cheiro xordo a guerra
Acerca, loinge, quien sabe adonde?
Puode ser manhana, deiqui a pouco
Ou benirá agora yá?
A cada metro me purparo para todo
Mirando las rodeiras de l camino feito strada
Nun baia algua ruodra más dzanquieta
Belhiçcar la mina çfraçada.
Toma-se tino nua rebuolta tan a modo para ua amboscada!
Ronca l motor más debagar.
Reza quien sabe, pedimos suorte.
Spreito al redor i la talanqueira que hai no camino
Ye seinha de peligro: ben ende barreno i muito tiro.
Trunan bazucas i morteiros,
Hai minas a saltar,
Sgraniça fierro, chiçpan centeilhas
An cuorpos tesos todos sangrados
Por sudores frius na zona de muorte.

Zé Chico, de sou nome cumpleto José Francisco Rodrigues, era de la Granja de San Pedro i falheciu an cumbate, an Moçambique, no die 13 de Janeiro de 1970.




21/04/09

José Luís Cabreiro - Infainç - 21/04/1966



Bolar


Bolar: suprema lhibardade!
Antrar no cielo de frente i al redor,
Chubir lebe de la quetobia
Cargado de suonhos i metralha,
Plainar cume un açor
A guardar l campo de batalha.
Para que fuste aquel die a bombardear
Nesse campo que nó l tou?
Lhougo tu que stabas quaije a regressar
Para junto de l amor que te jurou.
Lábios gretados, lhágrimas de carambelo
Manórun cientos, miles, als muntones
No mirar sien tino buscando l cielo
An que bolabas nos abiones.
Inda hoije diç assi baixico a sous botones:
- maldita guerra i peste l home que la ampeçou!
Purmeiro un tiro, minas, granadas,
Bombas de fuogo arramadas de abion,
Touças cortadas, casas a arder, bidas çtroçadas.
I fui la chama, l stourar desse claron
An lhabareda, que te ancandilou.

Abelhón, 21/04/2009





18/04/09

Belmiro dos Santos João - Pruoba - 18/04/1968



La Fiera

Seca chegou no aire a sbolaciar,
Negro l manto i la gadanha afilada.

Mai de relhampos, airaçadas a tronar.
No tou sustento: suonhos çtroçados.

Feia, mala, fiera danhada
Para que bibas, comes las bidas destes soldados.

Chégan an barcos, chenos de mar
homes mudados de ber matar.
Solo a tou lhado outros repóusan … ancaixotados!

Abelhón, 18/04/2009




06/04/09

Jesé Abílio Albeç / 06-04-1969 / Samartino d'Angueira

Eigreija de Samartino d'Angueira



La scadarça



Ua barca salagre no riu lhargo.
Auga barrenta de la anchena
apressiada an trote fuorte i a correr
cun toradas pula flor a nabegar.
Ua remada, outra remada, un jacaré a assomar
na outra borda más abaixo al rebolber .
Ben ua óndia i ua galhada de scadarça afilada
no bote de borracha dá ua scornada!
Soldados, cun spingardas i bazucas,
fitas de balas i granadas, ban al fundo.
Uns grítan, outros afógan-se agarrados a la galha:
furou la barca, ambolcou l mundo …
... soutrodie, yá madrugada clareada
búscan-se ls cuorpos fardados,
perdidos, afogados,
zaparcidos, mutilados a boiar
cume l tou, tan chorado por tous pais
abaldonados antre suspiros i ais,
agora yá sien filhos que mimar.

06-06-2009



04/04/09

Herculano Augusto Dias / 04-04-1969 / Custantín

Cruç de Rodeira Çancas


Herculano

Rumpiu l claron la nuite negra na praineira
an suable caminada nessa strada tan streitica
de xeixos brancos, arena i polareda
até las eiras … na Canhadica.
Chorou l lhugar, la tierra anteira,
Toda la raia era un solo pranto.
Chorou Ifanheç , Cicuiro, Paradela,
Anté manou más la Fuonte Canto.
Un die, de perrada, culas manos a scarbar:
- "Mirai un bui!" dezies a rir de cara angurriada.
Nun te dás fé ? fui antes de merendar
que anchiste de tierra las sopas de la segada!
Tanta alegrie, tanta gana de bibir, tanto lhuitar
para ser más fuorte, audaç i nun falhar
frente a las balas de spingarda ou de canhon
para guardar l maior bien: l coraçon!
Sangrado, quieto, çtroçado junto a la mano,
agora frie, de más outro soldado: Herculano.



10/02/09

Amándio Agusto Martins - 10 Feb 1974 - Miranda de l Douro



Reçúman lhágrimas las peinhas

Hai delor na giente, nos caminos, nas jinelas.
Curjidosos ousérban nas muralhas
aquel carro cun soldados i cornetas,
spingardas i mortalhas.
Reçúman las peinhas lhágrimas sufridas:
Gotas d’ourbalheira pula piedra a resbalar
fázen crecer l’augueira an canalon
que l Frezno apanha, cun passion,
para remortigar maleitas de sous filhos a chorar.
Un siléncio de fromigueiro apesta la calçada
i l negro lhuito an prociçon
zde la Sé a la última morada.
Al cielo apúntan las spingardas
teçtemunhas de zgrácias tanto anho,
acontra l’aire, sien balas, dan trés tiros:
Barrenos que atelóndran todo l Praino.
Tamien retómban nas arribas las notas de l clarin:
Acerca, fuortes, más loinge, debagar,
até quedar un tiempo lebe, quaije sien fin.
L tou, segado antre l morrer i l matar.

Abelhón, 10 de Febreiro de 2009


26/01/09

Manuel José Geraldes - Palaçuolo - 26-01-1972



La spera

Un carreiron calhado
na tierra caliente que abrasaba.
Bate l sol no çcampado
loinge de l Praino i de la segada.
Yerba alta, monte berde: touça braba.
Nun sfergante stoura ua granada!
I sal un tiro i ua bala i outra bala de rajada an redundel.
Ua checotada, un poulo, un ai i un sangrar.
Nos uolhos passa l branco de la niebe i de la gelada,
Bola l friu de l Praino al Ultramar
adonde quedeste, Manuel,
i para nada!


Abelhón, 26-01-2009

13/01/09

José Francisco Rodrigues – Granja de San Pedro – Silba

Moçambique, 13 - 01 - 1970


METRALHADORAS CÁNTAN


Acendírun-se las armas nuite adrento.
Quien arrebenta? Quien se muorre? Quien bibe? Quien berra ?
Hai un aire de penas nas penas de l aire.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Cántan granadas la cançon de la muorte.
I hai ua rosa de sangre a la frol de la tierra.
Morrer ou nun se morrer ye ua question de suorte.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Cántan bazucas i morteiros i stelhaços
cántan esta cançon de l aço que nun erra
no campo de l sou fuogo l campo antre dous braços.
Cántan metralhadoras la cantiga de la guerra.

Hai un tiro que sal. Hai un cuorpo que tomba.
Nesta boca cerrada hai un muorto que berra.
Quien stoura no miu peito: l coraçon? Ua bomba?
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Todo l tiempo ye ua batalha. Ataque. Fugida.
Fugida. Ataque. Siléncio. Un siléncio que amedrunca.
Que marca la cara cun sou peso angúrria a angúrria
Un siléncio que canta la cantiga de la guerra.

Mina. Amboscada. Puolo. Pólbara. Sangre. Fuogo.
Acerta nun acerta? Erra nun erra?
Perdiu todo l sentido dezir-se até lhougo.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Cada segundo puode ser l último segundo.
Cumo anterrar ls muortos que la mimória zanterra?
Hai un poço tan fondo tan fondo tan fondo.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Hai un soldado que grita you nun me quiero morrer
I l sangre cuorre pinga a pinga subre la tierra.
Bai-se a morrer a gritar you nun me quiero morrer.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

Houbo un que se deitou i dixo: até manhana.
Mas manhana ye l die an que se anterra
l soldado que dixo: até manhana.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

I un jipe cuorre pula nuite adrento.
Abança nun abança? Amperra nun amperra?
Pássan balas de chombo nas balas de l biento.
Metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.

I hai duzientos quilontros de muorte
an duzientos quilontros de tierra.
Neste camino de Luanda pa l Norte
metralhadoras cántan la cantiga de la guerra.




(no oureginal)
METRALHADORAS CANTAM

Acenderam-se as armas pela noite dentro.

Quem rebenta? Quem morre? Quem vive? Quem berra?
Há um vento de lamentos no lamento do vento.
Metralhadoras cantam a canção de guerra.

Cantam granadas a canção da morte.
E há uma rosa de sangue à flor da terra.
Morrer ou não morrer é uma questão de sorte.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

Cantam bazucas e morteiros e estilhaços
Cantam esta canção do aço que não erra
No espaço do seu fogo o espaço entre dois braços.
Cantam metralhadoras a canção da guerra.

Há um tiro que parte. Há um corpo que tomba.
Nesta boca fechada há um morto que berra.
Quem estoira no meu peito: o coração? Uma bomba?
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

Todo o tempo é uma batalha. Ataque. Fuga.
Fuga. Ataque. Silêncio. Um silêncio que aterra.
Que marca o rosto com seu peso ruga a ruga.
Um silêncio que canta a canção da guerra.

Mina. Emboscada. Pó. pólvora. Sangue. Fogo.
Acerta não acerta? Erra não erra?
Perdeu todo o sentido dizer-se até logo.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

Cada segundo pode ser o último segundo.
Como enterrar os mortos que a memória desenterra?
Há um poço tão fundo tão fundo tão fundo.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

Há um soldado que grita eu não quero morrer.
E o sangue corre gota a gota sobre a terra.
Vai morrer a gritar eu não quero morrer.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

Houve um que se deitou e disse: até amanhã.
Mas amanhã é o dia que se enterra
o soldado que disse: até amanhã.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

E um jipe corre pela noite dentro.
Avança não avança? Emperra não emperra?
Passam balas de chumbo nas balas do vento.
Metralhadoras cantam a canção da guerra.

E há duzentos quilómetros de morte
em duzentos quilómetros de terra.
Neste caminho de Luanda para o Norte
metralhadoras cantam a canção da guerra.

Manuel Alegre, Nambuangongo meu amor - os poemas da guerra
Dom Quixote - Lisboa 2008

07/11/08

Juan de ls Santos Seborro – Palaçuolo



07-11-1965

Guiné (hoije Guiné-Bissau)


Este bai-se, aquel bai-se
i todos, todos se ban
Galízia quedas sien homes
que puodan segar tou pan

Tenes an pagas
uorfanos i ourfanas
tenes campos de solidon
tenes mais que nun ténen filhos
filhos que nun ténen pai

Coraçon
que tenes i suofre
grandes ouséncias mortales
biubas de bibos muortos
que naide cunsolará.




[Oureginal Galhego:

Este vaise i aquel vaise,
e todos, todos se van,
Galicia, sin homes quedas
que te poidan trabalhar.

Tés, en cambio, orfos e orfas
e campos de soledad,
e mais que non teñen fillos
e fillos que non tén pais.

E tés corazóns que sufren
logas ausencias mortás,
viudas de vivos e mortos
que ninguén consolará.

Rosalía de Castro, Follas Novas (1880)



La eimortalidade i atualidade de la cantiga de Adriano Correia de Oliveira:



04/11/08

Antonho Alberto Lopes - Fuonte Lhadron

norte de Angola


LAS BALAS


Son de fierro. Ou de aço?
Diç que fázen al antrar
un buraquito,
seguido dua grande
debastaçon de carnes
sangradas. Por esso mátan.
Li todo subre la muorte.
Screbi subre la mie
i aspuis amborrachei-me.
La bala ben pul aire
(bruar ounomatopaico) i
speta-se, scaba, ceba-se
nessas carnes. Era la mie.
Tube ua bala marcada:
a la última hora telfonei
a zistir. ‘da-sse!
Pior pa l Soares que entra
nestes bersos yá muorto.
Son de fierro. La tue era,
á Soares, ou de aço,
i “agora choro cuntigo”
ousente ua bila
branca no Alanteijo: tu.

Diç que fázen assi
un pequerrechico atuntado
buraquito (nun quije ber)
cume un boton mas
sbarrúlhan todo, çfázen
chichas, tripas nobres,
i anton trázen anté nós
la muorte chena de sangre.
Se inda las fázen
cume no miu tiempo, peç-me
que mátan nun, á si,
anfenitésimo de sigundo.
Ye brutal. You oubi-las:

Perde-se l teson por un seclo.

Fernando Assis Pacheco - MUSA IRREGULAR - Catalabanza, Quilolo e Volta


(ne l'oureginal) AS BALAS


São de ferro. Ou de aço?
Diz-se que fazem à entrada
um pequeno orifício,
seguido de uma grande
devastação de carnes
sangrentas. Por isso matam.
Li tudo sobre a morte.
Escrevi sobre a minha
e depois embebedei-me.
A bala vem pelo ar
(ruído onomatopaico) e
crava-se, cava, ceva-se
nessas carnes. Era a minha.
Tive uma bala marcada:
à última hora telefonei
a desistir. ‘da-se!
Pior para o Soares que entra
nestes versos já morto.
São de ferro. A tua era,
ó Soares, ou de aço,
e “agora choro contigo”
ausente uma vila
branca do Alentejo: tu.

Diz-se que fazem assim
um pequeníssimo estúpido
orifício (não quis ver)
como um botão mas
destroem tudo, devastam
tecidos, vísceras nobres,
e então trazem até nós
a morte sanguinolenta.
Se ainda as fabricam
como no meu tempo, creio
que matam num, ah pois,
infinitésimo de segundo.
É brutal. Eu ouvi-as:

perde-se a tesão por um século.

04-11-1971

14/06/08

Martinho Augusto Pires




Nambuangongo miu amor

An Nambuangongo tu nun biste nada
nun biste nada nesse die tan lhargo i fondo
la cabeça cortada
I la frol cun bombas arrebantada
nó tu nun biste nada an Nambuangongo

Falabas de Heiroxima tu que nunca biste
an cada home un muorto que nun se muorre.
Si nós sabemos qu’Heiroxima ye triste
mas scuita an Nambuangongo eisiste
an cada home un riu que yá nun cuorre.

An Nambuangongo l tiempo cabe nun minuto
an Nambuangongo todo mundo s’acuorda todo mundo squece
an Nambuangongo mirei la muorte i quedei znudo. Tu
nun sabes mas you digo-te: duol muito.
An Nambuangongo hay giente que s’apodrece.

An Nambuangongo un cisma an nun tornar
cada carta ye un adius an cada carta un se muorre
cada carta ye un silenço i un danhar.
An Lisboua se calha esto ye la bida cuorre.
I an Nambuangongo un cisma an nun tornar.

Ye justeç que me fales an Heiroxima
mas tu nun sabes nada nesse die tan lhargo i fondo
tiempo mesmico anriba
dal nuosso tiempo. Ai tiempo adonde la palabra bida rima
cun la palabra muorte an Nambuangongo.




L’oureginal:

Nambuangongo meu amor

Em Nambuangongo tu não viste nada
não viste nada nesse dia longo longo
a cabeça cortada
e a flor bombardeada
não tu não viste nada em Nambuangongo

Falavas de Hiroxima tu que nunca viste
em cada homem um morto que não morre.
Sim nós sabemos Hiroxima é triste
mas ouve em Nambuangongo existe
em cada homem um rio que não corre.

Em Nambuangongo o tempo cabe num minuto
em Nambuangongo a gente lembra a gente esquece
em Nambuangongo olhei a morte e fiquei nu. Tu
não sabes mas eu digo-te: dói muito.
Em Nambuangongo há gente que apodrece.

Em Nambuangongo a gente pensa que não volta
cada carta é um adeus em cada carta se morre
cada carta é um silêncio e uma revolta.
Em Lisboa na mesma isto é a vida corre.
E em Nambuangongo a gente pensa que não volta.

É justo que me fales de Hiroxima.
Porém tu nada sabes deste tempo longo longo
tempo exactamente em cima
do nosso tempo. Ai tempo onde a palavra vida rima
com a palavra morte em Nambuangongo.

ALEGRE, Manuel - Nambuangongo meu amor – os poemas da guerra, Lisboa, Dom Quixote, 2008


13/06/08

Ls que tumbórun





Porque la memória ye un bien que cria lhaços, arrima-mos al passado para que l puodamos cumprender i assi séiamos capazes de traçar sucadas firmes adreitos al feturo, stamos eiqui hoije c’ua eideia: lhembrar aqueilhes que na guerra d’África, ou por bias deilha, quedoran nuossos anjos de la guarda antre praineiras i ourrietas, caleijas i caminos antre l passado que somos i l caminar q'eilhes mos dórun.
Tentaremos lhembrar cada un sien mirar a mas nada que l nome, porque als nuossos uolhos son tan solo filhos dal Praino, l lhugar adonde nacírun i l die que deixórun de mos ber. Será neste die que, cume diç l mestre, “se nun houbir mal ou muorte” chamaremos por eilhes steian adonde stebíren para que al menos nesse cachico mos fágan cumpanha.
Las ambestigaçones lhebórun-mos als nomes que amostramos eiqui, mas se por un acauso algun nun fur lomeado, bós nun deixareis naide squecido i cuidareis de mos l relhembrar.


08/06/08

Chama-se Walther



La Pistola


Assi you so tornei pa te cuntar
qu’antre l bibo i l muorto quedou friu
aquilho que tu chamas cielo de la boca,
suolo de la muorte ne l bibo, aprainado
a modos pa la casa dua bala.

Tu bibo me queries? Antretanto muorto
bengo de merda, sangre, friu, puolo,
que ye la bida que queda dessa muorte
na pistola daprandida, na pistola.





(l'oureginal:


Isso, a Walther

Assim eu só voltei para contar-te
que entre o vivo e o morto arrefeceu
aquilo a que tu chamas céu da boca,
chão da morte no vivo, terrapleno
disposto para a casa duma bala.


Tu vivo me querias? Porém morto
venho de merda, sangue, frio, pó,
que é a vida que fica dessa morte
na pistola aprendida, na pistola.

Fernando Assis Pacheco