Mostrar mensagens com a etiqueta Mentalidades. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Mentalidades. Mostrar todas as mensagens

16/02/08

Machistas, houmófobos... i tamien racistas ?!





Yá stamos an 2008 i por essa Ouropa fuora inda hai bien defrenças de mentalidades! You, por eisemplo, nun daba un çton podre (un céntimo de euro, hoije an die; esses trocos que quaije nun se béien na carteira de tan pequerrixos que son) para bibir un segundo cun un machista, desses que tamien se quieren aparcer cun buis mas acában por stourar, cumo na fábula de Eisopo, i cunsídran cumo paneleiros aqueilhes que nun son machistas tamien ou nun se quieren aparcer cun eilhes.
Machistas i houmófobos !
Nun eisísten leis an Pertual para castigar tamien tanto l machismo cumo l houmofobismo ?
Debe de star a passar-se la mesma cousa cumo pa l aborto…
Trinta anhos de atraso pul menos an relaçon al que yá stá antegrado nas mentalidades an muitos países zde hai mais dua geraçon para que las leis séian botadas i tamien aplicadas... ?!
Mais ua ardança de l facismo... Salazar, para bien dezir, inda cuntina bibo nas mentalidades de alguns !

Para anrabiar todos esses machistas i houmófobos, xateá-los, bumbardeá-los cun eideias nuobas i einobadoras, «hacer la revolución, Camaradas!», pongo aqui hoije trés modas de l cantor Alain Souchon, tamien poeta. Ye francés i anton qual ye l problema? Quei, nun bonda ser machista i houmófobo mas racista tamien? Purparai-bos, anton !

1. «Le baiser» (L beijo). Na realidade, nó un solo mas muitos, muitos beijos!
http://www.youtube.com/watch?v=ZuwyY2iav-w

2. «La vie ne vaut rien» (La vida nun bal nada). Si bal, splica l cantor, mas nua cundiçon…
http://www.youtube.com/watch?v=A7SmUBnirEo

3. «Sous les jupes des filles» (Por baixo de las saias de las rapazas). Aqui nun digo nada…
http://www.youtube.com/watch?v=AeJwfsY9jjs

N.B. La letra de todas estas modas stá tamien sponible na Anternet.


09/02/08

Pau Brasil



- Terra como é o teu nome ?
Cortaram pau Saiu sangue
- Isso é brasil !

Raul Bopp, Cobra Norato i outros poemas (1931)



Fui la purmeira fuonte de riqueza que ls Pertueses splorórun ne l Brasil: essa madeira d'adonde se straie ua tinta de quelor burmeilha, quelor de brasa, que serbie para tenhir panhos.
Ye tamien l títalo an pertués, zde 2002, dun remanse scrito an francés pul scritor Jean-Christophe Rufin i eiditado cun l títalo ouriginal de Rouge Brésil – “l mais grande sucesso eiditorial ne l que respeita a remanses screbidos an lhéngua francesa, estes últimos dieç anhos, an França” - cumo oubi dezir nun hai muito na rádio .
Nun sei l que bal la traduçon pertuesa, publicada pula eiditora ASA, i tampouco sei quien fui l tradutor ou la tradutora mas nun m’admira, por haber lido i adorado ler pessonalmente esse remanse na berson ouriginal, que esse lhibro tenga tubido l éisito, pul menos cumo aqui an França, que bien merecie.
Aporbeito este spácio que mos aperpon tamien Froles para acunselhar la leitura desse lhibro a todos, als grandes i als mais pequeinhos, zde 15 anhos mais ou menos, i eibidentemente, na medida de l possible, ne l oureginal… Caso nun seia possible, ye siempre ua buona cousa fazer tamien por ancuntrar l oureginal, ler ciertas passaiges, alguas páiginas… ou pedir a alguien que saba para ler na lhéngua que l scritor scolhiu para cuntar essa stória que a mi me ancantou i puls bistos mais d'un tamien, até an Pertual, cumo me dei de cunta, indo a ber alguns sítios na Anternete.

Eimaginai dous garotos quaije adolecentes – un armano i ua armana; ye assi que mos-los apersenta l narrador, mas… – que ban a ser scolhidos cun alguns outros para fazéren parte dua spediçon de bários milhares de pessonas eisercendo bários oufícios (trés a quatro mil soldados, marineiros, artesanos, carpinteiros, pedreiros, ferreiros, çapateiros, etc…) assi cumo un ciento de mulhieres i muitos degredados a quien habien pormetido la lhibardade, que ambarcórun ne l porto de Le Havre, na Normandie, uns ne l anho de 1555, outros depuis, para fundar i stablecer ua quelónia francesa a partir de la Baíe de Guanabara, situada acerca de l que ye hoije l Riu de Janeiro, naquel território de la América de l Sul que ls Pertueses yá habien ampeçado a chamar “Brasil”.
Toda esta base ye stórica. La spediçon era quemandada pul bice-almirante Nicolas Durand de Villegagnon (1510-1571) , un calbinista, nua altura an que la França iba quedando cunfruntada cada beç mais cun las guerras de relegiones antre católicos i portestantes. Fui assi que tamien ambarcórun na altura para essas tierras de l Nuobo Mundo que pertencien antretanto ouficialmente a Pertual - grácias al Tratado de Tordesilhas que data, cumo todos sáben, de 1494 -, muitos outros calbinistas, tamien chamados houguenotes: portestantes que habien aderido a la doutrina de Calbino, antre ls quales Jean de Léry que çcrebiu i comentou algun tiempo mais tarde l que biu an tierras brasileiras al lhargo dun anho, tornando-se, cul cartógrafo fraciscano André Thévet, ls outores de ls purmeiros testos i até lhibros an lhéngua francesa que lhémbran l Brasil, cumo habie acuntecido tamien, mas an pertués, cun Pero Vaz de Caminha, na sue carta a El rei D. Manuel I° subre «l Achamento de l Brasil», na altura de la biage de çcubierta mas subretodo de tomada de puosse a fabor de la corona pertuesa, por Pedro Álvares Cabral, ne l ampeço de Maio de 1500.
Mas ye an França que ampeça la stória que mos cunta Jean-Christophe Rufin ne l sou remanse; an Ruan (Rouen, cidade normanda, que you pessonalmente bien cunhecie i adonde cheguei a bibir dieç anhos), arrimado a 1560, cun la perséncia de índios que habien sido traidos de l Brasil puls Franceses para séren oufrecidos i amostrados al rei de França, Anrique II, casado cun Catarina de Médicis, reina de ourige eitaliana.
I depuis la stória cuntina, tamien na Normandie, cun esses dous garotos cumbencidos que son armanos - el: Just; i eilha: Colombe (palomba ou rola an mirandés, giralmente de quelor branca ou castanho mui claro) - que gústan muito un de l outro i que ban a ser scolhidos i lhebados pa l Brasil cun la mission de daprendéren la lhéngua falada puls índios para cunseguir quemunicar cun eilhes…
I depuis… ?
L que se sabe ye que essa tentatiba de la França, an meios de l seclo XVI, de criar essa quelónia ne l Brasil cun l nome de «La France Antarctique» solo durou cinco anhos, acabando ls Franceses por séren spulsos puls Pertueses an 1567, depuis de l Riu de Janeiro haber sido fundado an 1565 …
Qual la rezon dessa derrota pa la França an tierras brasileiras?
La mais amportante pula cierta ye esta: grandes dibergéncias i cunflitos, até relegiosos, que eisistien antre ls Franceses i que fúrun crecendo, mas tamien por parte de alguns muita regideç ne l modo d'ancarar las nuobas cebilizaçones cun las quales íban antrando an cuntato. L que éran ls Índios senó salbaiges, seres bárbelos, antropófagos, cun modos de bida cuntrairos a la doutrina, a la religion i a la moral... ?

Jean-Christophe Rufin cunsigue, assi i todo, dar-mos outra bison.
Just i Colombe ban a afazer-se a la maneira de bibir de ls Índios, a daprender a falar la lhéngua deilhes i a bibir cada beç mais armanados cun eilhes…
Até que un die Villegagnon acaba por renunciar i deixar l Brasil. Mas para Just i Colombe la scuolha stá feita. Ye cun ls Índios que decíden quedar i cuntinar a bibir.
I nun digo mais nada; nien cunto até l melhor.
Só bos digo mais ua beç que este lhibro ye un grande remanse, mui bien scrito, que mos trai un tema inda totalmente de atualidade: l choque de las culturas i la deficuldade que hai inda hoije an antender muita beç ls que son defrentes de nós.





26/12/07

Carla: gustar de la bida ten un précio!

*



Nestes dies, dei-me de cunta dua cousa que me chamou la atençon… solo, solo!… mas que me pareciu rebelador de ciertas mentalidades ende an Pertual...
Comentairos a perpósito de la relaçon que ten neste momento l Persidente francés, Nicolas Sarkosy, que se diborciou faç agora dous meses, cun aqueilha que alguns béien solo cumo la ex-manequin, Carla Bruni, que stá a ser denegrida dua maneira que nun ten talbeç l sou eiquibaliente aqui an França...
Por que rezon tanto scárnio an relaçon a eilha, solo a eilha, stou quaije cierta desso? Mas el nó…!
Solo por aqueilha que puode benir a ser la purmeira dama de França haber sido retratada znuda hai uns binte anhos?
Si, debe de ser esso…
Hai-los i hai-las tamien que delerían solo de pensar nesso ; mas l que a mi me parece patológico, nesse caso, ye essa tendéncia que ténen de botar las culpas quaije siempre… pa l home? Nó! El nó! Mas eilha si! Ua simplória, ua chabasca, que mais inda?
Passa-se que bou a defendé-la aqui mesmo, a aqueilha que puode benir a ser talbeç (ou talbeç, nó… I l que ye qu’amporta ?) la purmeira dama de la França.
Mas talbeç nun l fazisse cun tanta cumbicçon cumo l bou a fazer agora, anque nun tenga botado por Sarkosy, se un die nun tubisse almorçado an Paris, precisamente an casa de la família Bruni-Tedeschi, ls pais de Carla, mas tamien de Valéria i de Virginio, ls armanos deilha.
I depuis passa-se que ua cunhada mie, tamien sendinesa, trabalha mesmo an casa dessa família, depuis de haber trabalhado tamien ua amiga mie que andaba a saber de trabalho, depuis de haber acabado l liceu an Faro, para poder seguir studos de sociologie an Paris. La família Bruni-Tedeschi, ricos ampresários eitalianos que habien scolhido zde 1973 morar an França cun miedo de las Brigadas Burmeilhas, precisaba que alguien acumpanhasse siempre ls garotos i fui assi que la mie amiga algarbie fui a trabalhar para an casa deilhes… I depuis la mie cunhada...
Algua beç oubi dezir mal de la Carla ou de qualquiera outra pessona dessa família por parte dessa mie amiga ou por parte tamien dessa mie cunhada? Nunca! Pul cuntrairo, mesmo se la Carla ye cunsiderada, i esso todos l sáben, cumo alguien que gusta de la bida… Mas quien ye que nun gusta de la bida?
Mas esso nun serie ua razon bastante para you defender la Carla.
La mais amportante ye esta: depuis de haber sido ua de las top-models mais afamadas de l mundo, antre 85 i 97, passou a ser ua cantora-outora-guitarrista tamien, cunsidrada cumo ua de las melhores cantoras de França an 2003, artista cumo era tamien l pai, cumpositor de óperas, i tamien la mai, inda biba, pianista cuncertista, i tamien la armana, atriç i tamien realizadora de filmes…

Nua cançon que screbiu i que se puode oubir ne l Youtube «Tout le Monde»

diç assi Carla Bruni :
[...]
Il faudrait que tout le monde réclame auprès des autorités,
Une loi contre toute notre solitude,
Que personne ne soit oublié,
Et que personne ne soit oublié
Tout le monde a une seule vie qui passe,
Mais tout le monde ne s'en souvient pas,
J'en vois qui la plient et même qui la cassent,
Et j'en vois qui ne la voient même pas,
Et j'en vois qui ne la voient même pas.
Il faudrait que tout le monde réclame auprès des autorités,
Une loi contre toute notre indifférence,
Que personne ne soit oublié,
Et que personne ne soit oublié.
[...]

L que estas palabras quieren dezir an Mirandés ?

«Era preciso que todo mundo reclamasse junto de las outoridades
Ua lei contra toda la nuossa soledade
Que naide fusse squecido,
I que naide fusse squecido.

Todos tenemos ua sola bida que passa,
Mas nien toda la giente se lhembra desso
Beio alguns que la dróban i que até la scáchan,
I até beio alguns que nien sequiera la béien
I até beio alguns que nien sequiera la béien ;

Era preciso que todo mundo reclamasse junto de las outoridades
Ua lei contra toda la nuossa andefréncia
Que naide fusse squecido,
I que naide fusse squecido. »

Son estas palabras que a mi me parécen ser l mais amportante i que me lhieban a sentir tamien cunsideraçon por eilha. Ye todo un programa para Sarkosy, l lhiberal! Talbeç até seia ua buona cousa para el i talbeç you até ampece a mudar de oupenion i a tener ua eideia mais positiba an relaçon a el…

Mas nun ye esso que faç delirar alguns… L que le amporta a eilhes saber l que las pessonas sínten tamien na alma? Nun anténden essa lhéngua… defícele de mais para eilhes… mesmo quando las palabras i la moda até son dua simprecidade que salta als uolhos… Nun ye esso que béien!