Mostrar mensagens com a etiqueta José Almendra. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta José Almendra. Mostrar todas as mensagens

18/08/13

BEMPOSTA – TIERRA DE L PRAINO


UN DIE DIFRENTE


 
Para quien nun fui al VI Ancontro de Bloguers de l Praino, ende queda este arrebuçadico!
Tols anhos hai cousas assi durante l die, mas para ber todo hai que ir alhá!
Nun cunseguis un die de passeio i cultura tan rico cumo l de un Ancontro destes!
Pal anho hai outro, noutra tierra de l Praino i se calha onde nunca fustes i nien eimaginais que eisista!
Fazei cumo Tiu Almendra, ide que nun bos arrependeis!
 

17/08/13

VI ENCONTRO DE BLOGUERS DO PLANALTO MIRANDÊS



BEMPOSTA FUI L'ANFITRIONA
 


 
 
Mais un ancontro que bai deixar suidades, pus ua bejita guiada a Bemposta ye siempre algo de marabilhoso, nun solo pula stória, mas pul que de cultura biba se puode respirar, l que amostra que la sue giente sabe preserbar i stimar la sue aldé, quier cumo fuonte de cultura quier cumo lhocal aprazible para se bibir.
Fumos bien recebidos pul persidente de la Junta de Freguesie i por todos ls habitantes cun quien falemos.
Nun faltou l chocalheiro i nós retribuímos cun estes retratos i manhana cun un bídeo que por cierto bos eirá ancantar tamien.
Pa l'anho haberá outro ancontro i ls nuobos mardomos pa ls próssimos dous anhos saberán deliciar-mos cun outras spriéncias noutras tierras marabilhosas de l Praino.
 


 
 
Ls próssimos mardomos serán:
 
Adelaide Monteiro
Teresa Almeida e
Tiégui Alves
 
 
Ls bielhos i ls nuobos mardomos cul prejidente de la Junta de Bemposta

02/06/13

6º. ANCONTRO DE BLOGUERS - 17 de AGOSTO

YÁ SON SEIS ANHOS
 
 
Este ye l V diç Antonho, mas l VI ye na Bemposta
 
Bá ides-bos purparando que ne l die 17 de Agosto bai a ser de arromba!
 
Cuidabades que nun se fazie? Era buona, era!
 
Yá bos daremos mais amboras!
 
Cada un que passe la palabra a todo mundo!
 
Abraço
 
Antonho i Almendra

13/04/13

ANTRE SENDIN I ATANOR

 
PORQUE HAI CRISE?
 
Eiqui bien se trabalha!
 
Bastou ua racica de sol i ala que se fai tarde!
 
 
 
 
Yá biste quei serie se parássemos de regar l mundo? Muita giente cuida que todo adomina, mas nun faç eideia de cumo l mundo s’aguanta, cumo ls aires se ban lhimpando, i las augas dan la buolta parriba i para baixo a refrescar ls delores de cabeça de ls dies de berano, i a atamar la polareda que le stroba l bolo als páixaros mais altos; mira la tierra, antre puolo i cinza, antre zerto i nata, bien bés para adonde correrie se nun le sacássemos l berde de rega i sacho, que l’almanecha nada dá de grácia i gusta de quedar stiraçada cumo ls perros a la selombra.
(Fracisco Niebro)
 
 
 
 
Já viste o que seria se deixassemos de regar o mundo? Muita gente pensa que domina tudo, mas não faz ideia de como o mundo se aguenta, de como os ventos se limpam, e as águas dão a volta para cima e para baixo a refrescar as dores de cabeça dos dias de verão, e a acalmar a poeirada que estorva o voo dos pássaros mais altos; olha a terra, entre pó e cinza, entre deserto e aluvião, bem vês para onde correria se não lhe provocássemos o verde à força de rega e sacho, que o estupor nada dá de graça e gosta de ficar estendida como os cães à sombra.
(Francisco Nebro)
 

19/02/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS

 

 [Retrato de Alcides Meirinhos i Dinis Meirinhos]

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – JOSÉ ALMENDRA (Retrato 100)

José Almendra liu las stáncias 86 a 99 de l Canto VIII, sendo esta la sue segunda leitura.
Podeis ler la sue biografie ne l testo/retrato 073.

14/02/13

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS

 

 [Retrato de Alcides Meirinhos i Dinis Meirinhos]

LEITURA DE LS LUSÍADAS AN MIRANDÉS – JOSÉ ALMENDRA (Retrato 073)

José Almendra (1945) ye de Sendin, cunceilho de Miranda de l Douro, adonde bibe. Studou an Miranda i an Bergáncia adonde se formou, na Scuola de l Magistério Purmário, habendo sido porsor de l 1.º ciclo ua buona parte de la sue bida. Formou se apuis an dreito, na Ounibersidade Lusíada de l Porto.
Zde mui cedo se dedicou a las cousas de la cultura, sendo tamien mui antressado pula stória de las tierras de Miranda, pula nuossa cultura tradicional i pula lhéngua mirandesa. Tamien sempre stubo mui lhigado al çporto i a la giente nuoba. An todos esses ramos, a la par cun outros, fui un pioneiro i cuntina a trabalhar. Son amportantes ls cuntributos que ten dado i que se spera cuntine a dar por muito i muitos anhos.
Hoije cuntina cun esse sou trabalho, habendo criado l jornal diário on line Sendin Hoije, que hai uns anhos a esta parte ben dando amboras de l praino, sien paraije, tanto an mirandés cumo an pertués.
L mirandés ye la sue lhjéngua materna, ousando ne l sou die a die i lhuitando por eilha cun denidade.
Liu las stáncias 15 a 34 de l Canto V.

21/01/13

LA GRALHA


La gralha anfeitada cun prumas de pabon


Cumo ls pabones andássen an época de muda, ua gralha tubo l'eideia d'aprobeitar las prumas caídas.

— Anfeito-me cun estas prumas i biro pabon!

Dixo lo i fizo lo. Ournamentou-se culas guapas prumas d'uolhos azules i saliu paboneando se por eilhi a fura, rumo al terreiro de las gralhas, na certeza de porduzir un marabilhoso eifeito.

Mas l trunfo saliu le alrobés. Las gralhas percebírun l'anganho, rírun-se deilha i anxotórun la a la fuorça de bicadas.

Corrida assi deilhi, dirigiu-se al terreiro de ls pabones pensando alhá cun eilha:

— Fui burra. Zde que tengo prumas de pabon, pabon sou i solo antre pabones poderei bibir.

Mala eideia. Ne l terreiro de ls pabones cousa eigual le acunteciu. Ls pabones de berdade reconhecírun l pabon de mintira i tamien la corrírun d'alhá sin duolo nien piadade.

I la probe bouba, bicada i sfolada, quedou solica ne l mundo. Deixou de ser gralha i nun chegou a ser pabon, cunseguindo solo la rábia duns i l çprezio d'outros.


20/01/13

CUNTRABANDO NA PURMEIRA PESSONA II


L  BOTO  D’AZEITE

Conhecedor de ls arressaios de las arribas de l Douro i de todos ls carreirones, nun era defícele a tiu “pajaro” cumo era coincido an Fermoselle, scapar als guardas nas sues idas abintureiras a lhebar ó a traer mercancias que nun s’ancuntrában nun ó noutro desses pobos!

Cuntaba-se an Fermoselle que un die ls guardilhas l’abistórun cun un odre de azeite a la punta de riba de las arribas de Fermoselle. Tratórun de l fazer ua spera, mas nun cuntában cula sperteza de tiu “pajaro” que tamien ls habie bisto!

Era un home tan listo, que yá cun acerca 80 anhos, inda corrie cumo un corço i subir i descer las arribas era l sou sporto preferido, nun tubíra el ua huorta nun arremanso de l riu, de l lhado de Sendin.

Nun querendo ser agarrado puls guardilhas, nien perder l boto de azeite, ua eideia se l’oucorriu.

Fazendo-se desantendido fui a dreito als guardilhas que s’ancuntrában acerca de l’ancruzelhada de dous carreirones que subíen zde l riu, parou cumo que a çcansar, mas de modo a ser bien bisto i nó l boto que lhebaba andrento dun saco.

Trocar l boto por ua piedra fui cousa fácele! Cul saco a las cuosta alhá fui caras als que l sperában!

Antes que l botássen la mano, zapa se a correr por un carreiron abaixo! Agarra que nun agarra, nun fizo mais que botar l saco a ruodrar ne l purmeiro arresaio i zaparecer por antre las xaras, piornos i scobas de l’arribado, dreitos al sitio adonde habie deixado l boto!

L saco agarrórun-lo, mas cula piedra! L boto passou mais tarde para Sendin!

Stubo dous anhos ó mais sien ser bisto an Fermoselhe, porque corrie alhá la orde de denunciar, mal fusse bisto, esse pertués, coincido pul “pajaro”!


19/01/13

TRADIÇONES DE NATAL


LA MATÁNCIA DE L COCHINO NE L SAGRADO



Son muitas las tradiçones deste tiempo de Natal, uas cun mais i outras cun menos anhos, mas todas cun un sentido comunitairo.

La matáncia de l cochino ne l Sagrado, an Sendin, passou a ser tamien ua tradiçon. Nun tenerá muita antiguidade, tal cumo se faç hoije, mas nun deixa de ser l renacer de ua tradiçon bien antiga, talbeç de l tiempo de ls Zoelas, para quien l cochino era ua de las fuontes mais amportantes de la alimentaçon.

L cochino ó berron, era tratado cumo un dius, yá que tribo que nun tubisse un berron para cobrir las femias era probe.

Este berron era bien tratado i tenie ua corte que mais parecie un santuairo.

L nome de “corte” al palheiro de l cochino nun ye mais que l recoincimiento que el era l rei. L nome de l sitio adonde el era tratado cun todas las honras, ye tamien l chamadeiro de l sitio adonde bibe i ye apajado l rei.

Neste tiempo de l anho fazíen-se las matáncias para la tribo, que eran siempre ua fiesta, dende l renacer desta tradiçon!


18/01/13

CUNTRABANDO NA PURMEIRA PESSONA

LA CANASTRA DE POLBO


Era un die friu, mas de Sol, de Dezembre de ls anhos 50 de l sieclo passado i cumo acuntecie muitas bezes, un garotico era lhebado a ber la madrina a Fermoselle!

Nesse die iba a saber de las prendas i de ls caramelos.

Conhecie yá ls carreirones de las arribas por onde corrie feliç, mas a las bezes teníen que l lhebar als chin chin’s!

Sendin spertaba para ua nuoba era culs trabalhadores de la barraige de Picuote que ampeçában a anchir las casas i ls palheiros para moráren.

L cuntrabando era un modo de bida desse tiempo, mas nun passaba dua forma de eiquenomie paralela cumo tantas que hai hoje i nada tenie a ber cun eideologies!

Cul garotico iba tamien café i beníen apuis pana, polbo, galhetas…!

A la benida, a soutrodie, ua mula trouxo lo até al riu! Traie de todo, até tejeiras para podar i scabeche!

Passou nun barquito de pesca!

Ne ls arressaios de las arribas, las cousas debedírun se por bários carreirones, ua canastra de polbo i las galhetas zbiórun se por un atalho cun miedo de ls guardas.

Nun tubíssen salido de an pie de l garotico, porque nunca chegórun a casa!

Yá grande, l garotico, nua casa, al serano e quando se falaba de cuntrabando, bino a saber que fui la cena de Natal de quien nun l tenie anquemendado!

L cuntrabando tornaba tamien possíble estas cousas de Natal.

17/01/13


CENTRO DE MÚSICA TRADICIONAL


Fúrun einouguradas las obras de la casa de l Centro que tubírun la persença de muita giente i de las pauliteiras de Sendin qu'atuórun ne l sagrado de la Eigreija a seguir a la missa i depuis an frente de la casa.
Passado l'einouguraçon ampeçórun lhougo las atebidades cula apersentaçon de l lhibro “ARS BIBENDI ARS MORIENDI” de Francisco Niebro.
Fui un momiento guapo de cultura mirandesa cula lheitura d'alguns de ls poemas de l lhibro, an mirandés.

Tamien you deixo eiqui un desses poemas:

..."Fui porsor çque fiç 19 anhos,
Mas nunca soube que houbira porsores de bida
I essa certeza te puodo garantir you,
Pa que nun l’antregues fuorça i bida a falhados splicadores"...

RESOZA 2012

Mais un festibal de cultura mirandesa an Fuonte Aldé cun ua tarde cultural an que las Çarandas animórun la fiesta e se fazírun las cunfréncias subre l tema “Repoboar l Praino”




L drº. Alexandre Ferraç de la PROBASTO - Associaçon de Zambolbimiento Rural, tratou de l tema “Púoden ó nó ls territórios rurales ser ua alabanca de zambuolbimiento de Pertual ne l'atual cuntesto de crise d'eidantidade?”.

L drº. José Almendra falou subre l zambolbimiento rural sustentable tenendo por base l'eiquidade social, eiquenómica i ambiental.

L persidente de la cámara municipal de Miranda de l Douro referiu-se al porjeto ”querença” que bai a ser un fator de zambuolbimiento de l Norte de l cunceilho.

Fui amportante tamien oubir la spriéncia de dues moças que zambúolben porjetos nesse sentido ne l cunceilho. La drª. Eiliane Fonso que se referiu al porjeto “Cachicos” yá premiado pula EDP i l'angª. Ana Guerra lhigada a la “Lhérias” i a bários porjetos culturales i al grupo de música Çarandas”.

De referir inda la participaçon de la “Cunfrarie de las Casulas” de Mogadouro.

A la nuite fui la cena quemunitária cun to l pobo de l'aldé, animada pulas “Çarandas” i pul grupo “Cantar ls Reis 84”.


14/01/13

Sé Catedral de Miranda de l Douro
 
 
Na zona nordeste de l território nacional queda la guapa i periférica cidade de Miranda de l Douro, eilebada a la catadorie de sede eipiscopal an 1545, altura an que tamien passou a la cundiçon de cidade. Tamien por orde de D. João III, Miranda de l Douro eirie ber nacer la sue eimensa catedral, a partir dun porjeto delineado ne ls ateliers de la capital, altarado i cumpletado, alguns anhos mais tarde, pul arquiteto Miguel de Arruda, coadjubado puls mestres spanholes Francisco Velásquez i Pedro de La Faia.
Para se arguer la Sé mirandense, terá sido çtruída l'antiga Eigreija de Santa Marie, templo gótico de l reinado de D. Dinis. Demolido esse templo trecentista, las obras de la Sé maneirista ampeçórun an 1552, sendo eilha cunsagrada an 1566. Até 1780, la catedral fui l centro aglutinador de la bida social, relegiosa i cultural de Miranda de l Douro. Nesta altura, l papa decidiu la reunificaçon de l bispado desta cidade frunteiriça cun Bergáncia, quedando esta radadeira cumo centro de l bispado nordestino. Frunteira a un amplo sagrado ergue-se l'amponente i sólida fachada catedralícia, marcada pulas altas i poderosas torres sineiras retangulares, cubiertas por pequeinhas cúpulas cun sbelto lhanternin. La parte central de la fachada ye rematada superiormente por balaustrada i sbelta cruç barroca de fierro fraugado, sendo fuortemente marcada pul austero i monumental portal nobre maneirista, zambuolbendo-se an cumposiçon retabular de dous andares i rematado por cruç lhatina. L portal ye ritmado ne ls dous pisos por pares de sbeltas colunas, lhadeando l'arco de buolta purfeita de la puorta i l janelon axial superior. La cantarie de ls dous pisos de la fachada ye rasgada por uito sóbrias jinelas, rializando parte de l sistema d'eiluminaçon de l'anterior de l templo.
Na parte anterior de la catedral queda un jardin, adonde se antegran ls restos de l monumental claustro granítico quinhentista, seriamente danificado por un ancéndio oucorrido ne ls ampeços de l sieclo XVIII. Son inda besibles las galeries de l piso térreo, culs sous arcos abatidos assentes an pedamiegos quadrangulares.
L'anterior de l templo apersenta cuorpo de trés nabes debedido an cinco tramos i traseto mui zambuolbido, ambas las árias cubiertas por bóbedas de brício decoradas cun nerburas i reforçadas por arcos torales, assentes an pedamiegos de l'orde toscana.
L cuorpo de l'eigreija ye prenchido por un cunjunto de 12 altares i retábulos an talha dourada, obras que ban zde l stático maneirismo quinhentista, passando pul austero barroco nacional, até al mobimentado i túrgido barroco joanino setecentista, anriquecidos inda por guapos eisemplares de pintura i scultura de ls sieclos XVI-XVIII.
La capielha-mor ten un belíssemo retábulo de talha dourada maneirista, yá cun lhaibos decoratibos de l proto-barroco seiscentista. Cuncluída an 1614, la sue outoria debe-se al mestre spanhol Griegório Fernandez. Çpuosto an dous andares i debedido por colunas, nel púoden ouserbar-se bárias státuas de santos i relebos referentes a la bida de Cristo i de la Birge Marie. L çtaque bai para un soberbo Calbário, cunjunto scultórico de grande tenson dramática. Rialça-se inda neste magnífico ambiente de talha dourada l eisuberante uorgon barroco de l sieclo XVIII i l'eiquelibrado cadeiral maneirista de Quenhientos, cumpuosto por spaldar d'arcaries cun pinturas, lhadeado por colunas coríntias i rematado por dossel i friso de lhinhas barrocas ondeantes.

13/01/13

PAULO MEIRINHOS
 
 
Paulo Meirinhos, (Miranda de l Douro, 1972) Musiqueiro i porsor de música, Lhicenciado an Eiducaçon Musical pula Scuola Superior de Eiducaçon – Anstituto Politécnico de l Porto. Frequentou l Cunserbatório de Música de l Porto adonde studou Guitarra Clássica.
Frequentou l curso de Doutoramiento an Música Mobimiento i Drama na Ounibersidade de Salamanca, Facultade de Stória i Geografie adonde treminou parte curricular de l curso.
Eiserce funçones de Téquenico Superior de Música ne l Munecípio de Miranda de l Douro adonde ten lhiebado a cabo ua série de porjetos ne l ámbito de la promoçon de la cultura mirandesa: ansino de strumientos musicales tradecionales (gaita de foles i percussones), danças mirandesas i derige l Coro Anfantil de Miranda de l Douro.
Dedica-se a la custruçon de bários strumientos musicales, cumo la rabeca i de percusson, cumo l pandeiro mirandés, l qual dotou de nuobas possibelidades téquenicas.
Depuis dun percurso por bárias bertentes de la música, atualmente dedica-se a la música tradecional de Trás-los-Montes cun special ancidéncia na Tierra de Miranda. Neste ámbito, fundou an 1996 l Grupo de Música Tradecional Galandun Galundaina i l'associaçon cultural cul miesmo nome.
Ten eiditado i colaborado an bários diçcos de recuolha de música tradecional, (Modas de Dúes Eigreijas 1989, Gueiteiros del Praino Mirandés 1999, L’alma 2000, Galandun Galundaina L purmeiro 2002, Galandun Galundaina Modas i Anzonas 2005, Galandun Galundaina Senhor Galandun 2010) i ourganizado bários eibentos que ténen por base la tradiçon de la Tierra de Miranda (Rezosa - Festibal de Cultura Mirandesa que se rializa zde 1989 i L Burro i l Gueiteiro que bai yá na 10ª eidiçon).
Ye Formador de l Cunseilho Científico-Pedagógico de la Formaçon Cuntínua nas seguintes árias i domínios: Eiducaçon Musical/Música, Spressones (Musical), Didáticas Specíficas (Música).
Lhecionou ne l Anstituto Piaget antre ls anhos de 2000 i 2005 adonde fui cordenador de l curso de Eiducaçon Musical i de Prática Pedagógica na Bariante de Eiducaçon Musical, i zampenhou bários cargos antre ls quales, de persidente de l Cunseilho Cunsultibo de la Direçon.
Cul grupo Galandun Galundaina de l qual ye musiqueiro zde la sue fundaçon, ten dado cuncertos ne ls percipales palcos i festibales de l paíç i ne l strangeiro (Spanha, Fráncia, Almanha, Bélgica, México, Cuba, Brasil, Malásia, Cabo Berde...).


A M - Augusto Moreno


Eiducador i filólogo pertués,  Augusto César Moreno naciu a 10 de nobembre de 1870, an Lagoaça,  Freixo de Espada à Cinta,  i faleciu a 2 d'abril de 1955,  ne l Porto.  Formou-se na Scuola Normal Purmária de l Porto (1887-1890) i fui docente an bárias localidades,  cumo Mogadouro,  Aldé Galega de l Ribateijo (Montijo) i Miranda de l Douro. 
 
L sou antresse pul ansino lebou-lo a participar an bários cungressos, até qu'an 1900 se tornou membro de l cuorpo docente de la Scuola de Halbelitaçon pa l Magistério Purmário de Bergáncia.
Eisigente na sue profisson,  l'antresse pula léngua materna i pul ansino lebou-lo  a aperfeiçoar i aperfundar ls sous coincimientos,  tenendo-se tornado coincido,  nun solo cumo porsor mas tamien cumo filólogo,  gramático,  pedagogo,  poeta  i prosador.  Ye outor d'obras cumo Moral i Eiducaçon Cíbica (1933),  Liçones de Lenguaige (4 bols., 1937-39),  Gramática Eilementar (1939) i Dicionário Cumpleto de Léngua Pertuesa (1962),  antre outras.
 
Debido a porblemas auditibos que le causórun xordeira,  retirou-se de l'ansino an 1924,   tenendo regressado al  trabalho nuobe anhos mais tarde,  desta beç cumo rebisor literairo na Casa Eiditor Figueirinhas,   a cumbite de l duonho António Figueirinhas.
An 1935 mudou-se pa la cidade de l Porto,  cuntinando l'atebidade literária i pedagógica.
 
Dou un amportante cuntributo al studo de la léngua pertuesa atrabeç de ls artigos que screbie para bários jornales i rebistas,  cumo,  por eisemplo,  l Purmeiro de janeiro (respundendo a preguntas subre prosódia),  Rebista Nuoba,  de Trindade Coelho, Rebista Lusitana, de Leite Vasconcelos,  i Eiducaçon Nacional.
 
Fui sócio de l’Anstituto de Coimbra,  lhugar propuosto por Bernardim Machado,  i recebiu l grau d'oufecial de la Orde de la Anstituiçon Pública an 1933.
 
Republicano,  fui persidente i bice-persidente de la Cámara Municipal de Bergáncia passado l'amplantaçon de la República.  An houmenaige a la sue dedicaçon a la tierra i al reconhecimiento de l sou trabalho,  l sou nome fui atribuído a la scuola preparatória de la cidade.

12/01/13

A M (ADRIANO MOREIRA) – mais ua curjidade!
 
 
L Centro Cultural Adriano Moreira, l mais relebante eiquipamiento cultural de la region, fui durante sieclos çtinado a fines eiducatibos. Custruído ne l'anho de 1562 para Cumbento de Freiras Claras fui antregue als Jesuítas adonde fundórun un prestigiado Coleijo. Cula spulson de la Orde ne l'anho de 1759, ende se anstalou an 1766 l Seminário Diocesano; de 1853 a 1968 l Lhiceu Nacional i de 1968 a 1995 la Scuola Preparatória Augusto Moreno.
 
Recuperado ne l'anho de 2004 pul Munecípio, eiqui stan anstaladas: la Biblioteca Municipal; la Biblioteca Adriano Moreira; la Academie de Lhetras de Trás-los-Montes; l Cunserbatório de Música;  Salas de Sposiçones i spácio de mimória de la Cidade.
 
A 05 de Outubre de 2010, la Cámara Municipal atribuiu l nome de l Porsor Adriano Moreira al Centro Cultural Municipal, eniciatiba que simbolicamente houmenageia la grandeza de muitos strasmuntanos, homes i mulhieres qu'al lhongo de sieclos ténen dignificado i enaltecido l'eidantidade strasmuntana, ne l qual l sentido de l deber i d'honra, son marcas de la nuossa Stória.

11/01/13

GORAZES - MOGADOURO
 
 
 
L nome de “FEIRA DE LS GORAZES”, que an mirandês dezíen “Grazes” fui siempre la feira de Mogadouro. Miesmo quando you era garoto siempre oubi dezir que la feira de Sendin era la feira de ls burros, mas bamos a la ourige de l nome “gorazes”:
La chicha marrana, ó goraç, era dada, por moradores i feirantes, an pagamiento de l'ampuosto anual, al senhorio de Mogadouro - Santa Casa de Misericórdia, passado ls Táboras tenéren caído an zgraçia - cujos fiscales, inda an 1768, aparecien ne ls dies de la feira para fazeren la coleta an spece. Ye desse questume de cobrança de l'ampuosto an gorax - ó gorazil, "(...) ua spadua de cochino, a saber, to l quarto delantreiro cun duoze cuostas (...)" - que terá benido l nome Feira de ls Gorazes!

10/01/13


FEIRA D'ANHO DE SENDIN

 

FEIRA DE LS BURROS
La feira d'anho de Sendin fui criada an 15 de Setembre de 1923 pula Cámara Municipal de Miranda de l Douro a requerimiento de la Junta de Freguesie desse tiempo.
 
Ne l requerimiento, la Junta de Freguesie pedie “…la criaçon de la feira d'anho para to la spece de ganado, asenino, muar i cabalar, a rializar ne l die 13 de Outubre de cada anho i, quando, porbentura, la mensal fur nesse die, terá lugar ne l die catorze eimediato…
Por eiqui se deduç que la feira mensal yá se rializaba die 12, sendo pur esso mais antiga, i cumo passa al die útele seguinte se fur an Sabado ó Demingo, podie anton calhar an die 13.
 Passou a ser coincida por “Feira de ls burros”.
La justificaçon de l pedido ser pa l die 13, ten a ber cula feira de ls Grazes an Mogadouro, pus ne l requerimiento se referie que “…podendo ls feirantes, quando assi l zeiáren, i sin trastorno de maior seguir passando deilha pa la feira de ls Grazes que ten lugar na bila de Mogadouro…” Que cumo se ancontra decumentado, pul menos zde l sieclo XVIII, tenie lugar ne ls dies 15 i 16 de Outubre…”.


07/01/13

 

STÓRIA  DE  L  CRUZEIRO DE SENDIN

 

A la punta de riba de las eiras, mais ó menos onde hoije ye la Caixa Agrícola, un bui, ne l tiempo de la trilha de meados de l sieclo XIX, por rezones que nun se sabe, scuornou l bisabó de la D. Odete (you bou a screbir solo ls nomes de las pessonas mais coincidas para que todos púodan antender mais de brebe i para nun screbir muito) i matou-lo.
Ls filhos; José Luís Falcão, Ana Falcão, Leopoldina Falcão i Maria Falcão, cuntratórun l mais afamado canteiro de l Praino, para fazer ua cruç ne l sitio adonde morriu l pai.
L cruzeiro tenie, onde hoije ten la cruç, ua berdadeira pieça de arte, cumpuosta por l Cristo i la eimage de Nuossa Senhora agarrada als pies de la cruç. Nun se sabe al cierto cumo se partiu essa parte. L que hai muitos anhos you cunsegui saber, fui que por trás de la casa que ye de la filha de la D. Amélia, an Camino Prado, se ancuntrában alguas partes, cumo la cabeça de l Cristo, ua mano i la eimage de Nuossa Senhora. Las outras partes dezíen que staríen ne l poço de la curralada dessa casa. Alredor de la queluna, ten sculpidos todos ls artimanhos usados para la cruceficaçon de Cristo. Bal la pena mirar para todo l que alhá ten sculpido.
 
Cumo l cruzeiro era ua berdadeira obra de arte, quando se celebrában ls cententenairos de la fundaçon i de la restouraçon de Pertual, an 1940,  l prejidente de la Câmara pediu a la familha de ls duonhos de l cruzeiro para l deixáren poner onde stá hoije. Aníbal Fernandes, que staba casado cun la filha de José Luis Falcão, todo fizo por esso.
L cruzeiro fui mudado i ponírun alhá l nome de quien l mandou fazer, nua placa de mármole.



Cumo curjidade bou a dezir-bos quien fúrun ls quatro armanos.
José Luís Falcão era l abó de la D. Odete i suogro de srº. Aníbal.
Leopoldina Falcão i Maria Falcão morrírun solteiras i fúrun eilhas que cumponírun la capielha de San Sebastian.
 
Ana Falcão casou cun tiu Melindro i tubo ua filha de nome Júlia, mãe de l Pe. Zé. Morriu cedo i tiu Melindro bino a casar cun tie Meixeda de que naciu la D. Amélia. Sculpai nun screbir ls nomes berdadeiros, mas cuido que assi antendeis melhor.

06/01/13


Lhenda de l Pisco de Peito Rúbio ó Porco Pisco

 


Nua nuite frie, Marie staba deitada na palha al lhado de la manjedoura adonde staba l nino Jasus.
Cansada i fraca, quedou sin fuorças para mantener la fogueira acesa. Pediu ajuda als buis de l stábulo, mas estes nun respundírun. Pediu al burro para respirar subre las chamas a apagáren-se, mas staba a drumir tan perfundamente que nun l'oubiu.
Anton, un “pisco”, oubindo l zaspero de Marie, bolou an direçon al stábulo i batiu las sues asas para oumentar l fuogo. Alguas chiçpas batírun ne l peito de l'abe, mas esta nun zistiu até que la fogueira crecisse outra beç para poder calecer l nino.

Marie abençoou l'abe pula sue coraige i cumpaixon i, para que nunca fusse squecido l feito heiroico, todos ls “piscos” naceríen cul peito rúbio.