19/05/08
Douro, Fauna Fluvial
Sinal de la Cruç
Apuis de tamanha Bitória la cousa na cidade quedou falada. Tan falada que tubo de dar lhibardade i portejer ls crestianos, chegando mesmo a fazer la lei de defénsia de l crestianismo. I yá que la bitória le sabie tan bien, porquei l Amperador nun iba a cunsagrar l sou nome na pila cumo fazien to ls crestianos? Si l fizo-lo a rogo de sue mai Heilena.
Custantin nunca mais squeciu esta ajuda, i agarrou-se d’unhas i dientes a esta cisma que mandou sue mai fazer ua jornada a Jarusalen para ende percurar i achar la berdadeira Cruç de Cristo, aqueilha adonde to l mundo sabie que l Rei Arodes fizo la maldade.
Santa Heilena pediu a todos ls que acredítan an Cristo para comemorar l die an que eilha achou la Cruç, die trés de l més de Maio.
Andepandéncias... i tius de gorrica

Nien que you me ponga eiqui a boziar, l senhor Ferreira Fernandes nun será capaç de me oubir, mas, assi i todo, inda deixo eiqui tamien dous recadicos:
Purmeiro: se fur perciso ir a un tribunal a jurar que l tal tiu de gorrica de l Público ye un home atilado, cuntai tamien cumigo para assegurar ua bara de l palário;
Segundo: la andepandéncia que l Nino de la Cartolica querie yá quantá que la tubo, nien andou El de spada alhebantada po'riba de las muralhas de l castielho para outra cousa!...
18/05/08
Drumiemos nua camarata
«Drumiemos nua camarata. Na mie éramos siete pertueses i un francés. Tenie un que era de la Réfega, d’an pie de Quintanielha, chamábamos-le l Cacau. Era you que le screbie las cartas. El nessa altura yá tenerie 65 ou 70 anhos, que yá solo barrie pula fábrica. Outro era de Freixo de Baixo, de por ende abaixo acerca la Guarda, era l Magalhães, que tamien you le screbie. Era gente mais bielha que stubo quaije siempre na fábrica i yá solo fazie trabalho mais lebe. Uns tenien ua baquita, ua canhona ou dues, i mandában algun denheirico. Alguns yá mais de 20 anhos que andában puli i nunca benírun.»
[cuntina]17/05/08
Lhimpa-garrafas
Éramos trés na cezalha
«Ne ls altos fornos you era çcolador: l fierro an fuolha salie colado i you çcolaba essas fuolhas de fierro. Mas primeiro habie un que cortaba, era l cezalha, i solo apuis ye que you çcolaba. Éramos trés na cezalha, l cezalhor i mais dous. Ls outros dous éran franceses i fui por esso que you lougo aprendi a falar l francés. L cezalhor cortaba las fuolhas de fierro nua guelhotina. L Jesé Franco trabalhaba mais an pie l fuogo: salie l fierro an brasa i el asperaba-lo cuas tanazes, agarraba-lo bien i apuis tornaba-lo a meter por baixo dun celindro mui pesado que era para quedar splanchado. Era un trabalho mais cansado i peligroso, mas tamien ganhaba mais do que you. Eilhi fazie-se lata i xapa fina, todo l que era fierro.»
[cuntina]
16/05/08
Ls pies de ls trilhadores
Ora, un die, a la purmanhana, nun fúrun capazes d çtinguir ls pies de cad’un.
Calhou passar pulhi un buieiro.
Eilhes boziórun-le:
- Ei, Buieiro, pudies benir acá i çfrençar ls nuossos pies, pus nun somos capazes de ls çtrinçar, quales son de cad’un!
L buieiro arrumou-se a eilhes cumo le habien pedido. Ls trilhadores pensában que el iba a tirar ls pies un por un, de mansico.
Mas el agarrou la bara que traie an la mano i ampeçou a dá-le cun fuorça ne ls pies.
Anton, ampeçórun a gritar:
- Ai, ai, ai, ai, ai…Estes son ls mius!...
I assi ls trilhadores çtrinçórun ls pies de cad’un.
Maria do Céu Delgado,
cuonta oubida an Angueira,
L númaro 3750
«Yá nun dou bien fé de todos ls que fumus. Ls que se me lembra son l Zuito, Abílio Chan, Farina Bielha, Antonho Burro, Agusto Friscal, Jesé Rechas, Antonho Antramoceiro i you, claro. Éramos todos de Sendin, menos un que era de l Campo. L Antonho Antramoceiro fui l que prendírun ne l camboio, i de que yá te falei. Fui preso, mas nun chegou a passar tiempo nanhun na cadena, que l remetírun lougo para Pertual. Cada un lebaba la direçon de alguien coincido i iba alhá a tener cumo podie. Tu que cuidas! Cun tanta cousa sbarrulhada, por bias de la guerra, ambuxában todo mundo.
Mas, anton, nesses altos fornos de Gueugnon fazie-se de todo, çque fusse an fierro ou lata: podie ser un alfinete, garfos, panelas, carriles de camboio, berguinha, xapa de fierro, todo, de l mais pequeinho até al mais grande. Aqueilho era la fin de l mundo! You era l númaro 3750, mira tu ls que nun éramos a trabalhar alhá! Ácerta, nin sei cumo nunca se me squeciu l númaro. Trabalhábamos an trés turnos de uito horas, de modo que ls fornos marchában de nuite i de die sin parar. You chegaba a fazer a trés turnos seguidos, mas muita beç drumiemos de nuite, que nun habie xefes nin nada. Se calha fazien l mesmo que nós.»
[cuntina]
15/05/08
Arrimado a 500 almanes prejoneiros
«Ende, cada un fui para sou lado, todo de camboio. You i tiu Agusto Friscal fumos para Gueugnon, que ye ua cidadica acerca de Lion. Fui para ende porque stában alhá ls Francos, l Jesé, l Agusto i l tio. Mas tiu Agusto Friscal lougo se fui para Paris, que tenie alhá un armano. El era soldador, de haber stado antes an França, i fui-se pa l sítio adonde yá habie trabalhado. Era buono andar cun el que falaba un cachico de francés. An Gueugnon l trabalho éran altos fornos, ua fábrica mais grande que Sendin, que até un camboio andaba alhá andrento. La guerra inda staba bien biba por aqueilhes lados, todo inda mui queimado, que inda pouco mais dun anho se habie acabado. Mira tu que nessa fábrica inda trabalhában alhá arrimado a 500 almanes prejoneiros. You tenie 26 anhos i nunca habie trabalhado sien ser na tierra. Aqueilho todo metie un cacho de miedo, mas nunca me quedei.»
(cuntina)
14/05/08
Staba todo a racion
«An Baiona prendírun-mos. Esse die drumimos na cadena i lembra-se-me bien que era un sábado. Al die apuis, a la purmanhana, fumos al tribunal. L juiç preguntou-mos que mal habiemos feito, porque stábamos presos. Dezimos-le que íbamos a saber de trabalho. Ende deixou-mos ir, que fússemos a ganhar la bida. Anton, era demingo, l xefe de la polícia lebou-mos i pus-mos a uns a serrar leinha i a outros a rachar, cada un fazie sue cousa. A la nuite dou-mos ua jantarada i uns francos pa l camino. Era un bun home. L tribunal habie-mos dado seinhas para racion, que stábamos apuis la guerra i staba todo a racion.»
[cuntina]
Nun hai 14 sin 15
Inda ne ls cafés i en la blogosfera se comentaba que ls cumbustibles yá habien oumentado 14 bezes zde l ampeço de l anho, quando ben la nobidade: mais un oumento. Agora, son 15. Pul menos, ye un númaro redondo. L porblema nun ye solo l denheiro que las pessonas gastaran a mais para mantener ls sous altomobles, ye que atrás dun oumento de cumbustible bénen siempre outros oumentos.
13/05/08
Aranhon de ls caminos
Se nun fur este l nome que se dá alhá para tierra de las "Froles Mirandesas", que benga l d’alha que tamien cabe.
12/05/08
Inda subre san ceriaco
Yá ua beç falemos i you dixe-bos que na fruntarie hai ua piedra cula anscriçon de 1262, (D.Afonso III 1248-1279) mas nun tenendo mais nada, quien puode fintar-se se la piedra ye de la purmera assentada ou bieno ende a parar! Nun son poucas las capielhas i eigreijas feitos cun sbarrulhos doutras.
Ls antendidos nestas cousas cuido que mirando bien outras seinhas, cumo por eisemplo la fruntarie i l campanairo, puoden adelantrar eras, i até nun s’anganhar muito. L campanairo nien s’asparece-se al de la capilha de Santa Cruç nien al de l’Eigreija Matriç, puis dében tener eidades muito çfrentes. L de l’Eigreija matriç, hai muitos por tierras de Miranda i de Sayago. Mas you nada sei an claro.
You se tubisse que dezir algue cousa, dezie de l balhe de Belharino, cumo l eimaginaba an tiempos mui antigos, que biajantes ou cunquistadores que beníssen de Bergáncia para Miranda ou al alrobés, eimagino-lo sendo un balle adonde nun faltarien buona yerba, feno i fuontes cun auga to l anho para aquemodar las cabalgaduras, antre dues lhadeiras cun castanheiros i cereijeiras, i deiqui cuntinar la sue jornada. Nun era l Éden mas yá era algue cousa. I se ls homes nesse tiempo tenien que agradecer por haber chegado an bien, fazírun la casa al Santo!
Quanto a Santa Oulaia, nun ten capielha mas ye l ourago de la Eigreija Matriç, ten cerrados i tierras, cumequiera yá ten plantaçones de pinos ou carbalhos canadianos, i cumo agora nun s’usa alqueires de grano, debe de tener smolas a la moda de l tiempo. Cousa que nunca m’antrou mui bien ne l gargueiro. Mas quien sou you para me poner eiqui a falar destas cousas
Quanto a las donaçones, será que tamien eiqui houbo alguien que mercou l cielo cun cerrados i tierras por bias de ls pecados? Inda tenemos muito que falar, subre las donaçones i la nuossa Eigreija, para bien de l coincimento de l património stórico de l’aldé de Zenízio, assi haba salude, gana i tiempo.
Çparaba rajadas de bersos
[Crónica salida ne l jornal A Voz do Nordeste de 8 de Maio de 2008]
Tenie, cumo you, catorze anhos i andábamos dambos a dous ne l Seminário de Bergáncia, ne l quarto anho, l que agora le cháman uitabo anho. Anque andubíramos juntos hai quatro ou cinco anhos, lhembra-se-me nessa eidade porque mos sentábamos an carteiras ua al lhado de la outra. Siempre le admirei la marrafa bien puosta al para trás, que you nunca fui capaç de la adominar por bien auga que le botasse al pelo, a quantas mais fazer óndias cumo l del! Inda hoije, l’eimaige que guardo del ye essa: la bida lhebou-lo, pouco tiempo apuis, por outros caminos i a mi deixou-me-lo siempre moço.
La sala de studo custaba a calcer ne l eimbierno, inda que fúramos arrimado a cien. Por bien calhados i quietos, bundaba ua tossidela, un lápeç a caier, un cerrar menos lhebe la tapadeira de la carteira, un arrastrar de pies, un albantar - senhor purfeito puodo ir a la retrete? tire-me eiqui ua dúbeda, puodo ir al miu colega a pedir uns apuntamientos?, - ou algo assi para que aqueilha sala nunca fura calhada cumo la missa. Cada carteira era un mundo, que até segredos chegaba a guardar. El era siempre l purmeiro a acabar la traduçon de lhatin, i lhougo ampeçaba a çparar rajadas de bersos acontra l fondo de la carteira, que mal se oubien: la capa negra cun que mos tapábamos nun deixaba l sonido salir para fuora, mas sentie-lo cumo se alredror s’albantara un airico a beilar; nin un mirar pa l lhado anunciaba la hora de ls bersos, nin ua fuolha anriba la carteira ls podie arrecolher, táticas de camuflaige que l poeta tubo que daprender zde cedo. Ls bersos éran la nuossa guerra, siempre cuntados na punta de ls dedos, ambaixo la carteira. Yá bien bezes habiemos dezido que nun balie cuntar puls dedos, mas eilhes nunca aceitában quedar de fuora de la fiesta. Mui ralo le ganhaba, na métrica, nas eimaiges guapas, ne ls temas, na spuntaneidade cun que l berso le salie.
A soutranho, yá nun quedemos juntos, que deixou l seminário. Nun l tornei a ber. Muitos anhos apuis, inda an Bergáncia, soube la nobidade: matórun a Nuno Galvão na guerra, an Moçambique. Cuntaba-se que yá tenie ua rapazica pequerrixa, que nunca coinci. Alguns anhos a seguir, bieno l 25 de Abril i acabou cula guerra quelonial: tamien you stube nesse die i lhembra-se-me de pensar que l sangre se habie arrecolhido al burmeilho de ls crabos, l sangre tamien de Nuno Galvão i outros: siempre mirei pa esses crabos dun modo special. A el inda l beio, moço, a cuntar bersos cumo quien çpara ua matralhadora, que ls poetas nunca se muorren, nunca ls bersos se cálhan, que sous bózios nunca cáben nas fuolhas. Quien me dira inda tener aqueilhas fuolhas de papel als quadricos - de quei screbiemos nós cun catorze anhos? – i neilhas ampalpar que nin todo era malo.
Scribo esta crónica cumo houmenaige al miu amigo i poeta Nuno Galvão, de Milhão, porque hai dies me lhembrei del, al ler algo que me eimocionou. Nua palhestra subre l 25 de Abril, un garotico de 7 anhos preguntou-le al tiu de MFA que alhá staba a falar: porque nun fazistes l 25 de Abril mais cedo? Assi, yá nun haberien matado na guerra a miu abó, nin miu pai quedado sin pai quando tenie la mie eidade.
[P.S. - Para quien acumpanha este blogue nun será defícele adebinar que la lheitura que me eimocionou, i referida ne l redadeiro parágrafo de la crónica, ten a ber cun testo publicado neste blogue por Faustino Antão subre l 25 de Abril]
11/05/08
San Ceriaco
Este eibreu cumbertiu-se, i bieno a ser cura cul nome de Ceríaco, que an griego quier dezir “Patrício”, quemun antre ls Romanos.
Apuis de muitas i lhargas jornadas puls caminos de la Palestina, Ceríaco fui eileito bispo de Jarusalen, tierra adonde fui marterizado al lhado de sue mai Ana, durande la batida de Juliano, l Apóstata.
Serie assi an poucas palabras la cuonta de la bida de Ceríaco, nun fússen las seinhas achadas na cidade de Ancona, an Nápoles. Cumo esto ye assi tan pouco na bida d'alguien que fizo lhienda, ajunta mais algue cousa. Dízen que lhougo que se cumbertiu, para assi scarpar als malos tratos de ls bielhos amigos paganos, Ceríaco haberie deixado la Palestina para se scunder an Eitália, an Ancona. Ende nessa cidade fui outra beç eileito bispo, eileiçon que el aporbeitou para eibangelizar i dibulgar la fé crestiana nua lhabuta sien çcanso, puis l outarca nun s’ouponie anté daba lhibardade para que la religion cretiana botasse raízes pur todo l ampério.
Yá bielho i cua fuorte spréncia eipiscopal, Ceríaco fizo la sue redadeira jornada de pergrinaçon a la Cidade de Jarusalen, adonde habie sido bispo quando era nuobo, mais para bolber a besitar ls lhugares Santos. I este fui l son mal, caiu nua sparrielha, agarrórun-lo i ende se morriu a las manos de l perseguidor romano Juliano, l Apóstata, pur buolta de ls anos 361 i 363.
Ls de mais créncia, dízen que l que sobrou de l cuorpo chegou a Ancona, lhebado nas cachoneiras de l mar. Ende stá la splicaçon de la tradiçon ne l die 4 de l més de Maio to ls anhos na Sé de Ancona las pessonas çtribuíren manadas de juncos benezidos. Cumo to mundo sabe, ls juncos quédan siempre anriba i nunca ban al fondo. Ye taluda la fé i deboçon a este Santo, puode ber-se ne ls menumientos spargidos por to l mundo zde hai muitas eras dantes. Para mi i muitos Zenizienses, tamien nun se scapa toda esta nomeada a este Santo, puis na rue adonde naci siempre houbo ua capielha de San Ceríaco. Capielha que tubo para alhá de morada de l Santo muitas outras funçones al lhargo de sue Stória. Hoije amanhada ye la proua de ls que son de Belharino i la proba de que todo l pobo de l’aldé para alhá de la créncia ten amor al sou património. Houbo tiempo que ambergonhaba quien la bie i, se calha, até l Santo.
Capielha de San Ceriaco an Belharino (Zenízio)10/05/08
Quien diç la berdade...
Jesé Socras yá fui muita beç acusado de mintir, oumitir berdades i ser pouco rigoroso. L mais de la bezes, estas acusaçones ténen fundamiento. Mas esta sumana, l purmeiro menistro amostrou que tambien ye capaç de dezir grandes berdades, quando dixo que, i cito de mimória, l goberno ye censurable por muitas rezones. You sabie que un die haberie de cuncordar cun algua afirmaçon del.
08/05/08
Armistício
Ye die feriado hoije an França; comemora-se l armistício de la Segunda Guerra Mundial.
Pongo este retrato aqui nó cula antençon de amostrar esta giente a fazer... "turismo"... mas si para lhembrar ua realidade antre tantos i tantos dramas :
Antre 40 a 60 milhones de bítimas, l que repersenta 4 a 5 bezes mais que la Purmeira Guerra Mundial...
“Para falar de la guerra, solo hai lhágrimas”,
Henriqueta Lisboa, poetisa brasileira, (1904-1985)
Mira tu se nun houbira feito la 4ª classe...
«A cierta altura, agarremos l camboio. Cada un de ls onze - éramos dieç de Sendin i un de l Campo de Bíboras, que le chamábamos Manuel Camponés - iba an sou bagon para nun mos caçáren a todos juntos. A cierta altura bi ls carabineiros a lebar un. Naquel sfergante, sin pensar i sin tiempo para l miedo se assomar, saltei de l camboio i pus-me a buer auga nua bica que habie alhi, frie cumo carambelo pus era Dezembre. Pula squina de l uolho bi-los a ancubrir pa la staçon. Ende fui a mercar l jornal i asperei, yá de manha, cumo quien diç, mal será se m'ides a foder. Fui l purmeiro jornal que merquei an dies de mie bida. Mesmo a la última, quando l camboio yá iba a andar, saltei para un bagon. Staba bien mais lebe naquel tiempo do que agora. Sentei-me i pus-me a ler l jornal, que staba an spanhol i lie-se bien. Mira tu se nun houbira feito la quarta classe...»
[cuntinaçon de Stória Trágico Terrestre, passada an 1947, cuntada 61 anhos apuis por quien la bibiu]
07/05/08
Para quien scribes, Mariana ?
- Para quien scribes Mariana ?
- Para quien scribo ye segredo !
- Yá bai lharga la tue carta...
- Yá bai lharga mas inda falta !
- L que cuntas? diç, Mariana !
- L que cunto nun digo, nó !
- Essa pessona pa quien scribes
Só tu ye que la cunheces ?
- Ye alguien que só you cunheço
Mas quiero que me responda...
Que todo esto ye segredo
Nestas folhicas de papel.
Segredo só nuosso, segredo...
Tanto p'ra mi cumo p'ra el !
Urç
L néctar de las sues froles ye muito saboroso pa l fabrico de miel, deixando assi ua marca bien eidenteficatiba quando ls anxames acerca bíben.
Stória Trágico Terrestre
[relato feito an 26 de Abril de 2008]
06/05/08
Ciclo Luiz Pacheco
Die 7 ye possible assestir al quelóquio Comunidade, baseado en la obra houmónima de Pacheco, pula cumpanhie Lendias D' Encantar.
Para cerrar, ne l die 9, será apresentado l quelóquio Coiote, testo de Pacheco i ancenaçon de Carlos Curto.
Quaije retrato
«L tiu cobrou ua pierna i tardou an sanar porque ls uossos nun ancasában. El tamien tubo un tiempo an que andaba na mala bida i até dízen que agarrou ua galiqueira que l iba lebando galeras. L que le baliu fui que s'amboubou cua rapaza que era mi aguda, que lougo zambargaba todo l que fura. Assi i todo l tiu nunca se sabie quando staba anrabiado, era ua boca de risa.»
[fala registrada l die 5 de Maio de 2007, faç agora un anho.]
05/05/08
Ua parábola
Frustrado, sentou-se i lhamentou l tiempo, l denheiro i l sfuorço que ambestiu para aprender a caçar un animal que nun esistie. Apuis, fartou-se de ls lhamentos i ampeçou a pensar an la melhor maneira de ousar l sou coincimiento. Pensou, pensou, pensou i ancuntrou al fin ua seluçon: bou a abrir ua scuola i ansinar moços a caçar dragones.
Frol d'azedas
Ye ua cousa marabilhosa ber ls scadales queloridos de burmeilho culas froles d'azedas.
Para quien l guste de ber l burmeilho porque, mesmo tenendo la quelor de la sangre, quando par'eilhas miramos solo mos lhembramos de las birtudes de la natureza.
Cumo ye guapa! I nun se queda atrás de las papoulas, que tamien son burmeilhas.
San Marcos
La Senhora
04/05/08
Antre un cortiço i la punta de filos

L rujido de ls motores que fazien rodrar los tarantanes nas alas atelundraba las cabeças i ponie maiores los coraçones que sperában l lhebantar de la canhiça i l abaixar de l strado na parte de trás daquel bicho de barriga uoca que lhieba gente i cousas nas caleijas de l cielo.
Aspuis de todo puosto a la moda i assi que la lhuç berde se ancende, l runcar de las máquinas bai-se remortigando a ls poucos i l home bola … bola … i bola ... ... antre las nubres i l sol spreitando las flores que crécen nas huortas i ne ls jardins! Ampara-mos l’aire anquanto las manos se quédan alas, bolbendo a la dreita ou a la squierda, más para delantre ou al para trás antre chimpas i regubiuras de bailes sien eigual bibidos por nós i ouserbados pulas streilhas.
Son momentos únicos i sien tiempo los que, antre l salir de l cortiço que anda ne l aire i l abrir de l guardachuba que susten l cuorpo, quedamos a falar cun l Dius de cada un fazendo-mos sentir quaije cume pastores de las quelores de l cielo.
Ye esse guardachuba que mos trai colgados nas puntas de filos i de “cilhas” que fai d’alas de l Abelhón!
I cume un die destes li yá nun se m’acorda adonde: “las cabeças (mentes) son cume ls aparacaídas, dan más ganáncia quando están bien abiertas”.
03/05/08
An la biblioteca
"Yá se passórun 40 anhos zde l Maio de 68. Poucos anhos apuis, bieno l 25 de Abril. Nessa altura, acraditei que yera possible mudar l mundo para melhor. Hoije, beio que staba arrado. L mundo está pior. Muitos desses moços de l Maio de 68 bendírun-se. You cunsegui fazer la mie bida, mas la mie filha, que stá ne l último anho de l curso, nun bai a tener amprego. La giraçon deilha ye mais andeble fisicamente, yá ten porblemas de salude que antes aparecien muito mais tarde i nun bai a tener dreito a reforma. Nun hai amprego, nun hai feturo. Este fui l mundo que le deixei. La mie giraçon falhou".
Cerrou l jornal i saliu, outra beç calhado.
Sei de Cor
atado an mi, a cada lhugar miu
atento antender l camino que la bida mos faç tomar
atento squecer la mauga
guardar solo l que ye buono de guardar
Pensa an mi proteige l que you te dou
you penso an ti i dou-te l que de melhor you sou
sin tener defénsias que me fágan falhar
nesse lhugar más andrento
donde solo chega quien nun ten miedo de noufragar
Queda an mi que hoije l tiempo duol
cumo se arríncassen todo l que yá fui
i até l que benir i até l que you sonhei
diç-me que bás a guardar i a abraçar
todo l que you te dei
Mesmo que la bida demude ls nuossos sentidos
i l mundo mos lhiebe para loinge de nós
i que un die l tiempo pareça perdido
i todo se çfaga nun géstio solo
You bou a guardar cada lhugar tou
ancorado en cada lhugar miu
i hoije solo esso me faç acraditar
que you bou a chegar cuntigo
adonde solo chega quien nun ten miedo de noufragar
Mafalda Veiga
[An pertués:
Sei de cor cada lugar teu
atado em mim, a cada lugar meu
tento entender o rumo que a vida nos faz tomar
tento esquecer a mágoa
guardar só o que é bom de guardar
Pensa em mim protege o que eu te dou
eu penso em ti e dou-te o que de melhor eu sou
sem ter defesas que me façam falhar
nesse lugar mais dentro
onde só chega quem não tem medo de naufragar
Fica em mim que hoje o tempo dói
como se arrancassem tudo o que já foi
e até o que vier e até o que eu sonhei
diz-me que vais guardar e abraçar
tudo o que eu te dei
Mesmo que a vida mude os nossos sentidos
e o mundo nos leve pra longe de nós
e que um dia o tempo pareça perdido
e tudo se desfaça num gesto só
Eu vou guardar cada lugar teu
ancorado em cada lugar meu
e hoje apenas isso me faz acreditar
que eu vou chegar contigo
onde só chega quem não tem medo de naufragar]
02/05/08
La tradiçon cumpriu-se
Oubreiros de la lhéngua mirandesa ne l CNC
Na mesa desse Jornal Falado partecipórun, cumo repersentantes de L Centro Nacional de Cultura, l Dr. Lourenço de Almeida, que a meio de la seçon fui sustituido pul Dr. Guilherme de Oliveira Martins i cuomo repersentantes de la lhéngua mirandesa alguns de ls que mais ténen cuntribuido pa l sou zambolbimiento, nomeadamente l Dr. Júlio Meirinhos, la Dr.ª Manuela Barros Ferreira, l Dr. Amadeu Ferreira, l Dr. Carlos Ferreira i l Dr. Duarte Martins.
La sala fui pequeinha pa l grande númaro, arrimado a ua quarentena de mirandeses i amigos de la la lhéngua mirandesa, que assistírun l jornal falado.
Fui ua amportante jornada pa la lhéngua mirandesa, adonde fúrun tratados dibersos temas, tales cuomo la lei, la cumbençon, l ansino i la situaçon atual de l mirandés.
De l muito que fui falado çtaco l seguinte:
- Júlio Meirinhos, fizo ua çcriçon stórica de l grande trabalho que fui feito na Cámara de Miranda para porparar la passaige de l mirandés a segunda lhéngua ouficial an Pertual i para tornar possible que fura ansinado nas scuolas mirandesas. Çtacou la grande lhuita política que tubo de trabar na Assamblé de la República i la fundamentaçon científica de la lei, an que tubo l mui grande apoio de la Dr.ª Manuela Barros Ferreira de l Centro de Lhenguística de la Ounibesidade de Lisboua i de la Drª Cristina Martins de la Ounibersidade de Coimbra .
- Drª Manuela Barros Ferreira referiu que fui defícel cumbancer a muitos colegas de que l mirandés nun era un dialeto, mas si ua lhéngua i splicou las çfrenças priecipales antre ua lhéngua i un dialecto.
- De las bárias anterbenciones de Amadeu Ferreira, çtaco ua cousa mui cunsoladora pa ls zenízienses, de que persentemente Zenízio era l’aldé que tenie mais scritores de mirandés por metro quadrado .
- Carlos Ferreira defendiu de forma mui antusiasta que l purmeiro Rei de Pertual D Afonso Henriques, solo podie falar mirandés, pus sue mai i la sue família toda falaba lhionés i que l mirandés yá se fababa antes de la criaçon de Pertual.
- Duarte Martins focou que tenemos benido a ganhar muitos amigos de la lhéngua mirandesa i que l ansimo passa por grandes deficuldades para cunta cula adeson de cada beç mais alunos, inda que las aldés mirandesas se stéian sbaziar-se de giente.
Fui inda focado que era preoucupante l facto de las anstituiçones públicas inda nun tenéren botado l mirandés para andentro deilhas i esso bai ajudando tamien a zaparecer i a oumantar l sbaziar de la lhéngua.
Fui tamien referido que tenemos de fazer algo criar Anstituiçones públicas de defesa i manutençon de la lhéngua mirandesa, andependientes de la política partidária.
Amadeu Ferreira, agradeciu la preséncia de l Presidente de l Centro Nacional de Cultura, Senhor Dr. Guilherme de Oliveira Martins i l cuntributo que ten dado pa la dibulgaçon de l mirandés, al poner testos an mirandés ne l portal de l Centro Nacional de Cultura.
De l debate que se seguiu, destaco que alguns de ls partecipantes de la Associaçon Cultural i Recreatiba Nial de la Boubielha agradecírun la grandura de l trabalho, la dedicaçon i l antusiasmo que Amadeu Ferreira ten ponido no ansino de la lhéngua mirandesa, an cursos i palhestras, que ya dórun eicelentes fruitos al ajudar a nacer barios scritores i falantes de mirandés, que se ténan eibidenciado cun testos de anteresse stórico i cultural an blogues cuomo l Froles Mirandesas, an sites i ne l Jornal Nordeste.
Na fin, l Presidente de l Centro Nacional de Cultura, dr. Guilherme de Oliveira Martins, referiu que relhambrar ls oubreiros de la lhéngua mirandesa era mui amportante pa la cultura pertuesa, de que faç parte antegrante la lhéngua i la cultura mirandesas.
Leonardo Antão
01/05/08
Palhaçadas: nó! Eiducaçon: si!
Talbeç la mie oupinion tamien seia útele, quien sabe se nun será até mais oubjetiba, sendo la oupinion dua pessona de fuora que bibe i trabalha ne l strangeiro mas assi i todo ne l domínio de la Eiducaçon...?
L que penso you, mui modestamente antretanto, ye que nun se debe de dar ua amportança eisagerada a todas essas palhaçadas (que siempre houbo dua maneira ou doutra) que pássan hoije na telbison cumo na anternete ou noutros meios de quemunicaçon, ende an Pertual cumo noutros países cumo ye tamien l caso de la França... Palhaçadas que na mie oupenion dében de fazer rir subretodo aqueilhes que las fázen i que gánhan denheiro cun esso... Hai que dezir tamien la berdade!
Pertual, acradite Fir, nun ye ua eiceçon mas tamien nun bal la pena ber las cousas de maneira eisageradamente negatiba.
Hai i haberá siempre seluçones i l erro ye acraditar que un menistro ou ua menistra eilha sola, seia eilha qual fur, puoda resolber todo i mais algua cousa. Nun ye berdade.
Hai que acraditar, pul cuntrairo, na fuorça que puoden tener las ourganizaçones i associaçones de pais i de alunos, mas tamien ls sindicatos de porsores. I l segredo para que se ancóntren seluçones stá na capacidade de diálogo de cada un. Mas un berdadeiro diálogo, sério, sereno, oubjetibo i tamien custrutibo.
Inda la sumana passada stube an Pertual i ls mius garotos tamien. Bimos rapazes i rapazas de la mesma eidade que eilhes, depuis de la scuola, subretodo an Sendin, Miranda i Bila Nuoba de Foç Coa. Ne l oulhar de cada un, l que bimos fui sprança, anteligéncia i fuorça tamien para lhuitar serenamente. Mas palhaços, palabra d'honra Fir, nun bimos!
Ye esso tamien la Eiducaçon: la cunfiança i la capacidade an acraditar que todo ye possible, subretodo l melhor para aqueilhes de quien somos respunsables.









