14/09/10
Nien ui, nien ai !
Á Rui !
Para donde fui
L nuosso bui ?
Ai,
Á mai !
Preguntai a pai !
Tou pai ?!
Quien sabe l que fai
I para donde bai !
Teneis rezon, Mai !
I çpuis, carai !
Que naide diga a Pai :
Nien ui, nien ai !
Ai, á Rui,
Á Rui !
Para adonde fui
Tamien tou pai ?
Bai a saber, Rui,
Bai !
Bá, Mai,
Sossegai !
Se calha l bui…
Stá cun miu pai !
El bai
I yá l trai !
Quien, Rui,
Quien l trai :
L bui
ou mas ye tou pai ?
Mas, á Mai…
á Mai !
Nien ui, nien ai !
La fronça de la amisade
Besitei-te ambuolta an soudade
A ti amiga de lhargas batailhas
Que custruírun la amisade
An alicerces de fuortes murailhas.
Hoije
A apartá-mos
Pormetimos nun star
Tanto tiempo sien mos ber
Para que mais bezes
Ls nuosos uolhos réguen
La fronça de la amisade...
Cúmpramos la pormessa,
Cun un café, a peto seia
I un copo d´auga, talbeç
Buídos sien priessa
Muita beç...
Citaçon De l Die
Chico Buarque
[An pertués:
Nem toda a loucura é genial, nem toda a lucidez é velha.
]
13/09/10
POESIA
MIRANDO PAR’EL…
Surbendo la malga de caldo,
Cula mano trémula d’eidade,
Arramaba nais que surbie,
Caíesse-le la denidade.
El que fura tan baliente,
Para durar a l’eiternidade,
Alhi staba cumo pedinte!
Ajuda pedie por caridade.
Chegar a bielho ye galardon,
Mas nó desta maneira.
Belheç tamien ye solidon,
Acabar sien eira nin beira.
Mas para alguns nun ye assi
Ándan listos até morrir,
Porque l’habie de tocar a el
Tener que tanto sofrir?
Iba-se a rebuoltar?
Contra quien i porquei?
Tenie que se cunformar,
Porque esto tamien ye de lei.
Ye lei de la naturaleza,
Nada buona d’antender.
Ten que ganhar fortaleza,
Para cuntinar a padecer.
Qual será sou pensar?
Que l’eirá na eideia?
Talbeç nien el saba…
I a mi?! Nien eideia…
12/09/10
Die de la Lhéngua Mirandesa - 17 de Setembre

Eiqui bos deixo l porgrama de l die de la Lhéngua Mirandesa, que bai a ser ne l die 17 de Setembre.
Nesse die faç anhos que l deputado Júlio Meirinhos apersentou, na Assemblé de la República, l porjeto de lei que apuis bieno a ser aprobado i dende resultou l recoincimiento legal de la lhéngua mirandesa.
Serie buono que bien assinaláramos esse die i que muita giente partecipasse nas einicitibas que ban a tener lhugar, an special na sesson de las 21 horas. Ende, para alhá de l salimiento de Ls Lusíadas, haberá muitas nobidades.
Ua cuonta
La Clemantina era ua rapaza mui guapa, se nó de las mas guapas de Palaçuolo, sendo assi nun tardou que l Chico Nucêncio arrepara-se neilha.
A ajuntar al qu´eilha era de guapa, tamien era filha de ua de las buonas fertunas dalhá, naquel tiempo esso cuntaba muito. Por essas, i por outras cousas que çcunheço l tal Chico nun perdiu tiempo i fui apertando las cousas cula Clemantina.
Assi son las cousas, nuobos cumo éran nun l pensórun dues bezes pal fazer.
Diçque fui na Senhora de l Naso que la cousa acunteciu. Eilhes fuoran a la fiesta cumo nuobos que éran puoli andubierun bendo cousas que nunca habien bisto, i fazendo cousas que nunca habien feito, depuis de la fiesta benirun para casa mas la Clemantina ampeçou-se a ancuntrar mala, nun sabie l que tenie, nada se l´assentaba, todo l que quemie l botaba lhougo fuora andaba a quedar procupada, mas quei me passa dezie eilha para cun sous butones, mas la cousa nun passaba, bastaba ber la quemida que tenie que zaparcer lhougo pal curral.
Sue mai yá nun staba a gustar nada de l que staba a ber, i sien l dezier nada a eilha fuisse a tener cul barbeiro que la fuosse a ber nun fuosse algua cousa mala.
À Senhor Juquim querie que me fuosseis a ber la mie Clemantina qu´eilha nun stá nada buona. Bô! Anton quei l passa algua cousa que quemiu que l fizo mal. Nun bos sei dezier, l que sei ye
qu´eilha nun stá buona, nada s´assenta.
Stá bien, Tie Ana, stá bien, lhougo que çpache estas barbas bou alhá.
Pronto, yá quedo mas çcansada, mas oulhai ide cun jeito qu´eilha nun sabe que you bien eiqui.
Deixai por mie cunta, sei cumo fazer las cousas.
L tiu Juquim fui anton a casa a falar cula Clemantina, ancuntrou-la ne l curral, i dixo, oula Clemantina que tal stás diçque que nun tenes andado bien. Nun ye nada senhor Juquim ye solo un mal star lhougo passa.
Nun sei non, nun serie melhor que you disse ua miradela you quedaba mas çcansado, i depuis nun custa nada yá que stou eiqui.
Bós ye que sabeis, tanto se me dá. Mas bamos anton pal subrado que stamos mais abuntade, i assi fui,
Yá no subrado l senhor Juquim fui procurando, anton yá muitá que stás assi cun esses gomitos, quei tenes quemido, algua gluseima quemiste.
Nun senhor nun quemie nada, esto passa-me zde l die de l Naso, zde esse die que nun tornei andar buona, balha-me Dius nun sei l que se passa cumigo.
Scansa nun há de ser nada, i alhá nun quemiste nada, sie di-me se quemiste algo, quiero saber todo, ó nun cunfias no senhor Juquim.
L senhor Juquim para quien nun sabe era l Barbeiro de S. Pedro De la Silba, qu´era mui antandido an todas las maleitas, naqueilhes tiempos era assi, éran ls barbeiros que fazien de doutor, mas bamos al qu´antressa,
Staba el a procurar a Clemantina cumo tenie sido ne l Naso Se habie quemido algo fuora de la cunta, el yá staba a çcunfiar l que tenie Clemantina, i fui procurando cousas, mira será que nun arranjeste alhá un rapaç, pus l tou caso parece-me que ten algo haber cun algun rapaç.
La Clemantina quedou un cachico burmeilha i nun respuondiu a la pergunta de l barbeiro, el mais cumbancido quedou de l que se passaba, buono puodes falar a buntade ye un segredo miu i tou.
Anton eilhá l dixo quaije a churar nun fui nada. Fui solo ua chiçcadlica na senhora de l Naso, mas s´assi se fazen ls garotos. fui solo ua chiçcadlica nada.
Pus fazen, fazen. Ye a las chiçcadlicas que essas cousas se fazen, i tu stás ambaraçada, mas nun
t´apuquentes todo há-de ser bien tenes que tener cuidado cun ciertas cousas.
Mas you yá l digo a tue mai l que se passa para tratardes de las cousas, cul tou rapaç.
I assi fui La Clemantina staba miesmo ambaraçada. Graças al senhor Juquim soubesse la berdade tratórun de las cousas i la Clemantina casou-se cun Chico Nucêncio. La pouca suorte fizo cun que l garoto se perdisse, mas benieran mais i todo quedou bien.
Alhá bibiran sue bida felizes. A las chiçcadlicas claro.
José António Esteves
11/09/10
Banda de Gaitas ”Roncos de l Diabo” Stubírun na Fiesta de l Abante
Esta Banda de Gaitas, na Quinta de la Atalaia, cun dous memorables cunsertos, un ne l palco Abante Triato die 3, outro ne l palco Solidariadade die 4 de Setembre, ambos pequeinhos pa la yá grandiosidade projeçon de la mesma, que de cunserto an cunserto catiban cada beç mais fanas, que se çlocan de ls mais bariados puntos de l Paíç i de para alhá frunteiras, para oubir bien d'acerca to la jobialidade que ls sous cinco eisecutantes trasmiten cun aqueilhas gaitadas que tan bien saben afinar, colocando ls mais aficionados an cumpleta loucura, cumo acunteciu ne l palco Abante Triato, cun ambason de l mesmo, deixando assi mais ua beç stória na Fiesta de ls Quemunistas cun eilogio público dun de ls ourganizadores que bieno al Palco aclamando la Banda “Roncos de l Diabo”cumo a melhor ne l momiento la nible Nacional i ua de las melhores la nible anternacional cumo mostra un de ls bídeos eisibidos. Este, motibo mais que suficiente para que Caçareilhos i l Praino Mirandés, se sintan honrados cula persença dun eilemiento ouriundo de l'aldé que fizo stória cun gaiteiro. Ua banda que, i dada la sue polibalente anspiraçon i caratelísticas poderá atuar nas mais dibersificadas situaçones, tales cumo an palcos, terreiros, arruadas, eibentos relegiosos cumo sendo procissones, etc.
Praias de Diuses…
L altenoble iba baixando la sierra an remissacos, antre oucaliptos i pinhos, mui berde se acumpararmos cun la sierra antre Monchique i Aljezur. Sierra guapa, anque scadal çque mos apareciu la tabuleta de l cunceilho de Aljezur, alrobés de l berde que ye para trás, na region de Monchique.
Chubimos al Castielho de Aljezur, aquel que fui l redadeiro a ser cunquistado als mouros. Guapas bistas se abistan dalhá.
Apuis fui l remissacar a caras a Sagres pul cuorpo daqueilha sierra i, an cada priega de la sue saia mos aparecie l´ einauga beije cun rendas brancas a sbolaciar fuora de l´auga, arena fina i la scuma de l berde fantástico daquel mar de la Cuosta Bicentina.
Ua marabilha aquel mar i aqueilha paisage!
You adoro l mar i todo l que el me dá: lhiberdade al mirá-lo, lhiberdade quando nel entro, lhebeza de mobimientos quando nel me abinturo i l´abraço.
L mar de la praia de ls Caneiros, mais calente que las de la Cuosta Bicentina yá me sabe de cor:
Ls mius miedos, las mies abinturas, ls mius géstios i la sue auga yá sabe an que músclo me debe sgodar para salir d´alhá campante.
Onte you staba arreciosa de las sues óndias i el dixo-me: mas se an Júlio stabas tan abintureira, porquei andas agora acagatada de mi se you nun stou mais quemilon?!
Cun estas palabras acabei por antrar i alhá andube a nadar i a dar poulos a cada beç que la óndia era alta. Até l nadador salbador Bruno yá sabe até adonde puodo ir! Siempre son mais de binte anhos, era Bruno un garoto a acumpanhar sou pai i you ua joben mulhier.
Agora hoije que besitei muita praia de la cuosta Alentejana cun mais cuidado de l que tube siempre que por alhá passei an biaije, drobo-me para cun tanta belheza, pula perserbaçon de la natureza i sobretodo por todo aquel termo quaijeque natural.
Algarbe, you cuntino a perferi-te porque la tue auga ye sien cumparança mais calentica, eicencial para mi que sou ua parreca, mas tengo a dezi-te i sobretodo als algarbios, que son las praias Bicentinas ua cousa de diuses, un paraíso, sien acumparança cun mais qualidade que las buossas. Quanta boubeira fazistes i l pior, inda cuntinais a fazer!
Apuis, al modo que íbamos antrando an mais ua praia, cada ua mais guapa que la outra, puse-me a pensar que tenemos un paíç guapíssemo, cun muita potencialidade an to ls domínios, i, cumo ” Velhos do Restelo”, cuntinamos a nun acarditar an nós própios, deixando assi fugir ouportunidades que outros países aporbeitan.
09/09/10
LAS CUNCERTINAS NA FIESTA DE L NASO
Ténen las tues palabras
Puodes zbiar muntanhas cun tous feitos, ser un porfissional de cuorpo anteiro, puodes ser todo l que seias, mas seran las palabras que deixas screbidas que eiran perpetuar la tue mimória, la mimória de l tou pobo i la bida de la tue lhéngua.
Yá ls tous uossos seran cinza, la tue chicha puolo, la tue alma lhuç a ancendiar ua streilha, mas eilha, la palabra, será siempre fincon adonde pousen siempre ls mouchos to las nuites, las cotobias to ls dies, marco giodésico dadonde se abistarán to ls pobos que tu canteste cun ls sonidos de l soletrar de sílabas.
Teneran las tues palabras la dureç de l diamante bruto que cun nada se puode riscar, para perpetuaren la tue lhéngua i la tue cultura; al mesmo tiempo, tenerán la lhebeza dua smeralda nun peito de alabastro, la transparéncia de l´ auga de las fuontes i de l berde de l termo na primabera, para que l seia stramitida toda la belheza .
Ténen las tues palabras l correr sereno dun riu, adonde zaguórun ribeiros apressiados que caírun zamparados an cachoneiras, a scumar de susto.
Ténen las tues palabras la fuorça dun mar cun óndias de marés bibas que toda la arena de la praia son capazes de arrastrar.
Ténen las tues palabras l bigor de las muntanhas cun sues fragas que l aire bai alisando cun assopros, para formar balhes, adonde se deita la nata que fazerá medrar mais palabras ne l feturo.
Teneran las tues palabras la tue eisséncia, porque de palabras sós, pula palabra te dás i pulas palabras trabas batailhas.
08/09/10
PULAS ARRIBAS
PELAS ARRIBAS
PULAS ARRIBAS A POR SABERES…
Éran por ende las nuobe de la manhana, yá you habie porparado ua leira de la huorta i sembrado las nabiças, que habie que aporbeitar la tierra star de lei, quando toca la campanina de la puorta. Acabado de tomar banho, mirei pula jinela i bi a Jesé Miguel, un studioso de las cousas de la tierra, begetariano i todo, para irmos por ende a saber de plantas i semientes, para l studo que anda a fazer.
- Mas, porque nun abiseste antes, agora yá faç calor…
- Se não pode ir, paciência, vou ver se pode ir o seu primo Abílio Passareiro comigo, mas gostava pelo menos que visse o que aqui tenho.
- Por hoije l trabalho agrícola yá acabou, entra...
Traí un libro cun l studo mais cumpleto que bi subre las castas de las ubas de Pertual. Stubimos a ber até horas d’almuorço i almoçou cun nós, cumo era begetariano, solo comimos cousas de la huorta i alguas colhidas na hora.
Acabado l’almuorço tenie mesmo que ir cul por las arribas a ber las nuossas castas de las binhas bielhas i cumparar-las culs nomes de l libro. Abílio Passareiro pareciu-mos la cumpanha purfeita i ala a por saberes.
Solo castas eidentefiquemos 24 i acumparemos-las cun las de l libro, muitas staban alhá i agora yá sabemos l nome mirandés i l dado puls antendidos. Nun bou eiqui a dezir-bos todo, porque se nó sabiedes tanto cumo nós, mas bamos a poner todo nun libro...
Tamien fumos bendo outras plantas i páixaros i todo quedou registrado.
- Ah Abílio, mira para essa planta, parece ua almexeneira braba…
- Será abrunho…
- Ye miesmo almexeneira braba, ben a ber.
- Ye miesmo, sei outra noutro sitio, bamos a ber se ye eigual.
Cul jipe lhougo cheguemos, la almexeneira parecie eigual, mas las almeixenas nó…
Jesé Miguel, antendido nessas cousas, cunfirmou que éran dues bariadades çfrentes de la almexeneira eibérica.
- You inda sei adonde stá outra culas almeixenas maiores i que yá fui anxertada, diç Abílio.
- Bamos alhá a ber, que esto ten que quedar registrado…
- Ende stá l pruno que fui anxertado cumo podeis ber, mas ls rebentos brabos yá ténen almeixenas i son maiores, diç Abílio.
Cuntinemos la ronda pulas arribas i mais ua nuoba casta.
- Bino de Spanha, ye la que dízen que se chama Roriç, miu pai chamába-le Madrilena, diç Abílio.
Sboleixa un paixarico i digo you:
- Ye ua rabialba, ten l rabo branco…
- Ah Zé, sabes cumo se chama la rubialga negra, hai dues, ua parda cul rabo branco i outra negra cul rabo branco tamien.
- Nun sei, mas nun será la mesma?
- Nó…
- Mas ye rabialba ou rubialga?!
- Cumo ten l rabo branco, albo de niebe será rabialba, la giente ye que fui dezindo rubialga… la branca i negra ye fiebierno...
- Fui solo para ber l que dezies, porque ls que ándan agora a anelhar ls páixaros, que inda onte stube culhes, dezírun-me que nalguas tierras de Pertual tamien le cháman rabialba.
Cuntinemos a tirar retratos, a screbir, a falar i Jesé Miguel parou nua oulibeira culas azeitunas mui pequerrichas i perguntou?
- É um zambunho. Não é!?
- Não, diç Abílio…É uma oliveira, que como dizemos nós quando ficam assim, que alhentelhórun, quer dizer, ficou com as azeitonas cumo perdigons.
- Ah Abílio, cumo quieres que l home antenda, alhentelhórun i perdigons…
- Que ficaram as azeitonas pequenas, como lentilhas, gametas…
- Andar com vocês é mesmo melhor que estudar nos livros, diç Jesé Miguel.
- Mas não notou no que disse o Abílio quando nos mostrou a ameixoeira brava, retorqui eu…
- Não…
- Então não disse, enxertou o pruno…
- Tem razão, mas agora entendo… prunus é o nome latino de algumas fruteiras brabas…pois, por isso falais mirandés… vem do latim… tem graça!!!
Muito mais haberie que screbir, mas cumo diç Tiegui, nunca saberemos mais mirandés que un mirandés de la raia i you acrecento, do que l pobo que l fala…Deixai-los falar, que eilhes son un manatial de anformaçones, mas sien se dáren cunta, porque las palabras sálen i a las bezes, nien eilhes sáben que las dezírun.
pruno alhentelhórun fiebierno rubialga perdigons (dizie Abílio que era porque quedórun cumo chombos de caça) gametas
Sendin, 03-09-2010
07/09/10
Chobiu !
Miu Amigo,
Puode la bida parecer por bezes
ua rotina,
ua detestable rotina
que mos aniquila,
mos çtrui
mos angulhe
mos trasforma an nada,
nada que seia antressante,
nada que mos deia ganas
de bibir
i de rir…
de rir !
Mas hoije chobiu
depuis de dies i dies de calor antenso
i de sequidade!
Sentimos-la benir, la chuba,
esse eilemento andispensable
sien l qual serie ampossible bibir !
Cumo ye que las arbles i las plantas
durante todos estes dies
aguantórun tanto tiempo sien eilha ?
Mas sei bien que las hai que nun aguantórun.
Stában tan sequitas
culas fuolhas atroçmente pálidas
i prontas a tornar-se palha,
palha i yerbas secas
que l biento lhieba
i que l sol queima
eirremediablemente !
Mas chobiu, miu Amigo,
chobiu !
I l aire tornou-se bien mais fresquito,
fresquito i agradable…
soudable !
Que marabilha
aqueilhas nubres claras i brancas,
aqueilhas manchas de azul antenso
ne l meio deste nuosso cielo
inda tan cinzento i carregado…
carregado d’auga, miu Amigo!
I l miu morconeiro…
(I dezir qu’inda nun hai muito
só me lhembraba de dezir : pessegueiro !)
Mas l resultado ye l mesmo
se furmos a ber,
Amigo,
porque l qu’antressa
nun ye la palabra ;
son las fuolhas guapas i berdes dessa arble
que de momento
inche l miu hourizonte…
Mais que la palabra
l que mos antressa,
si !, Amigo,
ye ua promessa
de nuobos fruitos :
morcones ou pêssegos…
l que tu quejires !
i ua Primabera,
ua Primabera,
Amigo,
que tornará
que tornará siempre
mesmo que yá acá nun stéiamos !
I se yá acá nun stubirmos
para ls ber i ls saborear
esses fruitos de la Primabera…
adonde staremos, Amigo ?
Adonde staremos ?
Fáltan-me…
Inda pensei tirar la que sobra ne la cuonta de Tortulhas i mataba ls dous coneilhos cun la mesma caiatada: resolber l miu porblema i poné-lo a el ne ls cuornos de la lhuna de la popularidade… Apuis achei que era melhor nó, porque afinal de cuontas, poderie correr l risco de la cuonta deixar de tener sentido.
Assi me quedei cun la falta de palabras, ua sede que darie para acabar cun l´auga de l scorrepicho de la lhagona arteficial de l Naso… Muita palabra nun me darie, a abaluar pula auga que se sume pul cimento nun eizolado. Si me bondarie se tubísse las oucas i ls ranacalhos, mas que se bai a fazer!...
Assi me quedo cun la febre a chubir, pula falta de palabras que pudíssen dezir todo l que me bai andrento…
Quédan-me siléncios apertados an letras que, soltradas, para nada serbirien; sóbran-me fuolhas brancas dun lhibro que nunca serei capaç de screbir; fáltan-me oulores de l termo, cun que prefume ls testos de dies sien primaberas…
Mira l riu…

A las bezes sintes-te riu, outras bezes sintes-te mar i outras hai an que te sintes ua lhagona sien auga, adonde ls ranacalhos teneran que furar ne l lhodo para guardar an sous foios las cantigas de beranos strelhados de souturdie.
Mira l riu, tanta beç castanho a arrastrar l que la mundiada l deixou an sous braços, sigura l riu, atraca l barco para que nun se çfaga an cachos, serena l cielo que amenaça outra mundiada…
Chacualha l riu que se te muorre n´alma, alhebanta belas, andreita l barco, nabega ne la corriente que tenes que eimbentar…
06/09/10
Canhiças
Que sei you, se calha tamien pul termo, mas estes retratos que saquei fui n’aldé. Bielhas, si senhor, mas alguas deilhas bien dreitas, resistindo cumo sentinelas a la portarie na l’antrada percipal de l regimiento, mesmo que l aquartelamiento yá nun tenga tropa, tamien ls casales yá nun tenen buiadas, mas alhá stan ne l sou posto d’atalaia, pribando de salir ou antrar na cortina, lameira, lhata, binha, huorta, casal ou curral.
Las canhiças que se ponien nas rodeiras, tenien la funcon de bedar, fechar l’antrada nas tierras cun paredes, muitas bezes feitas de ls galhos que se cortában quando se zgalhaba ls freznos, mas nun serien las mais conhecidas, porque ls carros de bacas tamien tenien canhiças, que éran mais eilaboradas, que s’outelizában an bários serbícios, cumo acarretar lheinha, feno, manolhos, sacos, piedras i muito mais. Las canhiças ousadas puls pastores para fazer ls chequeiros, quando ls ganados drumien na tierra cul perpósito de las stercar i se demudában to las nuites, serien las menos conhecidas.
Hoije an die, las canhiças que bemos son teçtemunhos dun outro tiempo, porque naide se bota a fazer ua canhiça de ripas de madeira, dá trabalho i se fur feita d’arame i fierro ye mais fácele, dantes fazien-se cul que habie. Ls carros de bacas zaparcírun i poner l ganado a sterca la lhata muito menos.
You gusto de sacar retratos a estas cousas que subrórun de todo l que era dantes i bai zaparcendo, mais que nun seia çpenhícan-me la mimória.
Cerrado de las Almas - na Carreira
Antigo curral - de tiu Dabid
Caleija de las Eiras
Caleija de las Eiras - a la puorta de tiu Lázaro
Carro de bacas - stá ne l huorto de tiu Alcino a la sue puorta
La cançon de l senhor de la guerra
Que bai a cumprar la tua mocidade
I cumbencer-t'a bencer
Mais ũa guerra sien rezon
Yá son tantos ls ninos cun armas an la mano
Mas splícan outra beç que la guerra gera ampregos
Oumenta la porduçon
Ũa guerra siempre abança la tecnologie
Mesmo sendo guerra santa,
Caliente, morna ó frie
Pa quei sportar quemida
Se las armas dan mais lhucros an la sportaçon?
Eisiste alguien que stá a cuntar cuntigo
Pa lhutar ne l tou lhugar
Yá que nessa guerra nun ye el quien bai a morrer
I quando lhoinge de casa, ferido i cun friu,
L'einimigo tu speras
El stará cun outros bielhos
A ambentar nuobos jogos de guerra
Que guapíssemas cenas de çtruiçon
Nun teneremos mais porblemas cula superpopulaçon
Bé qu'ouniforme guapo fazimos pa ti
Lhembra-te siempre que Dius stá de l lhado de quien bai a bencer
L senhor de la guerra nun gusta de ninos
(A canção do senhor da guerra - Legião Urbana [Renato Russo])
05/09/10
Cien palabras

04/09/10
L jornal HOIJE i José Almendra nun son nien puoden ser squecidos
Cada beç mais l mirandés ten benido a star persente na blogosfera, sendo yá muitos ls sítios na anternete i subretodo, a mais i a maior zde hai mais ou menos un anho para acá, ls blogues screbidos an mirandés. De las bárias sprienças que por alhá puoden ser bistas – puode cunsultar-se ua lista an http://frolesmirandesas.blogspot.com/ – pareciu-mos specialmente antressante la scritura dun jornal birtual diário an mirandés. Quien tubo l’eideia i la ten benido a manter de pies zde hai muitos meses ye José Almendra. L jornal chama-se HOIJE, i a cada die trai l que de mais amportante se bai passando na bila mirandesa de Sendin i tamien noutras tierras de l cunceilho ou respeitando a la lhéngua mirandesa.
José Almendra ye posor, agora reformado, i adbogado, natural de Sendin. Cumo anda na casa de ls sessenta, cunta por muitos ls anhos que ten dedicado a la cultura, al associatibismo i a la melitáncia política. Ye daqueilhas pessonas a que, diç quien l conhece, naide cunsigue ser andifrente. Zde hai muito que le benie a dar amportança a la lhéngua, mas solo hai mui pouco tiempo decidiu dedicar-se de alma i coraçon a la scrita i a la dibulgaçon i defénsia de la lhéngua.Inda nun se le conhece essa bena, mas ye possible que benga tamien a antrar pul camino de la lhiteratura mirandesa. Bamos a aguardar i a ber até adonde este sendinés mos cunsigue surprender i porbocar.
Cuidamos que einicaitibas cumo la de l jornal HOIJE ou outras aparecidas se debien de multeplicar. Eilhas puoden lhebar a todo l mundo l que se passa nas nuossas tierras, datrás tan eisoladas, i puode ser ua lia antre todos ls eimigrantes stéian adonde stubíren. Por esso eiqui traiemos l sou eisemplo que, ouxalá seia seguido por outras pessonas. Talbeç assi, un die destes, cunsígamos chegar a un jornal birtual diário de todo l praino mirandés i screbido an lhéngua mirandesa. Ye assi que se bai andando camino.
JN - Cumo tubiste l’eideia de fazer salir un jornal diário birtual an mirandés, a morar ne l SAL (http://www.sendim.net/)? Achas que ye pula anternete que passa l zambolbimiento de la lhéngua scrita?
R - L’eideia apareciu cumo todas las eideias: quando l home percisa: mesmo sien se dar de cunta, pensa i l’eideia aparece. Percisábamos de algo assi para dar a coincer la nuossa tierra i la nuossa lhéngua i l SAL era l melhor, l’anternete ye l melhor meio para esso, penso you. Se mos dirmos al cuidado de ber, ye na anternete que scríben ls percipales scritores de l mirandés.
JN - Porque cunsidras amportante screbir l jornal an mirandés? I las pessonas léien bien l mirandés?
R - Screbir an mirandés era l percipal, por dues rezones: ancentibar las pessonas a ler i a screbir mirandés; ser ua cousa nuoba, an anformaçon, porque tornaba las pessonas mais curjidosas. Por aqueilho que las pessonas me dízen, i son muitas – l HOIJE ten mais de 200 leitores diários -, anténden bien i gústan que scriba an mirandés. You digo siempre que ye d’acordo cun la 1ª. Adenda, l que ajuda muito ls sendineses, que nun ban muito cun l «lh» an ampeço de las palabras.
JN - L jornal ten solo a ber cun la bila de Sendin ou ye l’eideia de que trate de outras amboras?
R - L jornal ten a ber cun Sendin, an purmeiro, mas todas las nuobas amportantes de l cunceilho i de la nuossa lhéngua fázen tamien parte de las amboras. Las tierras alredror de Sendin ténen l sou lhugar i yá houbo nuobas de quaije todas.
JN - Ye fácele amanhar assunto para cada die? Quel ye l método que questumas seguir?
R - Para mi, que tengo yá muita spriença de fazer jornales, por bias de bários cursos de formaçon nestas cousas, nun ye defícele, l defícele ye tener tiempo para screbir i star ne ls acuntecimientos. Cumo l retrato ye l mais amportante, saco l retrato a todo l que beio nesse die i tengo an atençon ls ditos, ls usos i l que se passa. Se nun puodo star arranjo quien me tire ls retratos i m’anforme de l que se passou.
JN - Cumo ye que las pessonas ténen reajido? Ban a tener cuntigo para tratar assunto ne l jornal, por eisemplo?
R - Las pessonas ténen reajido mui bien, i mira que hai pessonas de todos ls cuntinentes que todos ls dies ban a ber l jornal. Yá bai habendo pessonas que me cháman als acuntecimientos i, se bou a algun, lhougo pregúntan se bou a tirar ls retratos pa ls iri a poner na anternete.
JN - Que pensas de la situaçon de l mirandés i cumo cuidas que se poderán resolber ls sous porblemas?
R - L porblema de l mirandés ye solo politico. Hai ye que tratar de criar un Anstituto ou algo aparecido i onde sten las pessonas ciertas. Mas ten que tener un statuto própio i ligado a ua Ounibersidade.
JN - Cuido que l mais grande porblema será la fala. Que pensas que se debe de fazer para arrepassar essa deficuldade de l arreculo de la fala, subretodo na giente nuoba?
R - Ls nuobos ténen que ser chamados a partecipar. Eilhes quíeren i ban lendo todo. You falo cun eilhes i nun stan tan fuora cumo se cuida. Mas ls partidos inda son associaçones de l seclo passado. Todo chega cun l tiempo. Nós ye que yá bamos passando i queriemos ber esso yá, mas la bida ye assi i nós se furmos dando l nuosso melhor yá fazemos l que debemos.
JN - I qual debe de ser l papel de las anstituiçones? Dében falar i screbir tamien an mirandés?
R - Esso debie de ser oubrigatório. Pul menos ancentibar i deixar screbir als que quejíssen. La regionalizaçon era l mais amportante i proibir ls que son contra la nuossa lhéngua de eisercer cargos políticos ne l cunceilho.
JN - Que pensas, por eisemplo, dun porgrama de ansino de la scrita de la lhéngua para adultos?
R - Esso era mui amportante, mas nun meter ouportunistas nesso, senó nun se bai a lhado nanhun.
JN - Cumo cuidas que se poderien antressar ls moços i moças pula sue lhéngua ou la culpa ye de ls adultos que nun son capazes de se la trasmitir?
R - La culpa ye de ls políticos. Esses ye que ténen l poder i cundiciónan todo. Se a un por ansinar panteminas le dan ourdenado, cumo ye que bamos a dezir-le a un moço ou moça, que quier fazer algo i nien para el míran, que l mirandés ye amportante?
JN - Sei que l tou antresse pula lhéngua mirandesa ben zde hai muitos anhos. Cunta-mos essa cuonta.
R - Ampecei an 1977 i an 1984 fago l purmeiro jornal cun alguns testos an mirandés. Que bicho tan grande apareciu!, chamórun-me de todo, anté de analfabeto. You que criei cursos de alfabetizaçon por todas las tierras de l cunceilho. You que fui l purmeiro cordenador de la D.G.E.E. Tamien eiqui, quando ampeçou a ser amportante, l cordenador tenie que ser doutor, i you, nese tiempo, nun era. Mas cuntinei cumo porsor. An 1987 fui cumo persidente de la Assemblé Munecipal que partecipei nas Purmeiras Jornadas de Lhéngua i Cultura Mirandesas. Hoije bou screbindo l mirandés. Yá me ampéçan a chamar doutor, a alguns inda le custa, mas ne l tribunal ye assi que trátan ls adbogados i alhá ten que ser. Naide ne mandou, cun 48 anhos ir para la Ounibersidade. Mas andube siempre a scuola, cinco anhos i sien fabor, sou licenciado an dreito i fiç todos i mais alguns de ls eisames neçairos…
Anterbista de Amadeu Ferreira
SQUECÍRUN-SE DE TIU ALMENDRA
Ende teneis la pag.80 de l libro que amostrou Faustino, squecírun-se de tiu Almendra, por esso bengo a dezir-bos que tamien ye un de ls que mais scribe mirandés...

Nun bos squeçades de ir tols dies a las amboras de l Praino:
http://www.sendim.net/noticias/hoije/noticias_titulos.asp
.
Inda l lhibro de l 11º Festibal
Antegrado ne l 11º Festibal Intercéntico de Sendin, realizou-se un Curso de Einiçiaçon a la Lhéngua Mirandesa (31 de Júlio i 1 d’Agosto), que fui muito dibulgado nun solo an blogues i sites n’anternete, ne ls meios de comunicaçon scrita i an special nun lhibro cul títalo i alusibo al própio Festibal.
Este Curso, ua einiciatiba de la Lhéngua Mirandesa dado pul porsor i ambestigador Amadeu Ferreira fizo ua lhigaçon perfeita als demais eibentos culturales porgramados para esses dies cumo fui l causo de l lhançamiento de lhibros i discos ne ls balones de la Cooperatiba Ribadouro, einiciatiba de Sons da Terra/Associação da língua Mirandesa.
An quaije todo, apuis, fazemos la nuossa reflesson, i ne l rescaldo de ls acuntecimiento la nuossa cuntabelidade de las cousas, ye l que stou fazendo agora, zde yá bos digo que fui mais ua de las muitas i buonas spriéncias que tube neste berano an questones culturales. Ls Sendineses fázen cousas, fazén-las bien i sáben recebir quien ls besita, sien poner an causa l sprito spitaleiro que todo l pobo stramuntano ten, l’ampeinho que las gientes de Sendin bótan ye straourdinairo, benga dadonde benga seia pa l que fur.
Stando you ne l Curso de Einiciaçon a la Lhéngua Mirandesa, quedei cun lhigaçones a muitas de las pessonas que alhá stubírun i hoije me cúntan quanto fui anriquecedor, oubir falar de la Lhéngua i Cultura desta region. Pa la maiorie de ls alunos, benidos de tierras de baixo, fui la purmeira beç que tubírun un cuntato direto cul porsor i cun leitores i falantes, de l porsor tubírun la fala, l’apersentaçon i ansinamiento an todo al que toca a la Lhéngua, de ls falantes i lheitores la zmestificaçon de ls sonidos, de las palabras i de las bariantes lhénguisticas. I nun fui perciso muito tiempo i todos yá acumpanhában dun modo scurreito ls saludos que tenemos, ls agradecimientos, las çpedidas, las horas, l tiempo, ls testos que ende fúrun por eilhes dantendidos i lidos. Puode dezir-se sien dúbedas nanhuas que apuis de tener coincimiento de la sue ourige, la lheitura i l cuntato cun falantes son las cousas melhores que hai pa la Lhéngua.
Todos ls alunos tubírun l perbileijo de quedar cul lhibro alusibo a este Festibal, que para alhá doutras anformaçones, ten un testo cul títalo de “O mínimo sobre a Língua Mirandesa” de: Amadeu Ferreira, cul mapa de la region i 13 fuolhas adonde stan muitas percuras i las sues repuostas alhargadas, que quienquiera fai subre la lhéngua. Esta lhiteratura screbida ye de grande balor i cuido que naide stá çpensado de ler i saber.
Ajuda muito tener estes coincimientos.
03/09/10
La salida
Sento-me ne l chano, doce cumo miel
Camino-te çcalça, sentindo tue piel
Bestida de nubrinas, de benairos çpida
Sinto-te por drento, choro-te na çpedida.
Stendo ls mius braços nun abraço einfindo
I assi quedo, pensando quedar cuntigo.
Ah, se tu soubiras l que me duel l peito
Quando me bou, siempre deste jeito!
Mas hei-de bolber, pormeto-te i juro
Para ancostar l barco an porto siguro.
Dedos cruzados beiso, selando la pormessa
Para que me esperes, me abraces sien priessa.
Ah, tierra querida se me quejisses tanto
Quanto you te quiero, i te deixo an pranto
Prendies-me ua lhançada, a la argolha de la bida
Nun me deixabas ir i dabas-me guarida!
… ne l cuorpo sábio de mulhier madura
Hai ua música que se me antreduç ne l cuorpo i me ambade esta sala an óndias de sublimaçon, antreduçe-se ne l aire, antreduçe-se ne l alma, pinta de lhuç l telhado a acumparar cun l cielo strelhado, ambergonha la lhuna que yá sinte ambeija de ls fachucos de lhuç que deiqui sálen.
Todo ye mágico nesta madrugada i, de tanto sentir la magie, apetece-me debedi-la cun amigos asseranadores tardiegos. Miro pal telefone mas apuis paro. Nó, yá ye tarde para telfonar… Bou buendo esta madrugada acumpanhada dun whisky i de Tchaikovsky.
Tchaikovsky fai marabilhas ne la mie alma; l whisky apenas sirbe de cumpanha ne l siléncio, quaijeque nada, mesmo nada, an buona berdade.
L que puode ser ua buída que dou al cuorpo se la música clássica ye ua borracheira pa l´alma, neste ermo adonde até puodo abrir las jinelas sien que naide sperte, adonde l cielo ambeija estes sonidos, porque isto ye mais que cielo, que cielo i to las streilhas, l carril mourisco, la lhuna i l sol que deiqui a poucas horas nacerá neste hourizonte de la lhina de las muntanhas de la mie nineç.
Que ye ua buída i un cielo strelhado, acumparado cun esta música que me lhieba para l´oulimpo d´outros diuses, de tantíssemos diuses…
Que ye ua lhuna, acumparada cun esta sinfonia que me chega a mi sola, sola you i la madrugada, cun sonidos que me fázen nacer alas, bolar i apuis pousar ne las nubres de algodon, cama cun lhençoles de setin, bordados a seda.
Agora tocan cun bigor ls anstrumientos, para lhougo a seguir séren dóndios cumo ls filos de ls capielhos de l bicho de la seda spargidos na moreira, séren cumo un riu de praino correndo ne l outonho de la bida.
Todo ye mágico nesta madrugada cun oulor a feno. Todo ye siléncio ne la mie alma para sorber estes sonidos que me bénen de simples altefalantes mas que me straportan para salones cun eicelentes acústicas, adonde l sonido me chegue puro i nó cun pequeinhos uocos deste simples eiquipamiento de bídio.
Ah! Mas you sou capaç de ir para loinge, até qualquiera salon de qualquiera parte de l mundo; sou tamien capaç de bolar pal termo a oubir ls paixaricos mandados pul reissenhor, músicos que nunca se cánsan.
Hai ne l copo la metade de l Whisky i nien sei se l´eirei buer.
Que ye l Whisky acumparado cun outro CD que bou a poner ne l pequeinho prato?!
Nada! Nada mais que l einútel apénç, ne l cuorpo sábio de mulhier madura!...
01/09/10
AI QUE RISA...
Tie Marie Luísa!
Cun tanta risa,
Dou un peido i
Rumpiu la camisa.
Tie Marie Luísa...
Que risa!
An reloijos de lhuna
an que me bou,
deixei de temer la muorte.
Que mais puode ser la muorte
que un siléncio prelongado...
aquel siléncio
an que l reloijo que l puode marcar
ye un reloijo solar
punteiro dergido al cielo,
sien tic-tac.
Çque coinci l berdadeiro siléncio,
deixei de tener miedo de la bida,
de la bida que come l siléncio...
Cunto-me ne l reloijo de arena,
ua a ua
se deixa tumbar,
a cuntar ls sigundos,
sin bruido de punteiros,
nien cucos a spreitar.
Ye nesse marcar de tiempo
sien tic-tac de solidones
que me nácen ourquestras de siléncios
an ondias que me lhieban al cielo
cumo que ne la redadeira biaige,
cun l tiempo cuntado
an reloijos de lhuna...
Que mais será la muorte
que un siléncio,
onde l cumpasso nun bén de l´arena,
nien de l sol,
mas solamente de la lhuna,
dadonde mire l mundo cun poesie,
donde cuntinarei a fazé-te poesie,
calma, serena,
la mie,
biba,...
grabada pul aire
ne las dunas de l miu siléncio...
Anda, nun páres!
Nun páres
Nien que te pareça
Que ls tous pies
Stan colados
Al chano que pisas.
Ri-te
Mas ri-te muito
Nien que naide te beia
Las risas.
Ri-te
Ri-te anque solo seia
Andrento de ti
Mas ri
I sobretodo
Ri-te de ti...
Solo assi
Bibirás bien cuntigo
Te perdonarás sien peniténcias
I an tous pesares
Solo berás
Pequeinhas cumenéncias.
Ri-te...
31/08/10
CUMO ÉRAN LAS FEIRAS D'ATRÁS
- D'atrás cumo era?
- Serie antressante dezir-bos todo, mas falta tiempo i spácio, mas l bideo que pus ne l HOIJE ( http://www.sendim.net/noticias/hoije/noticias_titulos.asp?id=1086 ) ye un decumiento amportante para tenerdes ua eideia de cumo éran las feiras meados de l séclo passado i tamien cumo era l meio de trasporte para ir a eilhas.
La más de la giente iba d'apie, acabalho nas mulas ou nas burras porque ls carros éran scassos, quando ls habie… i cabalhos solo para giente amportante. Inda se me lhembra de ls carros tenéren las ruodas cun aros a modo que las bicicletas d’hoije, mas pul menos habie ua cousa amportante, que era las burras i las mulas, ne ls dies de feira, tenéren albarda nuoba ou ua manta i alforjas todas queloridas, que ne ls outros dies andában cumo quiera...
Las feiras éran tamien de ganado a nun ser ne ls pobos de la raia, porque nun era fácele lhebar l ganado para acerca de la raia sien papeleta, si, porque habie que pagar i tener registro del i dában ua guia para podéren andar ls animales. Dában ye cumo quien diç, habie que pagar i muita giente nien para eilhes teníen denheiro para quantas mais pals burros. Mas stamos a falar de feira i ye esso que amporta, bendíen de todo i la animaçon era tamien muita, zde ls trites als tocadores i cantadores, sendo que nestes habie siempre un ciego ou alguien a fazer l papel, que cantaba i bendie ls bersos de las amboras mais mirabolantes, cumo la de Canedo, que hoije ye un lhaço de ls pauliteiros. Tamien nun faltában las quitanas a ler la sina, éran uas ties culas saias grandes i lhenços na cabeça cun ua cesta a bender agulhas... L cauteleiro que bendie tamien l reportório para saber durante l anho quando chobie ou fazie sol…
Ls labradores culas sues guelhadas, ou porras, alredror de l ganado i ls mais probes a berder l burrico ou la guçala que ls ciganos queríen por tuta i meia. Habie mais alegrie inda que cun mais necidade…
I proto, yá chega por hoije….
29/08/10
Cumo un zalmado (depremido)
Quien l coinhece da lhougo por eilha, ls demais nun percísan de muito para se dar cuonta.
Mesmo nun sendo tiu de risicas, de rambóias nien d’ancostar Dius a la parede, nunca negou un saludo a quienquiera i l que mais oudiaba era que sue cara zmascarasse l’alma, sfuorço si fazie mas las seinhas éran demais, de nun star bien, de star anraibado cul mundo.
Esse mundo parado que lo arrodeaba to ls dies, esse que cuntrolaba las pasmaceiras que le cunsumien ls sentidos, que le spicuchaba ls nérbios cumo se fusse un fierro afilado an brasa esse mesmo mundo de pessonas cun que se cruzaba to las manhanas, que de fugida botában sentido a sous afazeres i lhidas.
L sou mundo era agora algue que lo atrelundraba i ponie nas nubres, algue mui fuorte, que fizo del un perguntador xato, cousa que siempre deteçtou.
Acabrunhado i anchoquecido de la afriajada nun bibie, bagabundaba pulas rues i squinas cumo alma çprumaba, horas i horas da filo cumo s’ende stubissen las respuostas que fazie al criado, cumo se fusse un abandonado, un squecido, un çprezado znaturado. Qual almanecha aposentado de la bida, pensatibo nun daba pul tiempo que perdie, tiempo tan balioso que s’íba i nun bolbie, tiempo que scasseaba para fazer aqueilho que inda nun habie feito, tiempo debalde.
Seco cumo un restroilho, yá nun le corrie la sangre nas benas nien réstia de ceçon nas eideias para dantender que nada staba perdido, que inda por ende habie semientes cun fuolgo i fuorça para rumper cul cuoscaro de l sou calhantriç, i medrar. Sien s’aporcatar staba negando-se a un lhugar que l’ouferecien sien pediren muito, fugindo.
Sien dar pul sufrimiento de ls outros, el sufrie porque querie muito, porque amaba por demais i cuidaba que staba solico na preinada de las amarguras, antes assi fusse, mas amar i ser amado nun ye nien nunca fui tiempo perdido.
Fazendo de las tristezas fuorças, de beç anquando trocaba las buoltas a la solidon, tentaba ganhar algun spácio, ir screbindo i lendo, cumo fuorma d'ancuontrar sentido pa las cousas puras, pa las cousas sanas, cumo caiatas para se mantener dreito i fiel cumo quien debe sirbe sou amo, d'ancuntrar un farol, ua luç. Para se mantener çtante de l abismo, i scornar todo aquel mal que lo atrementaba.
Essa fundura (depresson) adonde cai tanto mundo, l mais del sien para esso nada fazer, sien querer, ye scuro, negro cumo breu, mais que aqueilho que lo píntan, cunsume las tripas dun cumo se fura bicho nun palo, mata debagarico cumo se polilha an pardo.
L tiempo, esse que l pobo diç ser un bun cunselheiro, s’ancarrega l mais de las bezes dar las respuostas que dantes fúrun xordas, ansina a ser paciente, tolerante, ansina a ancuntrar la salida cierta, pon clareio. Pena ye que scasseie tanta l’albelidade de ser tolerante, que l’ampaciéncia bira defeito, ciega, nun quier aceitar l çfecto de l que acuntece al sou redror, negando-se a aceitar que l sou mundo ye un cibíco mui pequerrixo deste ouniberso.
Nunca naide tubo l que querie, cumo i quando quijo, birtude i loubor ten que ser dado aqueilhes que a la lhuç de l zlhumbramiento son possuidores de tamanho don.
Son pacientes até ancuntrar l camino sien atalancadeiros.
Ser paciente tamien se daprende, la bida ye ua grande scuola, ten repuostas para todo.
28/08/10
Oulores
Caminemos al tiempo que falabamos de nós i de nuossos sentires i ls sentires fúrun medrando cun ls oulores de yerbas i frutos brabos, salidos de cerrados i de caminos.
Stan secos ls caminos, stan pouco cuidados ls cerrados, chenos de silbeirones ne las bordas. Yá ls amos nun l bótan sous carinos de calagouça que l lhimpen to las broças. Las máquinas son ansencíbles i quien las guia inda mais.Conhece-se lhougo quando l trabalho nun ye feito cun amor...
Ne l cerrado de l Turril, ambaixo la presa que fazírun, adonde siempre soube l nome de to las yerbas, adonde coincie to ls oulores, adonde tanta beç me chubi als freixos para que las bacas ls alcançássen cun sues lhénguas ásparas i deilhes sacássen berde: l cerrado nun parece l mesmo, peç que nun ten amo, até la fraga stragórun cun l cimento de la presa.
Assi i todo antrei i nien me queixei a Teresica de mius delores de alma de ber l buqueiro sien un gabelhon de silbas. Solo l dixe, stragórun-me la fraga... la fraga tan grande que fazie parte de la mie nineç i que era de l cerrado...
Tapa l buqueiro bien tapado, dezien-me siempre a mi quando iba a ser bueira! A ber se te cais de l fraguedo abaixo, nun andes alhá a resbalar que rompes ls farrapos!
Á cundanida que yá rumpiste las calcicas!...
Curai-me las nalgas que las tengo çfolhadas, mai Ana!
Cuitadica! A la cierta que si! Yá te boto alhá bino para zanfetar.
Qual resbalar, qual fraga que pouco yá se bei, atafanhada que stá cul cimento!!??
Mira Teresa, cheira a hourtelana de la ribeira debaixo de ls nuossos pies. Há-de fazer un licor prefumadíssemo!
Mira, estes son ls poeijos brabos, ua bariante mais braba de la que usan ls alentejanos ne l ansopado de borrego, cumo eilhes dízen. Mira que oulor fuorte i brabiu! Bai a ser licor de diuses...
Tu sabes todo, mulhier!
Cumo nun hei-de saber se you naci faç cuonta nun cerrado!?
Apuis fumos seguindo ribeira seca arriba, falando de poesie, falando de pintura, cousas que ambas a dues gostamos de fazer, cun cumbersa lharga que lhargamente darie para ua bida anteira, aqueilha de pessonas que gustan de oubir la mesma cantiga, cumo diç la mensaige de la cantiga de Rui Veloso.
Brunhos roixos, mais poeijos noutro cerrado ne la Funtásia, mais hourtelana de la ribeira. Estas son yerbas que gustan de balhes frescos i por isso se dan nestes lhugares.
Quando chegarmos a casa há-des ir a la baranda de l miu quarto i há-des pisar na yerba. Ye hourtelana de la ribeira. Aqueilha tierra era de l Turril, de la que saliu quando fazírun la presa. Cunsolo-me quando la piso i me chega esse oulor a cerrado...
Piso-la muita beç...
An siléncio
Falas-me l siléncio de l tou mirar
Sintado ne la squina de tous lhaços.
Porque nun me beisas tu
Quando deseias
Porque me deixas
Percisando de tous abraços?!
Bebes-me an golos
Debagarico
Eileiges-me raínha
An trono dourado.
Dizes-te andrento
L miu amado
Zeinhas andrento un sunriso.
I you bibo fuora
Porque de fuora sou
Quelorida cumo scarlate rosa
Fuora al relento
Sub cielo strelhado
Fuora a l´ourbalho de la madrugada
Pula lhuna andrento
I assi me dou.
Quiero ber andrento
A las bezes nun puodo
Quiero-te falar
I las palabras faltan
Quedo cuntigo
Cumo barco an porto
Anroscada
Ne l nial que ye nuosso.
Miras-me an siléncio
Sintes-me calhado
Sonho-te drumindo
Quiero-te a miu lhado.
Á Maio, que me bás traendo!
Á Maio florido
Que me bás traendo
Anho apuis anho
Las quelores d´Outonho
Biste-me de fuolhas
Que me baian calcendo
Las nuites, ls dies
Que me ban correndo
Biste-me de flores
Anque seia Eimbierno!
Per fuma-me cun oulores
De stebas i scobas
De rosas brabas i de madressilba
Pon-me ne la cabeça
Ua grinalda de flores
Biste-me de Maio
Anque sinte delores
Biste-me de quelores
Anque seia Eimbierno!
27/08/10
Más retratos
.jpg)
26/08/10
3º Ancuontro de Blogueiros de l Praino Mirandés - Retratos
3º Ancuontro de Blogueiros de l Praino Mirandés
Receçon i passeio por San Pedro de la Silba
Cumo treminado, arrimado a las 10 de la manhana las pessonas ampeçórun a chegar a San Pedro de la Silba, aguardando na Associaçon anquanto tomáben un cafezico ou l que le daba la gana. Apuis de yá haber un pequeinho juntouro, l Persidente de la junta de freguesie dou las bounas benidas i agradeciu-le als mardomingos – Alfredo Cameirão e Francisco Domingues - por habéren scolhido San Pedro de la Silba i an special la Senhora de l Rosairo, para realizar tan amportante eibento pa la Lhéngua Mirandesa. Çtacou l’amportança destes ancuontros pa las tierras pequeinhas i, por isso, acrecentou yera ua honra recebir na sue tierra pessonas tan amportantes pa la Lhéngua Mirandesa.
Apuis, Alfredo Cameirão, l mardomo natural de San Pedro, fizo ua besita guiada pulas rues de l lhugar, aporbeitando para chamar l’atençon pa las cousas mais anteressantes, fúran casas, stórias de famílias, ls chamadeiros de las rues tamien an mirandés, la besita a l’eigreija de que todos gustórun, mui lhimpa i amanhada, apreciando an special las pinturas ne l teto porriba l altar-mor, l mui guapo i antigo altar de Santa Lhuzie i tamien l’eimaige de Santo Adrian, benida de la capielha de l mesmo nome, que quedaba ne l termo acerca las minas, i que se sbarrulhou yá un bun par de anhos.
La Senhora de l Rosairo i l ritual de ls cuornos de San Marcos
Apuis la besita pulas rues de San Pedro, fizo-se la caminada pa l Santuairo pmino anque cheno de polareda que ls altemobles lhebantában. Era arrimado a meidie i yá l recinto staba cheno de blogueiros, muitos benidos pul camino que ben de Caçareilhos. Puli staba l tiu Tomé desta tierra i outras pessonas antigas que inda se lhembrában bien de las guerras que na fiesta de la Senhora de l Rosairo se fazien antre la giente de San Pedro i la giente de Caçareilhos, puis cada tierra achaba que l santuairo le habie de pertencer.
An purmeiro habie que sastifazer la curjidade que lhougo quedou bien acesa an todos quando bírun l’eimaige de l San Marcos, cun sous cuornos, a relhuizir ne l cabanhal fuora l’eigreija i apegado a eilha. Mais ua beç, fui Alfredo Cameiron quien splicou la lhienda de ls cuornos de l San Marcos, que diç que ls tius que nun díran uns beisos ne ls cornicos de l Santo serien candidatos a un die qualquiera le nacéren a eilhes. I assi se passou al ritual, cheno de risadas, de l mais de ls tius a persentes a saltar pa l puial adonde staba l’ eimage i botórun-se a dar beisos ne ls cuornos de San Marcos, que habien de ser beisos nones para la cousa dar cierto.
Apuis segui-se la besita a todas las anstalaçones andrento l recinto, an special a l’eigreija, cun muita admirança pula fuonte que hai ambaixo l altar. Auga, buona i fresca, ye cousa que eilhi nun falta sendo bárias las fuontes a correr cun fartura.
La formaçon atual de l Santuairo ye de l seclo XVII, mas cunta-se que benirá muito de trás, de l seclo XV, altura an que haberá sido fundado por frailes pregadores benidos de ls lhados de Bila Rial. Antre las dependéncias stá la casa de pessonas que eilhi bibien para tratar de l santuairo i bibindo de fabricar algues tierras que son de la santa.
Esta purmeira parte acabou cun l almuorço, serbido pul tiu Eizidro, de Sendin, an que serbiu de todo a la farta. Na fin, cada un pagou l sou i staba todo mundo an cundiçones para nuobos zafios.
La lhéngua arrecuolhe-se al spácio sagrado
La calor era muita i soubo bien apuis antrar na eigreija, adonde iba a ampeçar la parte mais antressante deste 3.º ancuontro ou seia las quemunicaçones i, an giral, las cumbersas subre l’ amportança de ls bloguers pa la lhéngua mirandesa.
Yá l anho atrasado tubimos antre nós siete moços i moças lheoneses, studiosos de lhénguas pequeinhas. Astanho stában cun nós bários cidanos de la bezina Spanha, studiosos de lhénguas pequeinhas i tamien de l mirandés. Éran eilhes Alberto, Andrés, Jorge, Miguel i Xavier, respetibamente porsores nas ounibersidades de Abeiro, Stremadura, Lheon i Madrid. Alberto, tamien stá a acabar l sou doutoramiento subre la formaçon de palabras an mirandês na ounibersidade Complutense de Madriç.
Alfredo Cameirão ampeçou por agradecer a todos la sue perséncia i sublinhou l’amportança de starmos eilhi naquel lhugar sagrado para falarmos de la lhéngua, tamien eilha ua cousa sagrada.
Xavier, porsor de galhego na ounibersidade de ansino a la çtáncia de Madriç falou subre l’amportança de ls bloguers na promoçon de las lhénguas nun statales ou lhénguas pequeinhas. Apersentou bários de ls sous blogues, cumo: l blogue ‘O Reino dos Contos’, de lhiteratura anfantil, de ls 5 als 14 anhos; l blogue ‘Tomando Folgo’, an galhego, spanhol i anglés, adonde publica microcuontas, que quieren ser ua ajuda al ansino de las lhénguas; falou inda de outros blogues an special para tirar dúbedas que le pónen ls studantes i que eilhi responde para todos.
Amadeu Ferreira falou de la grande amportança de la blogosfera pa l mirandês. Ampeçou por fazer ua stória de l modo cumo la lhéngua mirandesa fui aparecendo an sítios i blogues de la anternete, fazendo referéncia a todos ls blogues, al tiempo an que aparecírun i a las pessonas que ls criórun. Amostrou cumo fui subretodo apuis de 2007 que l mirandés s’arramou pula anternete, ende tenendo aparecido ls blogues lhiterários i cun oubjetibos specíficos. Dou special destaque al blogue froles mirandesas (http://frolesmirandesas.blogspot.com), adonde scríben 41 pessonas, i que ten zampenhado un papel mui amportante al nible de la scrita i de la dibulgaçon de la lhéngua mirandesa. Dou inda ua special amportança a la Biquipédia i a todo l trabalho que na anternete ten benido a ser feito por Cristóvão Pires.
Leonardo Antão falou de l papel amportante de Amadeu Ferreira no ansino i na bibulgaçon de l mirandês i ne l trabalhos de la Associaçon de Lhéngua Mirandesa i na Associaçon Nial de la Boubielha.
L Persidente de la Cámara de Miranda, Artur Nunes, saludou todos ls persentes i dixo yera ua honra poder star persente nesta einiciatiba que tenie cumo oujetibo l zambolbimiento de l mirandês. Dixo que cumo Persidente de la Cãmara ten benido a trabalhar, an special cun Amadeu Ferreira, i a stablecer cuntatos para criar ua anstituiçon central que cordene todo l que diga respeito al mirandês. Falou de l antresse an trabalhar cun todos i para todos i dixo que muitas einicitibas seran anunciadas l die 17 de Setembre, adonde será tamien feito l salimiento ouficial de Ls Lusíadas, traduzidos por Fracisco Niebro. Acabou cumbidando a todos a stáren persentes nesse die i dixo sperar esse die 17 de Setembre seia l ampeço de ua nuoba era pa la Lhéngua Mirandesa ne l cunceilho de Miranda.
Francisco Domingues cerrou las cumbersas, agradecendo a la bereadora de la Cultura, Anabela Torrão, i al persidente de la Cámara, Artur Nunes, pula sue honrosa persença i que habie sido pa ls mordomos i pa las pessonas an giral ua proua mui grande tener ls prencipales repunsables de la Cámara armanados i cun la mesma gana an lhebar palantre l porjeto de zambolbimiento de l Mirandés. Apuis agradeciu-le a todos ls blogueiros la sue perséncia, an special al porsores spanholes, i inda a la quemunicaçon social persente (Porto Canal, RTP norte, RDP i Contrabando) por ajudar a dibulgar este eibento an prol de l zambolbimiento de la Lhéngua Mirandesa. Por último i acabada que staba esta parte zafiou todos ls persentes a partecipáren i adberti-se culs jogos tradicionales de l fito i de la barra.
L 4º ancuontro de blogueiros será l 20 de agosto de 2011
L 4º ancuontro de blogueiros de l Praino bai-se a dar l 20 de Agosto de 2011. L sítio de l ancuontro, para respeitar la tradiçon de ser un lhugar sagrado, será la Santa Lhuzie, an Caçareilhos, seguindo-se ua besita pula aldé. Adepuis todo mundo eirá até Angueira para almorçar i çcutir la lhéngua na blogosfera, bien a la selombra de ls choupos de la ribeira d’Angueira.
Francisco Domingues
Nun fui un qualquiera que l dixo
Reportaige de la RTP eiqui (minuto 20.05)"(L Mirandés) Ua de las lhénguas más amportantes de la península; bós, ls pertueses, teneis muita suorte tener ua de las lhénguas más antigas, ua lhéngua fermosa, mui fermosa; i, anfelizmente, stá a perder falantes, anton, cuido que serie ua grande perda para Pertual nun tener la posseblidade de cunserbar ua lhéngua tan antiga."
Doutor an Filologie Románica
Porsor de la UNED (Universidad Nacional de Educación a Distancia) Madrid
Riu Douro
Doce riu que a ti nun deço
apertado antre fraguedos
miro-te de riba a tembrar
a ti bien querie abaixar
Mas ne l cuorpo nace-me miedo.
Las bertiges púxan-me tanto
que tengo que arrecular
miu riu, miu amado
Bou-me lhougo para outro lhado
Anque you querga quedar.
Um die
Anchirei-me de curaige
para decer ls carreirones
saltar ls fraguedos i faias
i sien miedo que me caia
antrarei an tues augas doces
sien miedo de me afogar.
PENSARES
Nunca chegarei a antender porque ténen ls homes que star debedidos antre squierda i dreita i muito menos porque ls partidos tomórun cunta de las cuncéncias de alguns. Nacimos para sermos lhibres i para tenermos l lhibre-arbitrio, para starmos lhemitados solo por las leis de la naturaleza, mas porque ateimamos an poner apeias uns als outros? Porquei, tanto defendemos a quien nun mos dou mandato pal fazer i nun respeitamos a quien nun pensa cumo nós? Porquei, tanta rábia ou será ambeija de ls outros?
Tenemos l dreito de creticar, dízen alguns, mas quien somos nós para tener moral para creticar ls outros? Tenemos si, l dreito de an abstrato dezir l que pensamos, mas nunca creticar ou fazer juízos subre ua determinada pessona, mesmo que seia cunsiderada un creminal, porque nun sabemos las rezones i até se essa pessona nun ye melhor que nós.
Quando screbimos eiqui subre qualquiera assunto nota-se miedo nas pessonas, miedo de dar la sue oupenion, miedo de que se pense que stan dun ou doutro lhado, quando debemos star de todos i de nanhun. Se un home se cunsidera mulher ou ua mulher home, quien somos nós para dezir que stan arrados? Queremos ser abogados sien mandato i padres sien haber recebido l sacramento de la Orde. Inda nun bos destes cunta que quando somos houmildes i praticamos la toleráncia somos mais felizes? Yá pensestes ne l que serie l mundo se tubisse solo ua quelor, se nun houbisse çfréncias, se nun tubissemos porque lhutar?
Nun mateis la cabeça a pensar nun mundo purfeito, nin gasteis einergies a querer un mundo a la buossa eimage, porque diç la Bíblia que Dius fizo assi l home i saliu cumo l bemos. Bamos por todos a fazer por que todo ande melhor, para haber menos rábia, mais paç, bamos a - bibir, deixar bibir i, se possible, ajudar a bibir(Amadeu Ferreira) -.
.jpg)