16/04/11

Porjeto Microsof - Lhéngua Mirandesa

Eiqui se deixa l bídio de un porgrama de la telbison Porto Canal , die 14 de abril de 2011, cula Doutora Daniela Braga, cordenadora de l porjeto que stá a ser zambolbido pula Microsof an parcerie cula Associaçon de Lhéngua Mirandesa i l ILTEC (Anstituto de Lhenguística Teórica i Cumputacional), porjeto eiisencial pa l studo i dibulgaçon de la lhéngua mirandesa i an que la 1.ª fase se cuncluirá pa l berano que ben.
Na reportaige podemos ber a falar bárias pessonas, antre eilhas o nuosso amigo de la quadrilha deste blogue, porsor Alfredo Cameiron.




Salimiento oufecial de "L Princepico"

Onte pula tarde, cumo staba perbisto ne l Anstituto Franco-Pertués (Lisboa) tubo lhugar la cerimónia oufecial de apersentaçon de l lhibro “L Princepico” traduçon de Ana Afonso dessa obra ounibersal “ O Principezinho”(de Antoine de Saint-Exupéry).

La persentaçon stubo a cargo de l ambestigador i studioso porsor Domingos Raposo , apuis de l’outora de la traduçon haber rebelado la sastisfaçon deste porjeto, l ator Pedro Granger deixar uas palabras de l gusto que ten an ser colecionador de todo l que steia relacionado cul outor de l lhibro, la repunsable de l anstituto haber dado las buonas benidas a todos i la sastisfaçon de ser nesse lhugar l salimiento oufecial.

Stan todos de parabienes, stá de parabienes la lhéngua mirandesa, la cultura an giral, neste causo bien birada para ua área que tan carinosa mos ye a todos nós que son ls ninos, ls jobes, mas tamien nun deixa de ser bien anteressante, este lhibro an mirandés, ye tamien un modo de rebibier la lheitura dua cuonta, quien sabe hai anhos feita i yá squecida.

Quando agora lemos an mirandés “ L Princepico” ye ua spriéncia mui sabora i ua proba que hai muito por adonde caminar ne l que toca a dibulgar i fazer crecer la lhéngua mirandesa.

Assi haba eideias que giente cuido que hai, puis yá muitos dantes mos dórun probas cun outras traduçones ounibersales, cumo este agora, mais palabras para quei.

Biba la lhéngua mirandesa i deseios de muitas i buonas lheituras.















Estes son retratos de la sposiçon que acumpanhou l salimiento de l lhibro.





15/04/11

Stá tan guapo l Praino!

Cerrei ls uolhos, resfolguei fondo, tan fondo cumo se fusse la redadeira golfiada d´aire fresco a antrar-me, cumo que a lhebar esse aire comigo para resfolgar l resto de ls mius dies. Ye siempre assi quando me bou. Ye siempre assi quando l pie carrega ne l acelarador de l carro para chubir l Naso arriba, nun adius cun la bide a sticar, nun parto tirado a fierros, nino que nun quier salir de la barriga de sue mai.


Staba tan guapo l Praino!!!

Deixeste l pelo branco, dezien-me quando me bien. Si, hoije chegou-bos mais ua cereijeira a la Speciosa, respundie-l you, cun ua proua tamanha, por ser mais ua cereijeira cargada de branco. Ye nesses sfregantes que nada me duol l cinza de l miu pelo. Nien sei se algua beç me doliu çque se me acabou la tinta pa l cubrir de quelores, nun sei se la tinta, se la pacéncia… Si, que tamien para isso hai que haber pacéncia i hai eidades an que la pacéncia yá nun ten pacéncia para que se cunsuma cun cousa pouca. Dolie-me anquanto era raiç branca ambaixo de l burmeilho, a bé-se medrar an cada die, nun pelo que medra que nien roseira na Primabera. Que proua ser mais ua cereijeira cargada de flores!


Stá tan quelorido l Praino que truixe guardado ne l miu peito!...

L amarielho de las nabiças que scapórun a l arroç para acumpanhar tabafeias ó a la boca de las bacas, fázen agora la cuntinéncia a quien passa, chenas de bitória por haber bencido la deilhas. Las maçaneiras cun pelindrengos de branco i quelor de rosa, las cereijeiras cargadas de ramalhetes, ls patalhobos ne l meio de las touças a spreitar las racicas dun sol que bieno dapeto, caliente, para que floríssen na Páscoa tardiega. Cortei-le la lheinha i pistanhórun por habéren recebido l pormeiro sol çcubierto, sien que l dira tiempo a se afazéren a la lhuç fuorte. Hei-de ir a bé-los abiertos, a relhuzir cumo seda, hei-de ir, assi la bida me deixe. Ls goibos,… son lindos ls goibos altibos, quando piçcan l uolho a las bioletas ambergonhadas na borda de ls caminos.

Cerrei ls uolhos i parei para scuitar ls anxames de abeilhas anriba de cada árbole, sien cortiços adonde drúman, sien fabos adonde póngan sous puolos, porque cormenas nun beio, mas sien paraige ls zunzuns a parecéren ls zunzuns de carros nua abenida de Lisboua na hora de ancerrar ls sotos.

Cerrei ls uolhos i scuitei outros bolares, la chínchara cun sou cantar i l cuco a querer que las merujas flúren. Yá nun ténen riata palas merujas, ls cucos. Cántan, cántan i las merujas cuntinan a medrar nas augueiras, para manjares de quien de fuora benga na Páscoa. Cun la gana que le ten siempre quien porende afuora anda, come-las cantadas pul cuco, anfeitadas cun sues floricas brancas! Abelhones, uns negros, outros azulados, grandes cumo me parece que nunca habie bido, anriba de la glicínia roixa cargadica de ubas de flores a fazéren selombra a la baranda.

Música, mais música sien anstrumentos. Quedo a pensar porque nun haberá abelhones eiqui na mie glicínia, florida antes de me ir parriba. Secálha nun regísten al yerbicida que ls carros pónen ne l alcatron i ne l aire. L carro a fungar la strada de l Naso arriba… Nun puodo mirar para trás senó sbarro-me, nun puodo deixar de le cargar ne l acelarador porque senó perde l'andadura i apuis gasta mais gasólio ó torna para casa d´arreculas que tamien eiqui l carro resfuolga melhor.

Mal cheguei arriba i birei caras a Malhadas, mirei-te nial, cumo se fusses un persépio anfeitado cun ferranha i yerba an beç de mofo, resfolguei fondo cumo se quejisse lhebar l aire anté que buolba, drobei-te bien drobada para te lhebar no miu carro pequerrico, para ir porende amostrando al mundo las glicínias cun abelhones, las cereijeiras cun ramos de noiba, la tierra remexida puls tratores adonde you faga mie huorta cun freijoneiros de rodriga, alface repolhuda, tomatos nalgudos i cebolhas grandes i tienras.


Stá tan guapo l Praino, i, truixe-lo comigo!...

14/04/11

Marabilhas de la natureza

Hai un dies ua rapaza de Caçareilhos, de sue gráçia Ana Vicente ne l facebock amostrou uns retratos de ciguonhas, a buono de la berdade bien guapos, que you até comentei, quijo l çtino que ne ls redadeiros dies fusse a "Vale de Santiago" (Odemira) i la natureza me cuntemplasse cun estas marabilhas.

Por esso quiero partilhar i percurar:

-Que serie de Caçareilhos, Vale de Santiago, las Spadanhas, Zenízio, i to l mundo sien ciguonhas?












Abril, crónicas mil




Cuido you que nun ten sido por falta de rezones que l dito de l pobo nun se cumpre.

Ténen rezon todas i todos ls cronistas que eiqui ténen deixado nuobas, cuontas, testos, puis rezones de sobra ten habido ne ls redadeiros tiempos na bida social i cultural de l nuosso pobo.

Porque ambora you tenga ua anclinaçon fuorte para screbir mais subre la bida dantes, nun stá proibido la spresson lhibre de screbir doutras cousas, nien bedada la antrada a crónicas neste sítio de oupeniones de carátele político çque seia feito cun eiducaçon i respeito por todos.

I neste campo, peçque stamos siempre cun algua grima de melindrar, de nun querer antrar an terreiros que mos béngan a ser ancomodos, porque l melhor sítio ye siempre aquel que nun mos cumpromete. Mas puode ser tamien peligroso, todos nós tenemos oupenion, seia ne l que fur, podemos nun la querer rebelar i tenemos esse dreito, mas apuis nun mos queixemos, un calhado ye cumo se stubisse bazíu, uoco.

Isto todo para dezir, que l melhor ye siempre screbir, até porque quando se fai, i ye feito cun respeito i denidade todo l mundo ganha, haberá cousa melhor que dar la nuossa oupenion, i recebir an toca la oupenion de ls outros?

Nun hai, por mi falo, quando me çpongo a rebelar cumo penso, i cumo cuido que ye melhor ou pior, stou abrindo-me, stou sendo giente, stou dando un cuntributo social que l ser houmano percisa de melhorar i treinar siempre.

I ne ls redadeiros tiempo ten habido modos de sobra i fuortes para un se botar a screbir, porque la bida política ten dado sembas de rezones, la bida social nun se quedou atrás, la bida cultural (esta por bien) tamien ten muito por adonde se puode falar i screbir.

Se hoije tanto se fala an “Ratinges” para mos azocrinar ls miolhos porque l denheiro nun bal nada, ls ratinges ne l que toca a la lhéngua mirandesa nun abaixou nible nanhun, alrobés, por todo l lhado i de bários modos s’amenta i mete la lhéngua mirandesa, para miu gusto i de todos bós, ls eibentos, las einiciatibas cada beç son mais.

Stá por todo l lhado, por dreito próprio, nas scuolas porque hai ganas de l daprender, stá persente an traduçones d’obras ounibersales, cumo fui “ls Lusiadas” i “L Princepico” (cun apersentaçon oufecial para manhana,15) , stá an jornadas culturales, cumo fui na Unisseixal (ounibersidade Senior de Seixal) i outra marcada pa l die 17 an Sintra cun palhestas, lheituras i dibulgaçon de nuobas, stá an publicaçones de lhibros yá salidas i an muitas an bias de publicaçon, anterbistas, an jornales, nas redes sociales de l’anternete nunca se biu cumo agora tantas pessonas a deixar l sou teçtemunho i oupenion an mirandés.

Hoije yá ye puonto assiente na cabeça de todo l mundo, l mirandés nun sirbe só para dezir lhonas, cun el tamien se puode screbir cuontas, poesie, testos i crónicas politicas i sociales.

www.nialdelaboubielha.org

L cisco

Habie nubrina ne ls tous uolhos
nessa tristeza que te medraba
i nun me podie neilhes mirar
para un cisco tirar
que me anquemodaba.
L cisco quedou,
l speilho ambaciou.

Ls uolhos sborratados,
l pelo despeinado,
la gola de l xambre para drento
fúrun seinhas dun amanhar
adonde l speilho me faltaba.
La nubrina fui-se,
l speilho partiu-se
i l cisco medraba.

I las lhágrimas currírun
dua fuonte a manar
i de tanto correr
i de tanto passar
l cisco barrírun
las fridas curórun
mas,

las soudades quedórun.



l que ye amportante?

(cuntinaçon de l testo de onte)


- Ua quei?
- Ua marifusa!
Agora, l princepico staba sbranquiçado de tan anraibado.
"Hai milhones de anhos que las flores bótan picos. Hai milhones de anhos que, mesmo assi, las canhonas cómen flores. Nun ye cousa séria querer saber por que ye que eilhas ténen tanto trabalho para fazer picos que nunca les sírben para nada? Nun ye amportante la guerra antre las canhonas i las flores? Ye ou nun ye más amportante que las cuontas de más dun tiuzote burmeilho? I se you sei dua flor única no mundo, que nun hai an más lhado ningun, a nun ser no miu planeta i que ua canhonica puode çtruir dua beç, assi, nua manhana, sin se dar de cuonta de l que fai, isso nun ye amportante?!"

Antoine de Saint-Exupéry, L Princepico, traduçon de Ana Afonso, ASA, p. 31






13/04/11

l tiu marifusa


Sei dun planeta adonde bibe un tiu burmeilho. Nunca cheirou ua flor. Nunca biu ua streilha. Nunca fizo nada sin ser cuontas de más. I an todo l die nun fai más que dezir l mesmo que tu: "You sou un home sério!" i isto fai-lo anchar de proua. Por isso nun ye un home, ye ua marifusa!


Antoine de Saint-Exupéry, L Princepico, traduçon de Ana Afonso, ASA, p. 31





12/04/11

Hai 50 anhos: Iuri Gagarin, l purmeiro home ne l spácio.


(Selo francés eimitido an 2001 na altura de l 40° anibersairo)

[Em 12 de abril de 1961, aos 27 anos de idade, Iuri Gagarin (1934-1968) tornou-se o primeiro ser humano a ir ao espaço, a bordo da nave Vostok 1, na qual deu uma volta completa em órbita ao redor do planeta e proferiu a famosa frase “A Terra é azul”. Esteve em órbita durante 108 minutos. (Wikipédia an Pertués)]


An 12 d'abril de 1961, als 27 anhos d'eidade, Iuri Gagarin tornou-se l purmeiro ser houmano a ir al spácio, a bordo de la nabe Bostok 1, na qual dou ua buolta cumpleta an órbita al redror de l planeta i proferiu la famosa frase “La Tierra ye azul”. Stubo an órbita durante 108 minutos. (Traduçon outomática feita pul Tradutor an Linha)


Tarde Mirandesa an Sintra - 17 de Abril a las 15 h.

A cumbite de la Eiditora Zéfiro

TARDE CULTURAL MIRANDESA
Música, Palhestras, Poesie i Lhiteratura an Mirandés

NA “CASA DO FAUNO”, AN SINTRA:
www.casadofauno.wordpress.com | www.facebook.com/casadofauno

17 Abril, 15h-18h (Demingo) - Antrada Lhibre

Música tradecional mirandesa cun gaita-de-foles (José Galvão), caixa i bombo.

Apresentaçon pública de la coleçon An Mirandés, cula perséncia de bários outores yá publicados nessa coleçon - cumo Adelaide Monteiro, Alcina Pires, Bina Cangueiro, Faustino Antão i Fonso Roixo - i anúncio de perspetibas feturas i nuobas obras de la coleçon.

Poesie i lhiteratura mirandesas, lidas puls sous outores.

Palhestra: "Lhiteratura mirandesa: passado, persente i feturo" por Amadeu Ferreira
Palhestra: "L ansino (nun oufecial) de la lhénguia mirandesa" por Francisco Domingues


NOTA: La CASA DO FAUNO ye la nuoba sede de la Eiditora Zéfiro i queda mesmo delantre de l coincido Palácio de la Regaleira.

Aparece i lhieba un amigo a ber se fazemos ua guapa fiesta i cumbíbio.




11/04/11

I ESTA HEIN?

.

ANHOS 50 – CUSTRUÇON DE LA BARRAIGE DE PICUOTE

.. Para podermos studar nesses arrecuados anhos 50, teniemos qu'ir a las 5h de la manhana culs trabalhadores de la barraige, nas Mercedes culs trabalhadores qu'íban pa ls trabalhos i fumos ganhando amisades i cultura politica. Sabemos bien cumo era i cumo ye, caldeamos la personalidade ne l bibir de l die la die, cun quien trabalhaba i sofrie, nun mos formamos drento dun seminairo. Quando un filme desse tiempo mos chegou a las manos, de giente que conheciemos, cun quien bibiemos i que muitas bezes mos dezíen: studai, mas nunca bos squeçades de quien trabalha,sentimos ua quelubrina i ye un cachico desse filme que bos amostramos hoije - outros se seguirán.




L quemido pa l'alma

Tamien fai bien dar ua salida (ua scapadela cumo ye questume dezir-se hoije) por esse pertual perfundo, por sítios i tierras çtantes dadonde moramos, tierras que quédan nas antranhas de las muntanhas ou mesmo ne l scampado dun praino.

Fui esso que you fiç, i dei-me bien. Porque, peçque ye ende que stan las cundiçones de m’ancuntrar cumigo mesmo, culs mius pensamientos, culas mies alhembráncias, culs mius pecados i faltas, porque ls lhugares adonde stou l tiempo todo yá nun ténen la magie de me çtrair de las barulheiras i fandangos.

Este lhugar adonde moro, (ua grande bila, ne ls alredores de Lisboua) perdiu la fuorça d'ouperar milagros, de s’ouponer a la ferozidade de las amboras çpejadas a biendas pulas telbisones i rádios, ne ls noticiarios i nas fuolhas de ls jornales.

Que mesmo que nun querga deixar-me ambudar pul paleio, l modo astuto i lhodoso cumo son fabricadas, la mecha i la fuorça son dua grandura que ye perciso muito treino para un nun se quedar doliente, nun amboubar.

I se esso que tanto se fala, l pertual perfundo, ye assossego i paç pa l sprito, anton inda hai por ende muito sítio, i ne ls tiempos que cuórren ye d’aporbeitar .

Porque ende inda s’ancuntra assossego que bonde para dar sentido a las cousas, un puode botar-se al monte, i ne l meio de l siléncio fazer las percuras ciertas, botar uns bózioas ou arrecolher-se sien arrecelos nien atelundros de nada nien de naide i quedar na paç.

L cuorpo renuoba-se por bias de ls bofes s’anchíren d’aire lhimpo i puro, l’alma al robés peçque se zbazia, quedando cun mais spácio cumo se fusse la mimória dun cumputador, las ganas de bibir, perdonar i lhuitar pássan a ser outras, la grima d’ancuntrar l camino cierto de l die de manhana até peçque queda mais a la bista.

Botei-me até esse florido, zberdiado, guapo, marabilhoso, ancantador, spitaleiro alantejo, puode nun resolber ls mius porblemas, nien tan pouco ls de ls outros, mas ua cousa ye cierta, nesse rato de tiempo pensei menos na foia adonde l nuosso pertual stá metido.

Nas reflexones que fiç, nun ancuntrei muitas rezones para fazer grandes atos de cuntriçon, mas que sei you, nun debe haber naide que nun tenga pecado, you tamien debo tener culpas no cartório.

Botai-bos por ende, nien que seia pul parque, jardin que steia mais a mano, ye ende que stá l que ls sentidos percísan, l’alma i l coraçon agrádecen.










09/04/11

l mais amportante


I bieno a tener cula raposa:
"Adius, dixo el...
- Adius, dixo la raposa. Este ye l miu segredo. Ye mi simples: Só se bei bien cul coraçon. L más amportante nun se bei culs uolhos.
- L más amportante nun se bei culs uolhos, repetiu l princepico para se lhembrar.
- Ye l tiempo que perdiste cula tue rosa que torna la tue rosa tan amporante.
- Ye l tiempo que perdi cula mie rosa... dixo l princepico para se lhembrar.
- Ls homes squecírun esta berdade, dixo la raposa. Mas tu nun te debes squecer. Tornas-te respunsable pul que catibeste. Sós respunsable pula tue rosa...
Sou l respunsable pula mie rosa...» tornou a dezir l princepico para se lembrar.

Antoine de Saint-Exupéry, L Princepico, traduçon de Ana Afonso, ASA, p. 74-76



I ESTA HEIM ?

Este coincido sociólogo i filosofo francés, Jaques Amaury, porsor na Ounibersidade de Strasburgo, publicou recentemente un studo subre “La crise Pertuesa”, adonde eilenca alguns caminos, tendentes la soluciona- la.

“Pertual atrabessa un de ls momientos mais defíceles de la sue stória que terá que resulber cun ourgença, sob l peligro de deflagrar crecentes tensones i cunsequentes cumbulsones sociales.

Amporta an purmeiro lhugar aberiguar las causas. Dében- se subretodo a la mala aplicaçon de ls denheiros amprestados pula CE pa l sfuorço d'adeson i adataçon a las eisigéncias de l'ounion.

Fui l paíç adonde mais la CE ambestiu “per capita” i l que menos probeito retirou. Nun se atualizou, nun melhorou las classes lhaborales, regrediu na culidade de l'eiducaçon, bendiu ó pribatizou a smo atebidades primordiales i patrimonho que poderien hoije ser un sustentaclo.

Ls denheiros fúrun ancaminhados para outo stradas, stádios de futebol, custituiçon de cientos d'anstituiçones publico- pribadas, fundaçones i anstitutos, de dubidosa outelidade, ajudas financeiros l'ampresas que ls rebertírun an sou sclusibo benefício, pagamiento a agricultores para deixáren ls campos i als pescadores para bendíren las ambarcaçones, apoios strategicamente andereçados a eilemientos ó la próssimos deilhes, ne ls percipales partidos, eilebados bencimientos nas classes superiores de l'admenistraçon publica, l tácito zeinterisse de la Justícia, frente a la corrupçon galopante i un zeinterisse quaije total de las Finanças ne l que respeita a la cobrança na riqueza, na Banca, na speculaçon, ne ls grandes negócios, zambolbendo, an cuntrairo, ua atençon specialmente persecutória junto de ls pequeinhos comerciantes i populaçon mais pobre.

La política lhusa ye un campo scorregadio adonde ls mais hábeis i corajosos penetran, yá que ls partidos cada beç mais zacreditados, funcionan eissencialmente cumo agéncias d'amprego qu'admiten ls mais corrutos i ancapazes, permitindo que culas altaraçones gobernatibas permaneçan, trasformando-se nun einorme peso bruto i parasitairo. Assi, la monstruosa Funçon Publica, al lhado de la classe de ls porsores, assessoradas por sindicatos aguerridos, dues Fuorças Armadas çpendiosas i caducas, tornórun-se nun ua soluçon, mas un fator de peso ne ls porblemas de l paíç.

Nun eisiste partido de centro yá que las defrenças son solo de retórica, antre l PS (Partido Socialista) que stá ne l Gobierno i l PSD (Partido Social Democrata), de dreita, agora mais cunserbador inda, cula ancluson dun nuobo lhíder, que ten un suporte stratégico ne l PR i ne l tecido ampresarial abastado. Mais a la dreita, l CDS (Partido Popular), cun ua atebidade assinalable, mas cun telhados de bidro i lhenguaige publica, diametralmente ouposta al que ls sous percípios recomendan i praticaran na purmeira ouportunidade. A la squierda, l BE (Bloco de Squierda), cun tantos adetos cumo l'anterior, mas eigualmente cun ua lhenguaige defícel de se ancaixar nas recomendaçones al Gobierno, que manifesta un horror atábico a la squierda, tal cumo la populaçon an giral, lhaboriosamente formatada pa l mesmo receio. Mais a la squierda, l PC (Partido quemunista) belipendiado pula quemunicaçon social, que l coloca siempre cumo un peligro lhatente i ua stenson anspirada na Ounion Sobiética, ouportunamente zaparecida, i antoce lhoinge de las rialidades atuales.

Assi, nun se ancontrando fuorças capazes d'altarar l status, parece que la democracie
pré-fabricada nun ancontra nuobos strumientos.
Assi i to, na génese deste beco sin aparente salida, stá l'ampreparaçon, ó melhor, l'eignoráncia dua populaçon deixada al abandono, nesse fulcral i detreminante aspeto. Mal preparada ne ls bancos de las scuolas, ne l secundairo i nas faculdades, nun ten capacidade de decison, la nun ser la que le ye ouferecida puls uorgones de Quemunicaçon. Oura i eiqui stá l grande porblema deste pequeinho paíç; las TBs las Rádios i ls Jornales, son na sue totalidade, pertença de pribados lhigados a l'alta finança, a l'andustria i comercio, a la banca i cun anfiltraçones acionistas de bários países.

Oura, ye bien de ber que cun este caldo, nun se puode cozinar ua alimentaçon saudable, mas solo ls pratos que l “xefe” recomenda. Dende la stagnaçon que ten sido cómoda pa la crecente çtáncia antre ricos i pobres.

La RTP, la staçon qu'agora angloba la Rádio i Tb oufeciales, stá dominada por eilemientos de ls dous partidos percipales, cun notório assento de ls sociales democratas, specialistas an silenciar posiçones sclarecedoras i calhar quien lhenta l mínimo porblema ó dúbeda. La seleçon de ls gestores, de ls diretores i de ls percipales jornalistas ye feita sclusibamente por bie partidária. Ls moços jornalistas, son cundicionados puls porblemas yá çcritos i inda puls cuntratos a prazo detreminantes pa l puosto de trabalho anquanto, l'afastamiento de ls jornalistas seniores, la quien ye mais defícel formatar l porcesso a poner an prática, stá a chegar al fin. La zerçon destes, fui notória.

Nun hai un único meio al alcance de las pessonas mais sclarecidas i por esso, “non gratas” pul stablishment, adonde puodan dar luç la nuobas eideias i a la rialidade de l sou paíç, ambolto ne l cumbeniente manto diáfano que solo deixa ber ls bendedores d'eideias yá feitas i las cenas recomendables pa la manutençon de la sensaçon de lhibardade i de la prática de l'apregoada democracie.

Solo ua quemunicaçon nun bendida i alienante, puode ajudar la populaçon, a fugir de la banca, l cáncaro andémico de que padece, a eisigir ua justícia mais célere i justa, uas finanças atentas i cumpridoras, anfin, a ganhar cuncéncia i lhucideç subre ls sous dzígnios.

(traduzido para Mirandés por Leonardo Antão)

strumientos


Ls outros nembros son strumientos de l cuorpo, la lhéngua ye strumiento de l'alma, cumo anterprete de l antendimiento.

Padre António Vieira




08/04/11

Nun beio neste retrato Quelores de l anfierno Beio todo sien ber nada. Ah quanto you quiero L negro i l claro Para ancuntrar la puonte Que m’apunte l camino Esse camino lhimpo. Cerro ls uolhos i ancuontro Un saber debinal Que ten sembas de fuorça Cumo l claron de lhabaredas Que çpértan rebuoltas Aclaréian rialidades. L caldeiron nun se nega Aguenta l poder de la calor Esse ímpeto muorto Que se mos antranhou Cumo cotras d’unto Arrodeado de scuridon La sangre reja-me nas benas Mas hei de ser paç D’ancuntrar la puonte Que me guie para loinje De l rechino deste caldeiron.

07/04/11

Para « einougurar ls crisántemos » !

Inda nun hai ua sumana, na Batalha, l Persidente de la República Pertuesa dixo publicamente qualquiera cousa que a mi me deixou pensatiba:

― Ls pertueses sáben mui bien - dixo el i, cumo ye questume, cun toda la calma de l mundo - que nun cabe al Persidente de la República nien gobernar, nien legislar...

Ancrible! pensei you anque esso nun me tenga surprendido. Bien defrente ye l papel que le atribui la Cunstituiçon Pertuesa se fazirmos ua cumparaçon por eisemplo cul Persidente Francés que ten poderes quaije cumo se fusse un rei…un rei que parece que quier el fazer todo! Inda hai dies, nun tube miedo d’ir até al Japon sabendo que Tóquio solo queda, de Fukushima, a pouco mais de 200 kms… mas ye que la França tamien ten centrales nucleares : mais de 19 (pior inda talbeç que ua bomba atómica !) i alguas deilhas custruídas tamien mui acerca de l mar ; sabendo por outro lhado que muitas nien fúrun einecialmente prebistas para durar tanto tiempo i ténen por bezes yá mais de 40 anhos!! I há-de star muorto tamien, esse nuosso Persidente Francés, por ser un de ls purmeiros a pisar l suolo de la Líbia depuis de la derrota probable de Mouammar Kadhafi (na qual la França s’amplicou diretamente, cumo todos sabeis ) para negociar, cul nuobo poder que fur anstituído, cumo podemos yá eimaginar, cunsequentes cuntratos comerciales de muitos melhones de euros. I nun bundaba que la França stubisse yá militarmente ambuolbida an dous países, sendo l outro l Afeganiston i neste caso zde hai 10 anhos i cun ua lista yá lharga anfeliçmente de suldados muortos (mais de 70); hai trés ou quatro dies, ye na Cuosta de l Marfin que la França decidiu tamien anterbenir al lhado de las outras fuorças de la ONU contra l antigo Persidente Laurent Gbagbo que nun se quier cunsiderar cumo bencido nas últimas eileiçones persidenciales. A tal punto que ne l Strangeiro ye el, Nicolas Sarkosy, que ye afinal mais cunhecido que l purmeiro menistro francés, al cuntrairo de l que se passa por eisemplo an Pertual. Yá agora, a ber se sodes capazes de dezir qual ye l nome de l atual purmeiro menistro francés, an funçon assi i todo zde hai quatro anhos. Çcunfio que nien todos sábades dezir qual ye. Anganho-me ? Mas bá, esso até pouco amporta. Tornemos mas ye pal Persidente Cabaco Silba…


Nun tube tiempo d’ir a saber se ten mais funçones ou pul cuntrairo menos que las que son atribuídas a la Rainha d’Anglaterra mas neste caso eisiste an francés ua spresson para amentar, de maneira algo houmorística (ne l melhor de ls casos !) mas sarcástica tamien por bezes, nas berdadeiras funçones que le son atribuídas a eilha, por eisemplo, cunsiderada assi i todo cumo l xefe de stado de l Reino Ounido i rainha afinal de dezasseis stados andependendientes antre ls quales tamien l Canadá i l' Oustrália para solo citar l nome destes dous. Mas dízen ls Franceses - amentando neilha (sabendo que na stória de las relaçones antre l’Anglaterra i la França tamien chegou a haber ribalidades), mas tamien an ciertas personalidades até francesas que dan l’ampresson de eisercer un poder que nun passa tamien muitas bezes dun poder de representaçon ou de prestígio - que la funçon deilhes ye afinal eissencialmente de « einaugurar ls crisántemos »… ! Quier dezir que pássan ua buona parte de l tiempo a dezir ou a oubir guapos çcursos, l mais de las bezes mui cunsensuales, a besitar lares de la 3a eidade ou anfantários, a atribuir medalhas i cundecoraçones, i a poner froles afinal para einougurar nuobos menumientos, státuas, placas comemoratibas ou eidifícios públicos…

Puis ye, mas hai ua defrença assi i todo antre l xefe de stado pertués i la rainha d’Anglaterra. L Persidente Pertués ye eileito anquanto que eilha nó, yá que l poder de la familha real anglesa les ye transmitido de modo heireditário! Mas ne ls dous casos i se you nun m’anganho, para eilhes dous a quien nun ye dado afinal l poder nien de « gobernar » nien de « legislar », ye denheiro público assi i todo que les ye dado an paga (i bastante até, penso!) para que essa giente puoda anton « einougurar crisántemos » i nó ralas bezes bibir tamien a la grande i a la francesa…

I agora you pregunto. Será que bou mesmo a cuntinar a botar para l Persidente de la República Pertuesa (you que de qualquiera maneira tamien boto an todas las eileiçones que son organizadas an França yá que tamien tengo la nacionalidade francesa), quier dezir para alguien afinal que solo « einougura crisántemos », nun paíç – Pertual - adonde ye questume haber, diga-se de passaige, fuortes percentaiges de abstençon i nua altura inda porriba an que l précio de la gazolina tamien nun pára de oumentar? Ye que para botar nas eileiçones presidenciales ou legislatibas pertuesas sou oubrigada pessonalmente (porque moro ne l strangeiro) a rodar durante uns buns 100 kms zde adonde you moro i tamien sei que ls hai que inda stan mais loinge inda que you, mais de l dobro stou cumbencida ! Será anton que esso me bai finalmente a desmotibar, a mi i a outros tamien a ir a botar?


You, assi i todo : mui deficelemente !


Porque sei aqueilho que spero tamien de la parte dun Persidente de la República, seia el francés ou pertués !

Que mos digan, cumo fui agora l caso de l Persidente Pertués, ou torne inda a dezir que nun le cabe a el, cumo manda antretanto la Cunstituiçon Pertuesa, nien de “gobernar”, nien “legislar”...??!!


Puis you nunca aceitarei que un home político, ou tamien ua mulhier, eileitos puls cidadanos i de que partido ou de que lhado fúren, i inda menos caso eilhes nun seian eileitos cumo tal un rei ou ua rainha, seian pagos (i bien pagos até cumo talbeç ningun de nós será pago un die)... só para “einougurar ls crisántemos“!


« Biba la República ! » i sien heisitaçon... mas sabendo assi i todo que an tiempos de crise cumo estes que stamos a passar (i an França tamien parecendo que nó) nun stamos só a la spera de guapos çcursos… ou que uns pássen l tiempo ounicamente a poner flores para einougurar státuas ou eidefícios... quier dezir, a « einougurar ls crisántemos » !

Tomilhos que nun zísten


Tomilhos frolidos ne l baso dua parede



Peinha frolida an tomilhos



Bózios de tomilho na sequidade dun caminho egre


06/04/11

Palhestra na Scuola Básica i Secundaira de Carcabelos

Fizo-se silenço ne l pabelhon A. La plateia de oubidos atentos i uolhos arregalados scuitou, por mais dua hora, Amadeu Ferreira çfraldar la história de la lhéngua mirandesa, zde la sue nacéncia até ls nuossos dies. L rugido de l martielho runcador a sbarrulhar ua parede na parte de fuora tentaba abafar l palhestrante. Ampossible, la plateia staba agarrada i l palhestrante, cun todo l antusiasmo, amostraba la denidade dun pobo i dua cultura que se mantubo anté als dies de hoije, splicando que Pertual stá mais rico por tener dues lhénguas. Maria Fernanda Quintela, porsora de la Scuola Básica i Secundaira de Carcabelos, antusiasta de la lhéngua mirandesa fizo l cumbite que se trascribe i l çtacable para poderdes antender l que scribo i amostrar cumo la lhéngua mirandesa bai agarrando las pessonas, mesmo nada tenendo a ber cula nuossa region. A la porssora Fernanda Quintela, als porssores i alunos, bien háiades.

CUMBITE


"Fazendo parte de l porjeto "Cerrado para obras", la Scuola Básica i Secundaira de Carcabelos ten l gusto de bos cumbidar para oubir la palhestra de l dr. Amadeu Ferreira sobre "La Lhéngua Mirandesa", ne l die 5 de Abril, pulas 17h00, ne l 1º piso de l pabelhon A."

Un grupo de alunos i porsores de música fizo ua anterpretaçon mui guapa de la cantiga Pingacho, acumpanhada cun xilofones. Quedemos apuis a saber que stan a custituir un repertório de músicas mirandesas para apersentar na sue scuola i para lhebar a outras scuolas.
Muito mais se poderie dezir mas ye l que bonda para que la quadrilha i todos ls bejitantes de l Froles sában de mais estas cousicas que se ban fazendo pula lhéngua mirandesa. Quando las cousas son feitas cun sabedorie, denidade, carino i muito amor, cumo Amadeu Ferreira l faç, çpértan-se cuncéncias i senseblízan-se pessonas pa la causa de l mirandés.

Eiqui queda l'eimaige de l çtacable que fui çtribuído na Scuola, feito pula porsora Fernanda Quintela.








Pequeinha cuonta cun sentido



Un cuorbo stá pousado nua arble alhá bien alto l die anteiro sin fazer nada.
Un pequeinho coneilho bei-lo assi de buona bida i percura-le:

- Mira amigo, you tamien puodo assientar-me eiqui i star l die anteiro sien fazer nada cumo tu.

L cuorbo arrespunde-le:

- Claro, porque nó?

L coneilho assienta-se ne l chano i ende se queda todo campante ambaixo de l’arble.
Derrepente, ua raposa aparece i come-lo.

Moral de la cuonta:

Para quedares assentado sin fazeres nada debes star assientado bien alhá no alto.

04/04/11

Abade Manuol Sardina - centenario de la sue muorte

Testo salido deiqui


De riba corrie un airico fresco nas cereijeiras de gromo a espreitar l calor dua primabera de poucas horas, nas abrigadas ambaixo ls cabanhales i antre ramalhadas sumidas de braseiros de eimbeirno, cardadores, dobadeiras, filadeiras fazien meia i camisolas cumpassiadas pul malhar seco de l lhino nos puiales de cantarie. Garotos adebertien-se cun espingardas de canelheiro atirando balas de bolas de tascos finos salidos de ls manhuços espadeirarados i apuis prontos a estrigar. Pul termo, ls más delantreiros ampeçában la relba, guiar ua augueira pal cerrado era fertume a la yerba, lhebantar un esbarrulhado tamien l calhaba al boieiro, apanhar bides era la segada de ls garotos anquanto na Negra, na Beiga i na Faceira l restrolho berde de la ferreán quedaba quelor de tierra rebolcada nua purmeira buolta para batatas.

Na jinela, l manjarico nun rejistira a la niebe cisqueira que na eimbernia tanta beç le remolinou al tuoro i colgaba-se cumo tabaco seco espindurado nas bordas de l culo de cántaro, baso recortado a turquesa no mesmo die que se l rachou l cuorpo na esquina de la fuonte, inda Rosa mal acarreaba meia barrila. L sol baixo antraba a golfiadas que fázen relhuzir l puolo cun oulor a tinta i papeles amontonados hai meses an riba de la pequeinha mesa arresquinada an zlhado l parapeito de la bidraça. La cama, feita de branco i colcha tenhida a çumacre, acunchegaba l cuorpo delorido i marimundo de Manuol, que an sou sano juízo anquemandaba la alma a Nuosso Senhor Jasus Cristo de las manos de l padre Lházaro mandado chamar a priessa para del recebir la cruç i ls santos ólios. Bai-se zlindo la malha de la bida sien lhinha que atame l uoco que crece an sou lhugar.

Yá se sínten caras a la Ramalha las esquilas de las boiadas, l crabo de ls lhumicos de anzonas feitos de tascos quedando cinza, ls fusos no çcanso i la manta de fumo cun cheiro a urze cubrindo todo l balhe quando sona ua badalhada de campana grande, outra i más outra, trés al todo, sigundadas por más trés i outras trés, cumpassiadas nun ritmo de finados. Hai delores acabadas, siléncios rotos, manantiales de lhágrimas, segredos de puorta an puorta, poucas falas. Apuis de cuincer meio Pertual, bispos, padres, talbeç menistros, ambaixadores i poetas, quedeste toda ua bida nas bordas de l ribeiro de Ourrieta l Poço, talbeç perdido por amores, por fartura quien sabe, ou por dambas rezones, quien l saberá? cierto ye que na punta de baixo de l Cabeço l Xeixo está la tierra que te ha de acunchegar i l pobo que nun te çquecerá.

San Martino de Angueira, 04 de Abril de 1911

03/04/11

Ls mielgos - un nuobo blogue mirandés



Bós i you que miramos miles quelores de froles de primabera i cheiramos ls sous oulores, bejitamos estas froles mirandesas, adonde s'amóstran testos an prosa i an berso. A la squierda, tenemos un ramo ne l nuosso mirar, ua scaleira, links a dezir-mos: eiqui stan outros caminos, outros blogues.
Çcubri, nó eiqui, mas ne l facebook - you tamien ando por alhá a spirolhar - l blogue , screbido an mirandés, "ls mielgos". Fala l testo de blogadé i outras cousas mais, cumo tales: "...todos somos mielgos na eisséncia houmana...". Ler l testo solo, nun chega. Tenemos que mirar la pintura: l'arble, l tuoro, dues caras que puoden ser mielgas - nun me parécen berdadeiras - apuis l sol cun sues baretas, nin berdes nin secas, muita lhuç, muita quelor.
Çpindurados nesta blogaldé, gusta-me esta palabra, mas falaba you de l blogue, ls mielgos, ténen que star ne l nuosso froles mirandesas. Á tiu que admenistrais l FROLES MIRANDESAS, traei-lo pa la scaleira, puis aquel nuobo blogue ten que ser lido, bisto i acumpanhado pula quadrilha i por todos ls que mos bejítan.

Mas eiqui queda l camino:

http://lsmielgos.blogspot.com/





02/04/11

L TAL PAPON


Nun hai que tener miedo
Que benga l tal papon
Por mais malo que seia
Nun será pior de ls qu´acá stan

Que benga l tal papon
Nun tengo miedo nenhun
Puis yá acá tenemos tantos
Anton será, só mais un

Hai de papones mais dun ciento
Fazendo de cunta que nun son
Por isso eilhes ténen miedo
Que benga mais un papon

Se ten que benier que benga
Por quien stan a aguardar
Tengo mido que quando el chegue
Yá nun haba nada para papar

Chamai-lo antes que seia tarde
Que l FMI nun será assi tan malo
Deixai que benga el
Cun sous numaros a proba-lo

José António Esteves

Oupeniones

Bieno ne ls jornales i naide l zmintiu que un porsor de Coimbra fui ampuntado de la DREC (Direçon Regional de Eiducaçon de l Centro) por haber assinado ua petiçon on line acontra l modelo de abaluaçon aperpuosto pul Goberno para ls porsores. La çculpa pa l botáren pa la rue fui dezir que l campo que acupaba na DREC era de cunfiança política i de nomeaçon. Todo legal i cumo manda la lei. Estes crimes de un nun pensar cumo quien manda ténen un nome an pertués: “delitos de opinião”, i diç que anté yá tubimos ua cadena afamada para esses zalmados: chamában-le Tarrafal i diç que muito que hoije ten l nome nas squinas de las rues dou alhá culas costielhas. Ye triste, mas peç que legal, l que nun quier dezir que seia legítimo, nestas cousas, ser legal i ser legítimo son dues noçones bien çfrentes ua de la outra. Anfelizmente, nun ye nada a que nun mos báiamos yá afazendo ne ls tiempos que córren, l que, a miu ber, ye un andar al para trás ne l campo cebelizacional. De qualquiera maneira nun hai rezon para muito alberoto, que anté eiqui nun hai nada de nuobo i yá coincemos bien la cuonta.

L que a mi me spantou un cachico, pouco!, ye que tenga chegado a alguas scuolas (nun fui a la mie i tamien nun digo a quales fui, que por haber PIDE outra beç nun quier dezir que téngamos todos de ser chibos), chegou, anton, ua carta a mandar dezir que habie alguns porsores daqueilhas scuolas que habien assinado la bendita petiçon acontra la abaluaçon i que habien treminado a assiná-la nua riunion fazida antre eilhes na scuola, de maneira que habien ido acontra la ética porfissional i tenie que se le alhebantar un porcesso çplinar por se serbíren de las anstalaçones de la scuola sien outerizaçon i para outros fines que nó pedagógicos.

Quier dezir: stamos anton que las scuolas son “cerrados” adonde l “ganado” ten de pacer assossegado i lhapada naquel que spurmentar a ruber un galhico ne l campo que l “pastor” antandiu chinar. De l punto de bista de l “pastor” nun ye mal anjorcado, poupa muito cobradeiro de cabeça tenendo l “ganado” todo a berrar pa l mesmo lhado.

Assi i todo, inda fálhan dues ou trés cousicas, cousicas pequeinhas i sien amportança, nesta manigáncia. L “pastor” ten que tratar de ls “cerrados” i guiar l “ganado”, mas nun ye l duonho, ye solo assi a mod’a quinteiro. Solo ten trato para alguns anhos, i a las bezes inda deixa la quinta antes de arrebentar la fuolha. L duonho, ls duonhos, de ls “cerrados” somos las canhonas todas, muito çcunfio que ye anté por isso que se le chama “públicas”. I las “canhonas”, diç la lei que nun ténen duonho, muito menos ne l pensamiento, inda que ne l cuorpo, l “pastor” nun pare de las çquilar, i cada beç más rente a la piel. I apuis tamien inda hai l porblema de haber leis, que ye ua cousa que nun dá jeito niun quando nun mos cálhan muito a la moda para las perrices que queremos armar.

Buono, tornando al ampeço, tengo que cunfessar que nun traduzi “delito de opinião” por bias de nun saber muito bien cumo habie de fazer. Para “opinião” nun me parece que haba grandes dúbedas, cuido que será “oupenion”; yá “delito”, cumo dá assi tanto a fidalgo, ó se le arranja un sinónimo mirandés ó se apurfilha delito i yá stá, stou que inda ye l melhor: ”delito de oupenion”. Agora, para giente que cuida que puode i debe castigar ls outros por “delitos de oupenion”, seia adonde i quando fur, onte, hoije i deiqui a cien anhos, para falar dessa culidade de giente, ye más fácele, i stou cumbancido que an mirandés, mesmo citre, solo hai ua nomeada, cun quatro palabricas: filhos; apuis ua perposiçon; apuis l artigo defenido, singular, femenino i la redadeira palabra ten quatro letras, ampeça cun un “p” i acaba cun un “a”.

01/04/11

1 de Abril


- L persidente de la República nun ten culpa de l stado an que l paiç stá; aliás, cumo l home sabe muito de Eiquenomie, bai ajudar-nos a resolber ls nuossos porblemas;
- Quando un banco atua de forma arrespunsable, debe ser l Estado a salbá-lo i nun se debe respunsabilizar a naide;
- Ye justo que muitos gestores an ampresas públicas ganhen ourdenados milionários, mesmo que nunca alhá pongan ls pies i las ampresas acaben a dar perjuizos;
- La percariedade i l trabalho sin dreitos son la melhor forma de fazer crescer la eiconomie;
- Ls trabalhadores percários solo son percários, porque hai trabalhadores cun dreitos;
- La Ouropa debe seguir l eisemplo de la China, an termos eiquenómicos i sociales;
- La binda de l FMI ye la soluçon para Pertual;
- Jesé Socras fui un buon Purmeiro Menistro;
- Pedro Passos Coelho ten todo aqueilho de que percisa para ser un buon Purmeiro Menistro;
- Perantes ls porblemas de l paiç, l pobo nun debe fazer nada; hai que fingir que nun se passa nada ó aceitar que todo irá piorar i nun fazer nada para demudar las cousas.

LHÉNGUA MIRANDESA

. L PRINCEPICO .. .
"L Princepico", personaige criada por Antoine de Saint-Supéry, yá fala mirandés. "L Princepico" ye l títalo de l'eidiçon nesta lhéngua, feita pula eiditora ASA, çponible nas bancas a partir de la próssima sumana. L'obra fui traduzida para mirandés por Ana Fonso (cul apoio de Demingos Raposo), que falou a la Lusa de l "zafio" de traduzir un clássico "cheno de balores" pa la sue lhéngua materna. Esta fui la purmeira traduçon para mirandés de Ana Fonso, a cumbite de l cónsul de Fráncia ne l Porto, que, an cada lugar que passa, percura lhénguas pa las quales puoda traduzir "l sou libro preferido".

DIE 1º de ABRIL!!!!!





Hoije ye l die 1º de Abril, ye un die special para pregar partidas i mintiras als outros para todos mos rirmos un cachico de ls sustos i anganhos que causámos.


Cuidado por esso, nun acraditeis an todo l qu'hoije bos dízen!

Esto ye solo un motibo para deixar un abraço bien arrochado a todos!

Ua buossa amiga que ten andado distante...


L nuosso Persidente de la República botou çcurso, hai quien diga que fui buono, mas tamien dixo l que se speraba, son çcursos siempre traçados a régua i squadro, l que dixo yá to l mundo speraba i sabie.

Çfizo l’Assemblé de la República, marcando nuobo ato eileitoral para deiqui a arribado a dous meses, dando assi mais tiempo para ls pertueses pensar bien, por outras palabras dou l’ouportunidade al pobo de decidir mais ua beç cul poder cunquistado pula reboluçon de ls crabos, zed l die bint’i cinco d’Abril de mil nuobe cientos i setenta i quatro.

Cun alguns recados i pedidos a todos aqueilhes que ténen nestes redadeiros tiempos amostrado las dentuças botando culpas als outros, mas que nien ua sola beç el i ls outros fazírun l ato de cuntriçon de mie culpa mie tan grande culpa.

Andamos nisto a mais de dues dezenas i meia d’anhos, palabras que quienquiera que ande na rua oube de to l mundo, l pobo pertués, porque ye l pobo pertués que bota (nun son ls de fuora) ten dado l poder ora a un ora a outro, i ye solo por esso que you aceito, puis an democracie ten que ser assi, inda nun biu que nun demudórun nada antes pul cuntrairo, çperdiçórun l que la CEE mos dou i la riqueza benida de l sfuorço de todos ls trabalhadores deste paiç.

Ye quaije ua cundiçon natural, que quando las cousas stan malas, nun ye l melhor tiempo para buonas refleçones, piensamiento perfundos i bien amadurados, la lhucideç de las eideias nun ye tan clara, la barriga puxa melhor que la cabeça porque las eisigéncias de la nuossa bida i de ls nuossos assi l eisige, las priessas nun son buonas cunselheiras i cun ganas de dies melhores botamos-mos para aqueilho que se mos asparece a ser fácele i buono, naide puode cundanar nien dezir que quando un stá para s’afogar nun se agarre a ua silba chenas de picos. Mas a las bezes bal bien la pena un nun se botar de cabeça, debe agarrar an toda la stória que tenemos de muita giente i la sue gobernaçon, i fazer de stribeiro para nun le dar mais ua beç l poder de çtruir aqueilho que nós i ls nuossos pais custruírun, stá nas manos de ls pertueses dezir, que hai giente que nun puode tornar al polheiro adonde nunca debie tener stado.

Hoije stá un die guapo, yá onte stubo, até peçque ye zombarie, quando tanta giente ten la bida negra porque quer trabalhar i nun ten adonde, porque giente se scundiu na crize i ancerrou amprezas, quando tantos jobes studórun i quieren poner l sou saber a rendir i nun ténen adonde, quando tanta gien lhougo a la nuite nun bai a tener un caldo para calcer la tripa.

Mas you cuntino a pensar que nun stamos cundanados a la muorte, bonda que l pobo tenga la cabeça frie, ye l que se precisa, i cumo l retratico arriba amostra, tenemos siempre dous caminos, un a la dreita outro a la squierda, ye a nós que mos cumpete decedir, stá nas nuossa manos, l pobo yá ten probas bastantes, de quien ten respeito puls balores houmanos i culturales, para nun se botar pul camino eirrado.

Nesta ancruzilhada, l sol alhá stá cula sue lhuç, que naide diga manhana que stá a las scuras.