13/09/09

Ls teçtemunhos




Quando las eideias se tórnan spúrias, ambaio-me bendo retratos.

Ls retratos son-me joldeiros, eilhes tráien-me al de riba l que quiero i nun quiero, cousas buonas mas tamien chúpan l selumbriu de las mimórias. Cumo buonas, l tiempo peçque arrecula i nistante mos çtápamos l'arca adonde arrecademos un bun cacho de nós, nun sfregante miramos-mos bien defrentes de l que agora somos, tornamos a tener l pelo grande a bitle que partie l coraçon de delor a nuossa mai, mas culas ganas de ganhar repuosta a las piçcadelas de las rapazas, zampenados de barriga, ampimponados cuas calças nuobas de fazienda a boca de campana, camisa çfraldada chenica de froles, postura de fazer ambeija als perus de tie Oulinda. Anchados capazes de poner l dedo molhado na tiesta de l purmeiro farrista fusse el d’acá ou de fuora. Somos l mais guapo de las fiestas i nun faltamos a nanhua, an quadrilha quaije siempre nien las negas de las namoradas mos lhieban a zistir. Anjeitado nunca l tino stá an fazer l nial atrás de l’oureilha daqueilha que tenga mais faziendas. Queremos ampingir spriéncia que nun la tenemos, puis stamos berdes i nun sabemos respigar las peneiras, amouchar la proua que mos anganha i cega.
You tengo rezones de sobra para nun mirar al para trás cun buns uolhos, ou cuidais bós que mirar para aquel tiempo que andaba a rober las códias de la cerrona i ls mius mais bielhos a serbir an casa de ls ricos son buonas de lhembrar!
Nun son nó, la necidade ye armana de la miséria que s’amostra sfarrapada i çcalça, scanzilada i sclética. Quantas bezes miu pai le dixo a mie mai, sabes porque fiç la nuossa casa sien jinelas, porque quando la miséria entra pula puorta l amor sal pur eilhas i you yá adebinaba que la maldita benie eiqui morar i nun quiero que l que gusto de bós salisse
Mas dezie you que gusto de ber retratos, a quelores i tamien a negro i branco que son ralos, las máquinas de retratos éran al tiempo que me criei de l tamanho de la caixa de ls cunferrumes de tiu Demingos çapateiro.
Será que ber retratos de ls antigos ye cumo sonhar cul dantes?
Anton you sou un sonhador mesmo sabendo que sonho cul anfierno, porque sonhar nun fai mal a naide.

Antonho Carrasqueiras



PSD i Outocrítica




Ye ampossible nun ber ne l porgrama eileitoral de l PSD onte apersentado, i ne l'anúncio pula dra. Ferreira Leite de políticas de firme cumbate a medidas de la dra. Ferreira Leite, la mano maoista (ó l que sobra deilha) de Pacheco Pereira, la de l'outocrítica.

Assi, se chegar al Goberno, la dra. Ferreira Leite stinguirá l pagamento special por cuonta que la dra. Ferreira Leite criou an 2001; la purmeira menistra dra. Ferreira Leite altarará l regime de l IBA, que la menistra de las Finanças dra. Ferreira Leite, an 2002, oumentou de 17 para 19%; pormoberá la motibaçon i balorizaçon de ls funcionários públicos an que ls ourdenados fúrun cungelados pula dra. Ferreira Leite an 2003; cunsolidará de modo rial, i nun solo aparentemente, l défice que la dra. Ferreira Leite maquilhou cun receitas straourdinárias an 2002, 2003 i 2004; i lhebará la paç a las scuolas, adonde l zagrado de ls alunos cula menistra de la Eiducaçon dra. Ferreira Leite chegou, an 1994, al punto de le amostráren ls traseiros. Ne l die atrás, l delfin Paulo Rangel yá habie purparado ls pertueses pa l qu'ende benie: "La política ye outónoma de la ética i la ética ye outónoma de la política".
Manuel António Pina

Este testo foi publicado ne l passado die 28 de Agosto ne l Jornal de Notícias , mas achei por bien poné-lo eiqui, puis nun solo cuntina bastante atual, cumo sprime mui bien aqueilho que you penso de l PSD i de Manuel Farreira Leite. Ye perciso acrecentar que, anquanto Ministra de la Eiducaçon, MFL nun zagradou solo als studantes que amostrórun ls traseiros, mas tamien zagradou a outros studantes, al mais de ls porsores i a muitos ancarregados de eiducaçon. Anquanto Menistra de las Finanças de Durão Barroso (alhá fuora nun ye tan Durão), pediu-mos sacrafícios que nun dórun an ningun resultado. I fizo outras cousas mui anteressantes: cumbenciu ls pertueses de que l Estado gastaba muito denheiro por bias de ls funcionários públicos i ampeçou a cuntratar ampresas pribadas para fazer trabalhos antes feitos puls "demónios desse tiempo" i gastou inda mais denheiro. Antre eilha i l "angenheiro", benga l diabro i scuolha.







12/09/09

Tiu Barbeiro




Tiu Barbeiro fui ua figura singular nas tierras de Miranda, mais propiamente an Fuonte Aldé, Dues Eigreijas i Cércio, ls trés lhugares adonde eisercie l sou oufício.
Natural de Dues Eigreijas i casado an Fuonte Aldé era amigo i respeitado por toda la giente destes dous lhugares. Pai de quatro filhas, debidiu la criaçon cun la tie, yá que cada un bibie no sou lhugar, tiu Barbeiro alhá i ti Cabreira acá. Todas las sestas fazie barbas i pelo na tierra de la tie i als sábados na del.
Tenie tiu Barbeiro bicicleta, para se zlocar dun lhugar pa l outro, pori de las purmeiras que por eiqui aparecírun. I grande nobidade se l'achában ls mais pequeinhos quando , nas quintas a la tarde, el benie a drumir a Fuonte Aldé para lhougo soutordie a la purmanhana bien cedo ampeçar la tareia. Todos ls garoticos que andában cun las bacas ne l bailhe, an bendo benir a tiu barbeiro na bicicleta, corrien al camino onde alinhában las gorras uas a seguir a las outras para que tiu barbeiro passasse cun la bicicleta porriba.
L puolo de las ruodras deixaba las marcas i ls garotos quedában cuntentos, admirando aqueilhes feitius de l pneu que acumparában uns cun ls outros.
- Mira que risquitos deixou na mie!
Éran tiempos çficeles, la heigiene tamien era cousa çconhecida, habie uns animales que andéban cun las patas na cabeça i solo tiu Barbeiro ye que daba mata deilhes.
- Ah tiu Barbeiro, dixo miu pai que me zquilássades
- Pá múzico, centa-te aí que já bais deixar de arrascar, que Tiu Barbeiro siempre falou grabe.
Pegaba na máquina de çquilar i ampeçaba tracatracatraca, tracatracatraca, a las bezes aparecie un desses seres, el alhebantaba la máquina, i pumba, spaporraba l bicho .
- Aiii!!! Tiu barbeiro quei ye que bos fiç?
- Cala-te pá múzico, que este já nun te morde mais!
Tiu de ls siete oufícios, era çapateiro i fazie uas cholas mui bien feitas, era tamien dentista i cirujano, arrincaba ls dientes a fierro friu i fazie sangries nas benas de l braço para curar pulmonias.
Habie acá un garoto que çaçamelaba por bias de la teç que tenie debaixo de la lhéngua. L remédio staba an tiu Barbeiro.
- Ah tiu Barbeiro, dixo miu pai que me cortaçadeç l freno.
Tiu Barbeiro, que anté staba cun las tejeiras na mano a cortar l pélo a un bielho, birou-se para el cun las tejeiras chenas de pelos, sacudiu-las nas calças i dixo-le:
- Pá múzico, abre a boca pá, cerra os olhos e bira a língua p'ra cima múzico!
Zás, de ua tejeirada cortou-le la teç que ampeçou lhougo a correr sangre de la boca.
- Ai ai!!! ai ai!!! bou-le a dezir a miu pai ai ai! ai ai!, berraba l garoto.
- Pá múzico põe-te a andar daqui senão lebas um pontapé no cu, bai, bai múzico.
Pa ls garoticos mais pequeinhos era el la refréncia de la sesta, de tal maneira que oubi you ua cuonta bárias bezes dun garotico que andando cun l pai pul termo acaçórun un coneilho. L garoto yá l querie quemer, mas cumo era sesta de quaresma nun se quemie chicha. Anton fui-se a spreitar a tiu Barbeiro i quando l biu ir ambora a meia tarde, corriu para casa i boziou al pai.
- Bamos a quemer l coneilho que la sesta yá se fui!





11/09/09

Pon-lo an Mirandés... queda guapo ! (2)

Cartel a l'antrada de Costantin



Mas que barbaridade aqueste cartel ! Yá bai paraa dous anhos que lo beio aende sin modeficar... mas bós nun bedes que ten Costantin alhá screbido i açpuis ten Cicuiro i Samartino an Purtués ! Oh ! Caralho s'outro die inda pensei fude-lo cula gadanha. Mas açpuis pensei i pensei, puxei pula cachimónia i bieno-se-me l'eideia d'ajuntar alhá los berdadeiros nomes de los pobos la raia d'adonde son los mius pais; Cicuiro i Samartino.

I assi fui, l'ampersora corriu la tinta nas fuolhas i you tode cuntento, yá a meie de la nuite, fui-me a fazer aqueste ato de terrolismo lhenguistico. Fui lhougo assi que se spuso al sol, nun seia qu'un de la GNR me bissa.

Ye de notar que la cunbençon da cume normatibo San Martino i no Samartino. La berdade ye que toda la gente que you conheço siempre dixo Samartino, i assi screbi.
Debrebe mas atos de terrolismo lhenguístico...




10/09/09

Citaçon de l die



Naide ye tan grande que nun puoda daprender nien tan pequeinho que nun puoda ansinar.
Voltaire




Son cumo ls fruitos







Aqueilha sesson ou assemblé de lhançamiento, cumo l quejirmos chamar ne l die 1 de l més d’Agosto, (an Sendin andentro de la cubas recuperadas) de ls purmeiros quatro lhibros de la Colecção: An Mirandés (agora einiciada i birada pa ls nuobos scritores stramuntanos) ye mais ua proba que las cousas yá son bien çfrentes dantes.

Aquel adil an que l mirandés staba pa la maiorie de las pessonas que stában fuora de l ansino nas scuolas de Miranda, hai alguns anhos atrás yá ye agora ua tierra dando muito grano.

Ls cursos ampeçados an Lisboua i apuis alhargados a Corroios i n’Anternete pormobidos pul persidente de l’Associaçon Lhéngua Mirandesa i mais tarde cula parcerie de l’Associaçon Cultural i Recreatiba Nial de la Boubielha fúrun a miu ber las charruas que fazírun la relba neçáira, la berdadeira repunsable pur haber agora tamanha meda de scritos an mirandés. I yá dezien ls antigos nun hai melhor pa la arada

Até ende para la maiorie de ls que hoije bótan rigularmiente ls sous testos a público ne l Jornal Nordeste (MIRANDA: tierra, giente i lhéngua, hoije LA FUOLHA MIRANDESA: tierra, giente i lhéngua) i ne ls muitos bloges n’Anternete la scrita an mirandés puodie dezir-se era un scampado, cun poucos a fazer-lo.

Las classes, para aqueilhes que andubírun ne ls cursos nun fui só daprender l bocabulairo nuobo, que habien squecido ou staba adrumecido, l cuntato culs ditongos, sílabas, bogales, custruçon de las frases, l sonido abierto ou cerrado, la lheitura de testos i la fala que ende se fazie.

Fui muito mais, fui tornar a la sue lhéngua d’ourige, a la lhéngua de la sue niniçe, de ls sous antepassados, a la lhéngua de ls sous amores, tornar a saborear todo l prazer que dá falar aqueilho que se falou quando s'era pequeinho.

Fui l’oupurtonidade de registar las bibéncias, façanhas, abenturas, screbir stórias i lhonas, acertar cuontas cul passado, dar la sue upa a la lhéngua mirandesa tantas bezes ambergonhada delantre de la outra, çpreziada pur muitos, squecida i cun die terminado para ser anterrada.

L sfuorço custante i ampeinho de l scritor, ambestigador i porsor Amadeu Ferreira dado a este porjeto de l ansino de l mirandés i dibulgaçon de ls scritos i sous outores ne ls mais bariados campos, jornales, rebistas, bloges de l’anternete, lhibros, traduçones, fui la chabe, decisibo doirie you.

To la giente se dá cuonta que s’antrega de coraçon i alma al que fai, que la paixon i l’afeiçon pula lhéngua, la cultura i a las pessonas ye de l tamanho de l mundo. Que l crecimiento i la benida cada beç mais de mais pessonas a screbir melhor i a gustar de l mirandés i de la cultura Mirandesa, séian ou nó de la region, se debe a la sue total antrega sien pedir nada a naide an troca, al sou fuorte caratle, i lo fai feliç.

Bei-se, i nun ye perciso star mui atiento, siempre que dá l sou teçtemunho i ambersa de quien scribe i trabalha l fai cula maior sastisfaçon i alegrie, par’el ber medrar la semba de trabalhos screbidos an mirandés i crecer l númaro de scritores ye cumo un pai ber crecer ls sous filhos.

Lhoubor ten que ser dado a esta einiciatiba i porjeto de ls cursos i custante ampeinho an tener sítios de dibulgaçon, l sfuorço para que siempre haba mais cumo este de l’einiciaçon de la Colecção: An Mirandés.

Stou cierto que la sue criaçon bai a ser mais ua motibaçon para aqueilhes que yá scríben i son muitos nunca zistir, traier mais a la scrita para angordar esta camarada de scritores i assi cuntinar esta caminada sien smorcimientos.

Pa ls lheitores an giral tenéren an sues manos outras fuormas i modos de saber cumo se bai screbindo, mais lhibros.


Faustino Antão

Ls gatos son seres poéticos...



Ls gatos son seres poéticos...

Porque nun ser gato
anroscado an nobielho ne l caliente de l lume?
Passear pula borda d'algun telhado.
Ser gato, tan mimado
ne l roçar de l pélo an pieles deseosas
de ls carinos qu'usa de forma squiba...
Ser gato, dua bida,
que siete serien l tiempo alargado,
marrenega marcada para ua hora cierta .

Ser gato i tener abierta, a la fuorça de querer,
la puorta de salida para ser mulhier...

S:)
----------------------------------------



"Os gatos são seres poéticos...

Porque não ser gato
enroscado em novelo no quente da lareira?
Passear pela beira de algum telhado.
Ser gato, tão mimado
no roçar do pêlo em peles desejosas
das carícias que ousa de forma esquiva...
Ser gato, de uma vida,
que sete seriam o tempo alongado,
tédio marcado para uma hora certa.

Ser gato e ter aberta, à força de querer,
a porta de saída para ser mulher...

S:)

-----------------------------------------------------------

09/09/09

Tiempo



Deixei scapar l tiempo
i l tiempo bolou…
bolou para loinge,
bolou para siempre !

Stou fuora de l tiempo.
Stou fuora de mi.

I yá nun sei l que ye l tiempo
nien tampouco
se sou you
ou outra talbeç…

Cumo l tiempo que passa
i mos tira
l que yá nun somos
i l que nunca seremos.

Somos ?

Quadro de Salvador Dali (1904-1989),
« Reloijo brando ne l momento de la sue purmeira sploson », 1954




Cumbersas na Bila Bielha - Bila Rial

08/09/09

Stá na hora






Daba you ua miradela pul site de l’Associaçon de ls Boubielhos (www.nialdelaboubielha.org), daqueilhes que bíben an Lisboua i alredores, puis la outra Associaçon de l'aldé de Zenízio (A. C. Sol Nascente) ls rapazes inda nun me méten nestas cousas de l’anternete.
Mas a miu ber debien meter-se, estas cousas nun son manhas de prouitas, son antressantes, úteles, bálidas, estas tecnologies ténen mais de buono que de malo, pónen i çponíblizan modos de ber l mundo i d’amostrá-lo. Quando chechórun, l mundo dou tamanaho salto cumo de l die pa la nuite.
Las acumparanças l mais de las bezes nun acumpáran nada, inda stágan, mas you nun rejisto a bota-las siempre que me bénen a jeito.
You sou de l tiempo de l arado i de l rachado, arreparai bós al tiempo que nun se lhebaba a arar ua suorte fusse cua junta de bacas ou pareilha de machos, tamien bi chegar ls purmeiros tratores, l salto que nun dou la bida de quien araba, la saltada alantre ne l tiempo. Las trilhas nas eiras éran mui guapas i dua arte que stubo parada seclos, benírun las purmeiras máquinas trilhadeiras i quien fazie pur pan ponie todo ne l mesmo die an casa, menos miedo i la campana de san Ceriaco repicou menos bezes, de perder todo cua truniada, andar quinze dies a las buoltas ou culas parbas.
Quien nun sperou trés meses pur ua carta dun pariente que staba a un més de biaige de bapor, agora fala-se un ne l mesmo minuto.
Ls rapazes i rapazas de Zenízio ténen que dar esse salto, ténen i percísan de usar i amostrar todo l património i cultura de la sue tierra.
I la mie curjidade ben dende, ne l site de l’Associaçon de ls Boubielhos (Lisboua) ancuntrei bloges i sites de la maiorie de las tierras de l cunceilho de Miranda de l Douro, andebiduales, d’Associaçones, d’amigos i outros, de Zenízio solo l de la Junta de Freguesie, parado ne l tiempo nun sei quantos anhos.
L’Associaçon Cultural Sol Nascente ten to las cundiçones i birtudes para s’amostrar n’anternete, esse ye un sítio para botar palabra i dezir de sue justícia, resmungar, eilha stá melhor que naide para dezir l que l’aldé percisa fazer, l que ye melhor para salbar i nun deixar muorrir-se las fuontes i funtanairos, cruzes i cruzeiros, registos de eras eisistentes nas puortas i purtaladas, falar de l Museu/lhagar i to l património de las artes ende recolhido.
S’eilha ye la repunsable, i bien, pur mantener i çfender l património cultural al nible de ls jogos tradicionales, la matáncia de l cochino, ls quelóquios, ye eilha (associados) la melhor coincedora para estas abenturas i cunquistas.
L’Associaçon de Lisboua, tamien puode, isso puode mas ls sous associados stan loinge, sínten l porblema mas nun l apálpan to ls dies cumo ls d’alhá, son buns parceiros para dar las upas necáiras i cuido que las dues fázen ua buona pareilha.
L’anternete ye un bun assomadeiro digo-bos-lo you.

Antonho Carrasqueiras




Praino Mirandés

Nubres de lhana. Aire nas fuolhas.
Ua oulibeira crabiada na peinha.
Un perro mui loinge, froles sien nome,
un rigueiro. Ua seda d’auga, sede
de fuontes, las piedras lisas, la cantarie
ne ls uolhos. L lhuçque fusque dua lhuç,
un cuorpo de tierra abierto i ambiolado.
La sgueilha de ls cabalhos, la biografie
de las serpientes. Ua aila penheirando
subre ls panes, ls dedos ne l sol.

La muntanha drobada pa la mimória
de ls homes sien tiempo

nien lhugar.

Fernando de Castro Branco, Alquimia das Constelações,

[in Carvão, poesia reunida, 2009]



[an pertués

Planalto mirandês

Nuvens de lã. Vento nas folhas.
Uma oliveira cravada na fraga.
Um cão longínquo, flores sem nome,
um regato. Uma seda de água, sede
de fontes, as pedras lisas, o granito
nos olhos. A penumbra de uma luz,
um corpo de terra aberto e inviolado.
O perfil dos cavalos, a biografia
das serpentes. Uma águia pairando
sobre os trigos, os dedos no sol.

A montanha inclinada sobre a memória
dos homens sem tempo

nem lugar.]




Nota: Fernando de Castro Branco [1959] ye un poeta mirandés, de Dues Eigreijas, cun bários lhibros de poesie yá salidos. Yá astanho saliu un ambelume ajuntando la sue poesie [Carvão - poesia reunida]. Ye un nome de que inda muito eiremos a oubir falar. Ye un gusto traié-lo eiqui, tamien an mirandés.



07/09/09

EILEIÇONES LOCALES

http://eileioneslocales.blogspot.com/

Dicas de la Anterneta


Ua beç yá tenie falado de l porgrama Dicas de la Anternete mas pa dezir que se tenien squecido que l mirandés ye ua léngua de Pertual. Agora peç que quedou amanhado l squecimento. Un bien haia pa l porgrama bá i pa l apersentador (que nun anganha a naide i bien se bei que ye de l Norte de Pertual).

Eiqui queda la ligaçon pa l Blogue de l porgrama Dicas de la Anternete de la RTP(N) i la reportaige que fazírun subre l mirandés na anterneta:

06/09/09

Lhénguas (l que se fala nas ruas de Zenízio)






L camino que las cousas tomórun.

You naci ne l anho 49 de l seclo datrás na’aldé de Zenízio (Miranda de l Douro) ende bibi até ls dezasseis anhos d’eidade. Nesse tiempo nun ye bergonha nanhua nien ambençon mie, quando s’arrimaba algun parauta çcoincido i querie falar cun nós an mirandés ou pertués (grabe), ls garoticos que éramos mais acanhados scundiemos-mos ou quedabamos calhados i nin sílaba reçumaba de nuossa boca.

L mirandés era rei i senhor, esto yá fui dito sembas de bezes por muita giente, mas nunca ye demais dezir-lo. Ralas éran las bezes que porqui andában fidalgos puis esto nun tenie grandes cousas para mirar, quien passaba na strada, passaba nien paraba, a nun ser que quejisse fazer caçuada d’algun buieiro ou buieira, benediços ou eimigrantes éran scassos, nun fusse las classes de la scuola i nesta bendita aldé i sou termo, nun s’oubie botar ua palabrica que nun fusse na lhéngua materna, l pobo fazie-lo bien sien peneiras i cun todos ls cundimientos.

L pobo sabie que l pertués era la lhéngua de l Stado, que bien acerca deiqui para alhá de la raia, an Spanha se falaba l Castelhano, i las cousas cun falas quedában porqui, loinje staba l’eideia d’oubir falar Francés, Alman, Anglés cumo hoije s’oube a to la hora i pur to ls squinas i ruas desta guapa aldé.

Nun hai mal nanhun, star acuontra ye star fuora de l cuntesto, nun tener antendimiento no zambolbimiento social i cultural que las cousas tomórun ne ls redadeiros sessenta anhos.

Las nuossas gientes scapórun-se deiqui, agarrar ua bida melhor, i cun esso dórun al mundo ua nuoba dimension i recebírun saber, cultura, balores que nun puoden deixar na raia cumo se fussen oubjetos. Tráien-los i fáien usos deilhes, un deilhes ye la lhéngua de l sítio adonde móran. L eimigrante alhá fala culs bezinos, ne l trabalho culs sous camaradas i strutura ls oufícios, cria ls sous filhos que stúdian nas scuolas la fala oufecial de l paiç, na lhéngua d'alhá, stá bisto que nun l puode fazer an mirandés.

L que you gustaba i que cun muitos tengo cumbersado, porque son de l miu tiempo i l miradés sáben falar, era que ansinássen la sue lhéngua mai als sous filhos an casa, na sue relaçon familiar i l mesmo digo cul pertués, i sei que alguns si l fázen até l stúdian nas scuolas cun porsores de pertués. I mais le digo, quien nun l fazir, queda an díbeda cula sociadade de manhana i puode tener la certeza naide l bai fazer pur eilhes, ye ua buona ouportunidade perdida para siempre.

Cuido que isto ye ua queston cultural mui amportante, nun solo por proua mas porque la globalizaçon stá muntada i manhana ls stados fuortes nun solo amóuchan las questones eiquenómicas cumo tamien las culturales i la lhéngua ye ua deilhas. Nun passar als decendientes todo l saber que recebimos de ls nuossos antepassados ye cumo nun cumprir cula nuossa oubrigaçon de andebidos.

Las cousas stan assi, oubo falar an muitas lhénguas quando ando de bacançes nas rues i cumbíbios de la mie tierra, mas nunca me canso, al miu jeito bou falando la mie lhéngua materna, que l merece mais que nanhua.

Anton este nun fui l brício deilha, porque carga d’auga agora habie de la deixar de fuora.


La gaita





Tráien ls gaiteiros la fiesta,

Spértan raízes benaitas:

Sonidos que al cielo fúrun

Tórnan acá culas gaitas.


Fonso Roixo



05/09/09

Eimoçones - la alegrie




L lhado dreito de l nuosso cérebro ye repunsable pulas eimoçones, pula criatebidade, pula capacidade de aceitarmos pessonas i formas de bida deferentes de la nuossa. Bibir las eimoçones de forma temprada ye hoje considrado un modo cierto de bibirmos ua bida chena.
Las pessonas que meio cun çprézio dízen “sós mui eimotibo” ou “esso nun ye racional”, amóstran bien de la atitude i de l pensamiento oucidental que todo adominou zde hai muitos seclos até al ampeço de l seclo binte, al jeito de ls cunceitos científicos ousados naquel tiempo, segundo ls quales la lógica bundaba para antender todo l Ouniberso. Las eimoçones fúrun siempre bistas cumo un strobilho, cousas de mulhieres ou de pessonas un cachico boubas.
Hoije yá sabemos que nun ye nada assi. Stamos ne l berano, tiempo de sol, férias i de partilha. Neste cuntesto, la eimoçon mais bibida ye la alegrie. Inda bien que assi ye, puis eilha ye eissencial para bibir. Por bias deilha ponemos las eimoçones a bulhir, que mos lhieban a sermos pessonas mais buonas, a quedarmos bien cun la bida.
La autostima ye l autoconhecimento quédan a un bun nible se la alegrie stubir an nós i trair cun eilha la sue família mais cercana: la felcidade, l alíbio, l cuntentamiento, la sastifaçon, l adbertimiento, l agrado, la ouforie, l bun houmor, l antusiasmo, l prazer sensual - somos ampurrados a fazer cousas nuobas ou las bielhas cousas bibidas dun mudo mais ameroso, ancuntramos belheza adonde antes nunca la habiemos bido, inda que eilha ya stubisse alhá.
L ser houmano ten dous modos de sentir i bibir la alegrie:
- la alegrie passiba, un sentimiento de tranquilidade, de cuntantameinto, cun las circunstanças de la bida, que ye founte de agrado i que deseia quedar para siempre;
- la alegrie atiba, que se çtingue de la outra por tener neilha un deseio mui fuorte de partilha de l sentimiento cun las pessonas i cun l meio ambiente que mos ambuolbe.
La alegrie puode lhebar-mos a la dança, al mobimento, a la renobaçon pul cantar, a la meditaçon, a ser capaç de resolber cunflitos i tensiones, a tenermos capacidade de oubir l silenço i cun el daprandermos que la bida sien alegrie nun ye bida, mas solo un modo de deixar l tiempo passar por nós, cumo se fúramos canhonas amadornadas ne l stio, a la spera que la calor se baia ambora.

“Quien perde denheiro perde muito,

Quien perde un amigo perde mais,
Mas quien perde la alegrie perde todo.”




La racha





Muito se ten çcutido al lhargo de ls redadeiros anhos la queston d’eigualdade antre ls homes i las mulhieres, que antes de l séren homes son rapazes i las mulhieres rapazes.
Quando se ben al mundo, todos benimos molhadicos, choramingas i la berdadeira çfrença i sola essa ye que las rapazas trázen racha i ls rapazes tapa-rachas.
I cuida-se que assi quédan para siempre.
Mas nun fui siempre assi, al menos ne ls anhos cinquenta de l seclo datrás, ls rapazes passado que era algun tiempo i ampeçában a dar ls purmeiros passicos, passában a tener racha, porque l tapa yá eilhes tenien de fabrico, ou seia las dues cousas.
Déiamos las buoltas que quejirmos a las questones d’eigualdade i ls rapazes tenien mais que las rapazas.
Daba muito jeito esso daba, mirai bós cumo s’iba ua probe mai amanhar cua dúzia de crios todos pequerricos, i habie ties que tenien uns atrás de ls outros, se nun fusse la racha ne ls calçones i nas calças de ls rapazes.
Essa racha era assi un modo de ser andepandiente, l serbício era lhimpo i rápido.
Rapaç anquanto tubisse racha, nun fússen alguns ancumbenientes, nun percisa d’ajudas de naide.
L tiempo passa, mas un rapaç apuis yá nun passa sien la racha, essa ye la berdadeira çfrença.





suonhos





Ai, suonhos d'eiternidade,
cumo custais a aguantar:
naceis siempre an galhos bielhos
mas nun medrais sien ls cortar.

Fonso Roixo

De Juan Barbato a Biolante de Meira (adaptado)



Senhora, cuntarei-bos,

Preguntai a Basco Palha,
Dun suonho que sonhei,
I de l prazer que tomei
Tornou-se ua forfalha.
Bós beniedes de casa de la reina,
Bós dezíedes que fugida,
I dezindo “á mesquina,
Pus bintura tal ye mie,
Yá cuido que sou perdida”.

I dábades un grande brado
Quien se duol desta dama!
You staba yá deitado,
Spertei stremunhado
I saltei fuora la cama.
I you bos nun coinci,
Quando fui pula purmeira;
Mas depuis que bos bien bi,
Senhora, dixe assi:
“Sodes Biolante de Meira."

Quando cheguestes a mi,
Bós quedastes bien fitada
I dezistes: “á cuitada,
Nun achaba outra pousada,
L demo me trouxe eiqui!"
“A la fé”, dixe you, “dunzeilha,
Serdes mie cumbidada”
Pus bos tengo na pinguela,
You cuido que sodes aqueilha
Que dona sereis tornada.

Bos beniedes este serano
Mais burmeilha que la brasa,
You fui lhougo temprano
I tomei-bos pula mano,
Meti-bos drento de casa.
Eilhi dezíedes, senhora:
“Á por amor de ls dunzeles,
Por mercé botai-me fuora,
Perdonai-me por agora,
Houmildo-me a buossos pies.

“Ende me puodes bós rogar”,
Respundi, senhora, you.
“Mas de bos esta sacar,
You serie de tachar
Por muito mais que sandiu,"
Anton, senhora, bos bie
An tamanho zbarato,
Al que buossa mercé dezie:
“Pus bintura tal ye mie,
Antregai-bos, Juan Barbato”.

Estas rezones acabadas,
Por d'eilhas nun fazer custa,
Nin çpender mais palabras,
Çcalcei lhougo las bragas
I aparelhei-me de justa.
You bos puodo frimar
I dar de mi esta fé,
Que nun tubimos bagar,
Para mos irmos a deitar,
I ampeçemos de pie.

Depuis desto ampeçado,
Bós dezistes ua cousa:
“Pus tal ye miu pecado,
Amigo, sede lhembrado
Que nun l saba Rui de Sousa”.
Respundi-bos desta guisa:
Nun téngades esta suspeita,
Mas por ber buossa debies,
Zbesti esta camisa;
Quiero ber cumo sodes feita."

Bós zbestistes-bos lhougo
I mirestes bien para el.
Quando bi l mais de l jogo,
You ardie an tal fuogo,
Que nun cabie na piel.
Tornestes-bos a bestir
I lhancestes buossas cuntas,
Ampeçastes a carpir:
Quien questumaba serbir
Me faç andar nestes puntos”.

Bradando cun buona buntade:
“Á miu senhor i amigo!
Pus lhebais la bergindade,
Oubrai oura piedade
I casai agora cumigo."
“You l quiero yá fazer,
Senhora, por cuncéncia;
Mas bós habiedes l poder,
I you nunca pude tener
Ua buossa oudiéncia."

Bós bistes que me prazie,
Senhora, de you querer,
I buossa mercé fazie
Cunsigo tal alegrie,
Que chorábades cun prazer.
I a mi, que nun pesaba,
Me mataba bien de risa;
Porque, senhora, cuidaba,
Qu'aqueilho que sonhaba,
Qu'era an todo miu siso.

To la nuite trabalhei
An andar neste ambeleço
Mas sabei, quando spertei,
You cierta mente me achei
Un mui balente peço.
Quaije Dius me dou bitória
An tal prazer an que staba:
Depuis houbo melancolie,
Por perder aqueilha glória»
Senhora, an que you staba.

Joham Barbato, Cancioneiro Geral de Garcia de Resende (adaptado)






[An pertués:

De João Barbato a Violante de Meira.

Senhora, contar-vos-ei,

Perguntai a Vasco Palha,

De um sonho que sonhei,

E do prazer que tomei

Tornou-se uma migalha.

Vós vínheis de casa da rainha,

Vós dezíeis que fugida,

E dizendo “ó mesquinha,

Pois ventura tal é minha,

Já creio que sou perdida”.

E dáveis um grande brado

Quem se dói desta dama!

Eu jazia já deitado,

Acordei estremunhado

E saltei fora da cama.

E eu vos não conheci,

Quando foi pela primeira;

Mas depois que vos bem vi,

Senhora, disse assim:

“Sois Violante de Meira."

Quando chegastes a mim,

Vós ficastes bem fitada

E dissestes: “oh coitada,

Não achava outra pousada,

O demo me trouxe aqui!"

“À fé”, disse eu, “donzela,

Sereis minha convidada”

Pois vos tenho na pinguela,

Eu creio que sois aquela

Que dona sereis tornada.

Vos vínheis este serão

Mais vermelha que a brasa,

Eu fui logo temporão

E tomei-vos pela mão,

Meti-vos dentro em casa.

Ali dezíeis, senhora:

“Ó por amor dos donzéis,

Por mercê lançai-me fora,

Perdoai-me por agora,

Humilho-me a vossos pés.

“Aí me podes vós rogar”,

Respondi, senhora, eu.

“Mas de vos esta quitar,

Eu seria de tachar

Por muito mais que sandeu,"

Então, senhora, vos via

Em tamanho desbarato,

Ao que vossa mercê dizia:

“Pois ventura tal é minha,

Entregai-vos, João Barbato”.

Estas razões acabadas,

Por de elas não fazer custa,

Nem despender mais palavras,

Descalcei logo as bragas

E aparelhei-me de justa.

Eu vos posso afirmar

E dar de mim esta fé,

Que não tivemos vagar,

Para nos irmos lançar,

E começámos em pé.

Depois disto começado,

Vós dissestes uma cousa:

“Pois tal é meu pecado,

Amigo, sede lembrado

Não no saiba Rui de Sousa”.

Respondi-vos desta guisa:

Não tenhais esta suspeita,

Mas por ver vossa devias,

Desvesti esta camisa;

Quero ver como sois feita."

Vós desvestiste-vos logo

E olhastes bem para ele.

Quando vi o mais do jogo,

Eu ardia em tal fogo,

Que não cabia na pele.

Tornastes-vos a vestir

E lançastes vossos contos,

Começastes de carpir:

Quem me soía a servir

Me faz andar nestes pontos”.

Bradando com boa vontade:

“Ó meu senhor e amigo!

Pois levais a virgindade,

Obrai ora piedade

E casai ora comigo."

“Eu o quero já fazer,

Senhora, por consciência;

Mas vós tínheis o poder,

E eu nunca pude ter

Uma vossa audiência."

Vós vistes que me prazia,

Senhora, de eu querer,

E vossa mercê fazia

Consigo tal alegria,

Que choráveis com prazer.

E a mim, que não pesava,

Me matava bem de riso;

Porque, senhora, cuidava,

Que aquilo que sonhava,

Que era em todo meu siso.


Toda a noite trabalhei

Em andar neste embeleço

Mas sabei, quando acordei,

Eu certamente me achei

Um muito valente peço.

Quase Deus me deu vitória

Em tal prazer qual estava:

Depois houve melancolia,

Por perder aquela glória»

Senhora, em que eu estava.]




01/09/09

Testo de l Forun www.nialdelaboubielha.org




L ramico si staba bien guapo

Se l que cunta ye l géstio, uas floricas de las tardigas que nácen i flóren yá ne l berano nas bordas de ls caminos i stradas yá el quedaba cuntentico, mas fui un ramico bien amanhadico, comentou cumigo.

You acredito, porque fui siempre un home arredado destas cousas de mimos, nien ye perciso el dezir-lo, bei-se ne l ambaraço, stá chapado na cara que nun ye tiu de cerimónias. Para estas cousas de fiestas, ser nomeado, tamien ye perciso nacer cul don, daprender i tener feitiu. I el nien naciu cul don, nunca daprendiu i por bien tiempo que dure cuido que nunca chega alhá ye l que penso de tiu Foustino.

Yá muitas bezes le oubi dezir que nas fiestas i cerimónias el gusta d’antrar mudo i salir calhado, mas desta beç el tenie que falar, you i aqueilha giente queriemos oubir l quel tenie a dezir puis era un de ls bisados, cumo quien diç staba metido neilha, deiqui só salie apuis de se justificar. Mas nun era só tener que botar palabra i deixar un çcurso a jeito, tamien le tembrában las piernas cumo se fusse la purmeira beç que falaba para ua rapaza, dolie-le la barriga, l nuolo na gorja era grande i l miedo de nun tener fuorças para se cuntener se acauso zatasse eimoçon nun era mais pequeinho.

De loinge you miraba-lo i fazie figas para el bencir mais esta, puis la bida yá le purparou muita i fui capaç, se nun fui melhor fui pior mas dar parte fraca isso ye que nó.

Nun habie muito tiempo, assi cumo quien nun quier la cousa, cunfessou-me:
-Amigo you staba melhor cua calagouça na mano a roçar silbas ou de çacho a tirar la grama na huorta de la Ribeira, puis mesmo d’algun tiempo a esta parte l porsor Amadeu m’ir purparando para esta rialidade you custaba-me a acraditar que tengo que star eili a recebir ls parabienes i de caneta a dar la mie saludaçon pur scrito a las pessonas amigas que bénen de coraçon i alma pur mi i pul mirandés, firmes i ciertas para que este momiento seia buono.

You nun sei se fui solo a mi quel fizo este zabafo, l que sei ye que outras pessonas tamien bírun i para que las sues fraquezas birássen fuorças, las ties que alhá stában tubírun un géstio guapo, traírun un ramico de froles cun rendas i lhaço para tiu Foustino. Cun aqueil ramico nun benie só l oulor buono de las froles brancas i burmeilhas, benie muito mais, benien carinos, braçados d’amisade, benie calor houmano, deseios de muita suorte i fuorças para cuntinar.

Yá ne l rescaldo de la fiesta de l lhançamiento de l lhibro “Nuobas fábulas Mirandesas i Cuontas Sacadas de la Bida”, bien arrimado a la nuite, tube l’oucasion de saber cumo staba apuis de todo l que s’habie passado, i dixo-me que gráçias a l’ajuda de todos staba melhor.

Solo nun sabie cumo pagar tanta stima i afeiçon a to la giente i an special a amigos cumo you.

Antonho Carrasqueiras
(antonio.carrasqueiras@gmail.com)



31/08/09

Tie Miséria



Habie ne l ampeço de l mundo ua belhica mi probe i mi anfeliç: chamáben-le tie Miséria.
Solo tenie un chabolico cun ua pereira delantre de la puorta. Sofrie ls males todos cun pacéncia i bundade, mas habie ua cousa que nun çculpaba nien perdonaba: que ls ninos se le chubíssen a la pereira i le queméssen las peras; era capaç de las dar todas sien porbar niua, mas nun cunsentie que se le fússen a eilhas.
Ua nuite, batiu-le a la puorta un probezico; abriu-la i dou-le la última forfalha de pan que tenie guardada par’eilha. Quando se çpediu, l probe dixo-le que le podie pedir l que quejira, qu’el sastifazie-le l deseio.
- You solo gustaba que las pessonas que se chubíssen a la mie pereira nun fússen capaç de se decer sien l miu cunsentimento – respundiu la bielha.
Soutordie, quando saliu a la rue, ancuntrou 3 garotos anriba de la pereira.
- Ah tie Miséria, perdonai-mos pul amor de Dius! Tirai-mos deiqui que nun somos capazes de mos abaixar!...
- Ah, sous lhafraus! Anton érades bós ls lhadrones de las mies peras!... Por esta beç, inda bá; mas cumo tornades acá, habeis de quedar un cacho buono ende anriba!...
I ls ninos decírun-se i nun tornórun a las peras.
Deilhi a quantá, un die a la tardica, antrou-le an casa ua tie cun un donairo terrible: zgrenhada, toda bestida de negro, cun alas negras nas cuostas i ne ls pies i cun ua gadanha al ombro.
- Bós quien sodes i quei me quereis? precurou-le tie Miséria.
- You sou la Muorte, bengo-te a buscar!
- Ui!... i nisquiera me dais un anho de spera?
- Nun puode ser, dixo-le la Muorte.
- Anton, fazei-me al menos un fabor: chubie-bos a la mie pereira i colhei-me la redadeira pera que alhá stá. Deixai-me-la quemer antes de me lhebardes.
La muorte, que nun ye tan mala cumo la píntan, chubiu-se a la pereira… i yá nun fui capaç de se decer. Bien boziou pula belhica, mas eilha solo le respundiu:
- Teneis que tener pacéncia! Tengo que bos deixar ende anriba, que bós tamien sodes perra, yá fazistes muita zgrácia, yá le roubestes muita mai a muito nino pequerruchico!...
I la Muorte quedou anriba de la pereira.

Poucos dies apuis, abuntonou-se un juntouro de giente delantre de la puorta de la bielha, parecie un eizército: padres que se queixában que nun habie entierros, ls duonhos de funerárias que assi tenerien que cerrar la puorta, scribanes porque nun tenien ambantários para faer, juízes a dezir que nun recebien de las reuniones de ls cunceilhos de família, de las persidéncias de las licitaçones i de las santéncias de demarcaçones, mesmo alguns filhos a chorar por bias de nun béren la hora de hardar la fazenda de ls pais… todos ls que bíben i quédan cuntentos cun la muorte de ls outros. Todos le pedien que deixasse decer la Muorte, mas la belhica anteimaba:
- Nun quiero, nun quiero, nun quiero…
Falou anton la Muorte de riba de la pereira i fizo un cumbénio cun la bielha: poupá-le la bida anquanto l mundo fura mundo. La bielha cunsantiu i la Muorte deciu de la pereira. Ye por isso que, anquanto l mundo fur mundo, la tie Miséria há de siempre andar por ende.



Tesouros da Literatura Popular Portuguesa, Verbo, 1985 (Adaptado)

30/08/09

Çpedida!





Hoije, mais ua beç, çpido-me de ti Praino miu,
proua de ua bida.
Nun ye bien ua çpedida, ye ua forma de partida,
temporária, nun ye defenitiba cumo tantas outras an que parti
Mas siempre tornei, cada beç cun mais soudades i nostalgie,
de l die a die, de l tiempo que yá passou, de la mie anfáncia, de la mie bida.
Ah, se you podisse bolber atrás! Regressarie?
Talbeç! Tenerie mudado la mie bida.
Mas, naquel tiempo, nun sabie que un die,
Sentirie la nostalgie de nun te ber, de te perder!
Perdi-te quando parti pula purmeira beç, an busca de sabedorie.
Nunca pensei deixar-te, sali a la deriba,
Inda pensei bolber un die
I siempre tornaba, mas cun data de salida.
Sabes, Praino miu! You torno todas las nuites,
An forma de magie, quien dirie…
Cerro ls uolhos i alhá stou you, nua guapa nuite de lhunar.
Beio la streilhas a relhuzir,
Sinto l'oulor de cada ganado
Que buolbe de cada lhado.
Al lhoinge, oubo ua guapa melodie,
Son las bacas que, cun las sues squilas
Fórman ua guapa sinfonie.
Eilhas que drúmen ne ls curtineiros
Até ser de die.
Tamien l oulor de l feno i de la palha,
Me fai lhembrar la gente que ende tanto trabalha.
A la lhuç de l lhunar, percuro todos ls carreirones que, d’antigamente, percorrie
I que tan bien conhecie
Mas que yá nun eisísten mais, hoije an die!
Abro ls uolhos, yá stou loinge…
Fui-me ambora mas pormeto que bolberei noutro die.




TORTULHAS- Cuontas deste Mundo i de l Outro

















Apuis de l salimiento de ls quatro lhibros de la nuoba coleçon an mirandés ne l die 1 d’ Agosto, ne l Festibal Antercéltico an Sendin, eiditados pula eiditora Zéfiro i apuis de l salimiento ne l die 13 an Zenízio de l lhibro de Faustino i ne l die 16 an Palaçuolo de l lhibro de Jantonho, fui agora la beç de l salimiento na sue tierra de l lhibro d’ Alfredo Cameirão. Assi, ne l die 23 d’ Agosto, pulas 18.00 horas ne l salon de la casa de l Pobo de San Pedro de la Silba, cun ourganizaçon de l’Associaçon Cultural i Recriatiba de San Pedro de la Silba i apoio de la Junta de Freguesie, tubo lhugar l salimiento de l lhibro TORTULHAS - Cuontas deste Mundo i de l Outro de Alfredo Cameirão.
Un cachico antes de las 18.00 horas las pessonas fúrun-se achegando a la casa de l pobo i a spera deilhas stában uns buonos antremoços, azeitunas i cascaboios que íban sendo saboreados por quaije todos. Cerca de la hora prebista i yá cun l salon cheno, arrimado a uitenta pessonas la sesson tubo l sou ampeço, cul persidente de la Junta de Freguesie a abrir la sesson i a agradecir la persença de tantas pessonas i a dezir que staba mui cuntente pul salimiento deste lhibro. Dixo que Alfredo staba a cuntinar un trabalho que yá benie de ls sous antepassados. Alfredo, neste lhibro relhembra las cousas i las personaiges que passórun por San Pedro i zanterrou las cuontas lhiadas a essas personaiges. Dixo que un Pobo sien Cultura era un Pobo Anon i fizo botos para que Alfredo se torne ne l Eça de Queiroç de l mirandés.

Seguiu-se la apersentaçon de l lhibro feita por Amadeu Ferreira, que dixo que este pequeinho lhibrico, era un lhibrico grande por tener andrento la giente de San Pedro, ua giente grande i la lhéngua i l pobo merécen que haba giente a screbir cumo l fai Alfredo. Alfredo ye un rapaç que queda un cachico ambergonhado quando oube estas cousas, mas isto ye la berdade i hai que l dezir. Alfredo neste lhibro fala de pessonas que yá nun stan antre nós i fai cun que essas pessonas cuntínen a bibir, yá que las pessonas solo quédan muortas quando naide fala neilhas. Esta ye ua cousa simples, mas cun muito balor, ye un patrimonho mie grande. Hoje yá se fala muito de Miranda, por bias de la sue Cultura i de la sue Lhéngua i spero que Alfredo puoda publicar muitos mais lhibros.

An seguida Alfredo, agradeciu a todos por star cun el i dixo que la reponsablidade de l lhibro nun era solo del, mas si de la familha. De l pai que yá nun stá antre nós i que hoije se stubisse eiqui tenerie muita proua. De ls abós i de la mai que fui l’ einimiga mais feroç de l mirandés, yá que cumo porsora tenie que ansinar l pertués. De la tie i ls filhos que a las bezes inda arrefúçan ls narizes al mirandés. Al porsor Amadeu, que sien el nun habie Alfredo a screbir an mirandés i muito menos l lhibro.You daprandi cun el nun curso an Sendin. L porsor Amadeu, inda que seia ua pessona cun grandes reponsablidades públicas, bai arranjando tiempo para estas cousas. Ls outros reponsables pul lhibro son las gientes de San Pedro. Las cuontas nun son mies, son de l pobo, you solo l dei ua buolta al miu modo. Sabeis que hai muitas bides i la mais amportante ye la bide que mos lhiga a la nuossa mai, mas hai outra que tamien ye mui amportante, ye la bide que mos lhiga a la nuossa tierra.
Porquei l lhibro se chama Tortulhas? Buono, ye para nun ser San Pedro. Tortulhas era l nome dun pobico que habie adonde hoije ye Fuonte Lhadroon i Cuontas deste i de l Outro Mundo. Ye de l Mundo Mirandés datrás que fala de bruxas, de raticos i de pessonas i you quedaba mie cuntente se quando las pessonas al lher l lhibrico este, fússen lhebadas a esse tiempo.
Alfredo ancerrou la sesson cumbidando todos ls persenttes a cuntinar a quemer azeitunas, antremoços, cascabois, a buer ua pinga i a mercar l lhibrico. Pa ls que quejíssen quedar anté mais tarde tenerien apuis un muordo.

Un bien haia a l’ Associaçon Cultural i Recriatiba de San Pedro de la Silba i a la Junta de Freguesie por haber ourganizado esta sesson cultural tan amportante pa la Lhéngua i Cultura Mirandesas. Al porsor Amadeu pula apersentaçon de l hibro i por todo l trabalho de cordenaçon desta nuoba coleçon. A todas las pessonas de san Pedro i amigos de Alfredo que stubírun nesta sesson i an último un bien haia special a Alfredo Cameirão por mos relhembrar gientes i stórias datrás dun modo bien adbertido.
Francisco Domingues




29/08/09

Nobre Pobo

Pa quien nun biu na telbison:





Palabras solo palabras




Palabras solo palabras, palabra solo .palabras, i de tu boca só son palabras. Que digas las que me digas todas me sonan a sues mintiras.
Esto ye l refran dua cantiga dun cantor Spanhol. Ua cantiga de ls mius tiempos de moço.
Hoije me lhembrei deilha, pus staba eiqui a scantarolar, assi a la moda de quien nun ten buontade de cantar nien de churar, nien de fazer nada, stá assi naqueilha de fázer de cunta tanto se l dá cumo se l dou.
Assi staba you nun desses momientos i lhembrórun-me cousas a respeito de las palabras que fúran ditas i depuis yá más furan lhembradas? Palabras purmetidas i nun cumpridas, i depuis çquecidas.
Palabras berdadeira,, quando fúran ditas. Mas que cul cuorrer de l tiempo birórun mintiras. Palabras que buotamos de la boca sien sientido nanhun solo para cumplicar la bida de ls outros, mas que al dezie-las parece que ls stamos a meter ne l curaçon.
Todos estas palabras yá passórun por nós todos, i que hoije al recuorda-las.
Uas mos causan sastefaçon i outras mos dan buolta al stomado capaç de fázer salir l´almorço ó la cena mais requintada de tanto amargor que mos deixórun.
Mas quei nada a fázer?
Nun somos capazes de mos lhibrar desse amargor por mais que nós queiramos.
Por mais que tentamos nun las çquecemos quedan siempre requicios dessas palabras marabelhosas que tanto mos fázierun sufrir. I inda mos fázen siempre que mos lhembramos deilhas.
Ls anhos passan i eilhas acá quedan agarradas.
Son cumo carrapatas spetadas nas oureilhas de ls perros chupando-le l sangre an bida.
Assi mos fázen a nós essas palabras marabelhosas que depuis de ditas birórun-se an tan grandes mintiras.
Mintiras nun son las palabras que cada un de nós pon eiqui ó eilhi, ó nestas froles marabelhosas.
Cada un diç l que ten a dezier cun sues palabras.
Palabras que salen de l´alma de cada un, i cada un las pon a sou modo cunsante l momiento, ó oucasion.
A las bezes hai quien las amanhe a la moda de la sue rialidade i l dá outro sentido, ó porque nun las antendiu, ó porque l dá mais jeito assi.
Ó anton queda un a majicar cousas acerca de las palabras que loutro screbiu cun buona antençon.
Poucas bezes l damos l berdadeiro sentido que quien las screbiu l dou a sue hora de las screbier.
A las bezes solo Dius sabe l que se passa na cabeça dun quando aplica ciertas palabras?
Ó porque stá nua hora mala? Ó nua hora buona? Ó anton ni ua cousa ni outra?
I las palabras salen porque tenen que salier.
Salen al Dius dará haber s´ancontran alguien que l deia algun sentido.
I ye ende adonde ampeça la cunfuson.
Uns dizen que palabras tan guapas?
Outros dizen que nun fázen sentido nenhun?
Outros dizen que son fuora de tiempo. I nun s´anquadran ne l cuntesto. I dizen quei l passa a esse chuchico para dezier estas cousas.
Ye assi que ampeça la çcurçon a las bezes bien acesa i chega adonde nun debie chegar.
Se nun fussen las palabras nada desso acuntecie nun habie tema nun habie çcurçon.
You sou assi mui curtico nesto de palabras.
Nunca las sei puoner ne l sou debido lhugar, ó ne l lhugar cierto.
Atiro cun eilhas a la manta que cada ua caia cumo quejier cair para criar la cunfuson na cabeça de ls outros.
Hoije piensei na cantiga desse cantor Spanhol.
Palabras solo palabras. Palabras solo palabras, i de tu boca só son palabras. Que digas las que me digas todas me sonan a sues mintiras.
I fui assi que ampecei a buoltas culas palabras i me saliu esta trapalhada dai-le un bun çtino. Oubrigado.
José António Esteves




Las rendas de tie Arminda


























Cuido que yá limpassado screbi subre las rendas de tie Arminda (que mora ne l Bairro de Belharino an Zenízio, lhougo eili quien sal pa la Speciosa), ou seia yá nun ye la purmeira beç que falo nesta tie i de l que fai.


Mesmo nun sendo la purmeira beç nun fai mal, nunca me cansarei de falar de pessonas assi, nestas cousas i deste modo nada me fai mais feliç, mas nun ye screbir pur screbir eilha merece-lo, nun l fazer ye que ye ua anjustícia, ye mantener calhado un munton de saberes. Son pessonas assi que m’animán, son las sues birtudes, porque son eilhas las duonhas i senhoras desta riqueza que nun ben an cadernicos, son eilhas las anterjeitadas que pónen ne ls uolhos de todos nós cun afeiçon trabalhos daprendidos a fazer al lhargo de seclos.


Las rendas de tie Arminda, son guapas, i dun jeito tan simpres que stampadas nas mantas, cerronas, lhenços, trabesseiros, alforjas anféitan estas pieças birando obras d’arte, outras de criaçon própia i puostas nas mesas i scanhos armánan tan bien a pie d’arranjos de jarras cun froles de bárias quelores, tamien criadas i regadas pulas mesmas manos, que benga l purmeiro que nun quede de boca abierta cun tamanha guapeç.

Ye causo para dezir, Dius criou l mundo i puso alhá todo, mas para esse mundo ser buono i guapo, apuis criou las ties.


L mundo nun l sabe, eilha tamien nun s’amporta muito, mesmo gustando d’amostrar i abrir la puorta de sue casa, cumo abre l coraçon a las pessonas de bien, sou you un bezino cun perbeleijos porque siempre me chama para ber todo l que fai i inda bota rizada quando le digo que ls retratos de sues rendas las bou a poner n’anternete.
Cumo quien diç, si sós bien boubico, anton l que fago ten assi tanto balor?
Ten, porque nun hai muitos nien muitas que ténen este saber i ls outros coincimientos que nun sou capaç de ls amostrar an retratos, eilha ten ua mimória cumo poucos, sabe las eras de quaije to las pessonas de l’aldé, chamadeiros ne l termo, fuontes i puontes, nacimientos, bodas i batizados, dies de finados i lhaços de parentesco, de las lhigaçones familiares zde nuossos abós até ls dies d’hoije, registra na sue mimória ls acuntecimientos d’eimigraçon i besitas.
Muitos son ls que la percúran para saber eras de ls sous, para aqueilhes que la coinhécen i nun acredítan spurmentai i lhougo me l dezis.

Puis amiga Arminda deseio que assi cuntines pur muito i muito tiempo, que Dius te deia l melhor de l mundo para que an ounion i harmonie cun tou tiu i filho nun te falte salude, çernimiento i lhucideç para ajudares ls amigos cumo siempre l faziste.

Pul miu lhado un abraço i las mies çculpas se nun fiç l melhor.

Faustino