20/07/15

Cuontas andrento outras cuontas, a modos çcascar maçarocas de milho…




Nun coienço la cidade de l Porto cumo debie. Ua bejita al Porto ye siempre agradable. Apuis ir alhá cul porpósito de star antre ls que quieren mantener biba la mimória de Amadeu Ferreira inda melhor.



Un rapaç que you nun coincie, mirandés de Miranda a bibir ne l Porto, Fernando Belezas Silva,  puso na anternete, ne l facebook, un cumbite para to l mundo se ayuntar a ua houmenage a Amadeu Ferreira, die 18 de Júlio, a fazer se na Casa de Trás ls Montes i Alto Douro na cidade de l Porto. Gostou me la eideia. Dixo a mie tie: «i se dessemos un saltico al Porto i fazíssemos parte de ls que ban star na houmenaige a Amadeu?» Sue repuosta: «bamos.»



Bamos de carreira, l tiempo ye quaije l miesmo i apuis nun andamos a buoltas arranjar lhugar pa l carro. L Porto ye ua cidade que mos dá cuolho, sentimos mos an casa.

Salimos de Lisboua a las nuobe de la manhana, die 18, a meidie i binte yá alhá stabamos.



Mochila al chinchin ende mos ancaminamos pa l hotel adonde quedaríamos a drumir ua nuite. Rue de Santa Catarina arriba, bamos mirando las pantalhas de ls sotos que agora  stá todo an saldos, sbarrando culas muitas personas que caminan, muitas deilhas strangeiras: eitalianos, spanholes, alemanes, franceses, angleses, brasileiros i outros… a meio de la abenida stanco. Biro me pa mie tie: « deixei l miu telemoble na carreira.» «I agora…?» «Agora…»



- Deimingo, die 19, arrimado a las dieç de la manhana, stou sentado na rue de Sta Catarina a buer un café i a screbir estas lhinhas, anquanto la mie fui a missa, eiqui mesmo na rue,  un burburinho zassossega me, lhebanto la cabeça i ampeço a cuntar: un, dous, trés, quatro, cinco, seis, siete, uito, nuobe… caminan i ban adbertindo se, cumo ye normal pa ninos daqueilhas eidades, acumpanhados de dous casales strangeiros, inda nuobos. Ls garoticos: l mais nuobo, por ende cun dous anhos, andrento un carrico, anpurrado, penso que por sue mai, l mais bielho, arrimado a nuobe anhos. Quedo cuntento de ber tantos garoticos acumpanhados de dous casales inda jobes i cun tantos filhos i penso: Pertual percisaba d’ ancentibos para que casales jobes tubíssen ninos… -



«…agora cuntínamos i quando chegarmos al hotel telifono pa l call center de la “Rede de Expressos”, apuis se berá. Cunfirmada la reserba i la pouca bagaige pousada ne l quarto, pido a la tie de la receçon l numáro de telifone de l call center i ende telifono. Atende l call center an Lisboua, nada puode fazer, a nun ser dar me l telifone fixo de l centro de camionaige de l Porto. Telifono: ua, dues, trés, quatro, cinco, seis bezes i naide m’atende. Torno a telifonar pa l call center, splico outra beç l que se passa, la rapaza dá me agora l númaro de telifone de Bergáncia, la carreira apuis de çcarregar bagaiges i passageiros ne l Porto seguie biaige para alhá. Telifono, de pronto antende me un tiu (Eigidio), splico la situaçon, dá le la risa i diç: « eilhes nun resolben i mandan telifonar para eiqui…bou tentar saber, telifone deiqui a dieç minutos.» Inda cinco minutos nun se teníen passado i yá l telemoble de mie tie tenie dues telifonemas que era donde staba a telifonar, mas por star ne l siléncio nun oubi a chamar. Telinonei atendiu de pronto. Dixo me para telifonar para l miu telifone, puis se ls nuossos assentalhos éran arrimados al motorista el deberie scuitar l telifone a tocar. Assi fizo i nada. Passados cinco minutos toca l telemoble de mie tie: «L sou telemoble ye un Sony?» «Nien sei qual a marca, stába andrento de ua bolsica preta…» «anton bá al centro de camionaige que stá alhá nas belheteiras, un garoto dou por el i deu lo a un policia que lo antregou ne l centro de camionaige. Tenie que ser un stramuntano, un bragançano a zanrascar todo, bien haiades tiu Eigidio.



L tiempo passa i la houmenaige staba marcada pa las quatro de la tarde, seguimos de táxi i alhá cheguemos a horas. A la puorta de la Casa un badano de gema, José Carlos cula sue  cumpanha, apuis chega outro badano, Tomé Fernandes, yá somos trés de Bemposta para esta houmenage…




(manhana darei cuntinação, hoije yá stá a quedar-se tarde i manhana ye die de trabalho)

17/07/15

Ciclos de Cultura Mirandesa no Porto

 Ne l die 18 de Julho, pulas 16h00 de la tarde, ls Ciclos de Cultura Mirandesa ne l Porto i la Casa Regional de ls Strasmuntanos i Alto-Durienses de l Porto prestaran houmenaige al jurista, scritor, ampulsionador i studioso de la lhéngua i tradiçones mirandesas, l Dr. Amadeu Ferreira.

Cuntamos cun bós.
 
 
 
 
Beni a relhembrar Amadeu Ferreira.
Cuntamos cun bós!

fai me falta la tue fisica perséncia


nobielho de nubres i pensares. anubrados pensamientos. assopra le un airico i pónen se a bolar. mais nubres, outros pensares. nun çcansan: nubres i pensares; pensares i nubres. mas que grande salgalhada. alba, quelor de la niebe, la nubre; scura, carregada i negra, la nubre. çpeijan mimórias de mimória las carapucicas de mius dedos ne l teclado negro do computador i ende la pantalha amostra pensares anubrados.
nun puodo tener outra mimória: tou sunriso, tues palabras de fuorça i animo. retumban bózios de delor i siléncio. mas buer de bruços i d’ambuças ne l rieiro de tous ansinamientos, ye sacar a cada die fuorça i ganas de bibir: tou eisemplo. fai me falta la tue fisica perséncia.


15/07/15

Biaige, palabras i pítulas




Fazer ua biaige al praino mirandés ye siempre agradable, porque l praino ye un sítio guapo, assossegado, spitaleiro i adonde se fala mais ua lhéngua.

Fui-me até alhá la sumana atrasada, por bárias rezones solo stube alhá trés dies, mas fui l bastante para me sentir recumpensado. Porque son-me dadas recompensas an to ls sítios i a las cembas.
Inda bien loinge de l praino, na carreira de Bila Rial a Miranda de l Douro, yá you tenie seinhas dun patrimonho lhenguístico, dues ties que ambersában amigablemiente na mesma biaige dezien ua pa la outra:
 “antanho para alhá d’haber poucas cereijas ls storninhos nien las déixan amadurar”.

Cousa marabilhosa, oubir eili a pie de mi la mie fala, la fala que fui de ls mius antepassados, la fala de la mie ourige, la fala que you falei de garoto i falo, la fala que to ls dies percuro giente para falar, la fala que percuro daprender para melhor screbir nas mies cuontas, adonde registro, palabras i eimoçones.

Solo l oulor doce, l oulor fresco i puro salido de las pítulas de las froles, que acobílhan ls cerrados, adiles, beigas, bordas de caminos, prainuras que mos antra nas narizes s’armana a tamanha sensaçon.
Ye todo este ouniberso que me inche l’alma, porque sou mirandés, que mesmo stando loinge nun hai die nanhun que esso squeça, porque debo a essa tierra al miu modo de ser i bibir.
Porque bibo estas riquezas. La natureza dun sítio cun sues gientes, tradiçones, questumes i balores, este mundo de la lhéngua cumo patrimonho d’ounion, cua eidentidade sien pareilho.

Biaijar anté l paino mirandés, por pouco ou muito tiempo, fui siempre i cuntinará a ser recumpensador, ouferece de todo i de l melhor que hai, paisages i assomadeiros, rutas stóricas i seinhas de pobos antigos, artesano, diberson i cultura, quemer i buer, todo esto an cuntato cul pobo spitaleiro, euducado i respeitador.

 

12/07/15

Dibulgaçon



L I PAN (Ancuontro i Festibal Transfronteiriço de Poesie, Patrimonho, Arte de Banguarda) bai a tener lhugar ne ls dies 24, 25 i 26 de Júlio de 2015 an "Carviçais" (Concelho de Torre de Moncorvo)

-Par'alhá de la semba d'einiciatibas i atebidades culturales, cumo l porgrama dibulga ten ua partecularidade bien special, l salimiento dun lhibro cul nome - Um caminho-de-ferro raiano do Pocinho a Zamora - adonde ajunta crónicas an mirandés de Alfredo Cameirão i Faustino Antão

Que l sou salimiento tenerá lhugar ne l die 26 de Júlio antre las 09.00h i 11.00h cun cordenaçon de Carlos d'Abreu.



 www.carvicais.pt


08/07/15

BLOGUEIROS DE L PRAINO- 8º ANCUONTRO

Astanho eiremos a besitar la Speciosa i apuis a ber la Senhora de l Naso para almorçar por alhá.
Bai a ser ne l die 22 de Agosto, die de feira de l Naso, cumo fui la pormeira beç.
Al fin de siete anhos i cun muito mais uns blogueiros que ne l pormeiro, houbo ua raiç de la Speciosa que mos puxou outra beç pal Naso.

Para que tremineis buossas bidas eiqui bos deixamos l cumbite para que, sendo blogueiros ou nó, falando mirandés ou nó, bos ajunteis a nós. L tagalho ten medrado todos ls anhos i astanho nun há-de faltar tamien quien querga quemer uas batatas i chicha, a la selombra de ls carbalhos.

Bamos a ber se fazemos ua cumezaina que nun quede cara, porque l amportante ye l cumbíbio. Apuis bos deziremos todo ( quemício i programa). 
Será mais de cumbíbio i risada, que de palhestras, pormetemos!

Astanho nun mos bamos a quedar atrás! Estes retratos son na Bempuosta.
Arriscai-bos i traei amigos.







Ls mardomos:

Teresa Almeida
Delaide Monteiro
Thiegui

06/07/15

Fábula – L cuorbo, l coneilho i la raposa





Reza la lhienda que ne l tiempo an que ls animales falában, un coneilho arreparou que naquel termo habie un cuorbo que passaba to l die pousado na crona dun carbalho.
L coneilho perguntou-le:
-Puodo quedar-me eiqui a la selombra to die sien fazer nada?
Puodes, respundiu l cuorbo a mi tanto me fai.
L coneilho assi fizo, botou-se a la malandra a la selombra de l carbalho, passado que fui un tiempo deixou-se adrumecer i bieno ua raposa que nunca drume i quemiu-lo.
Cúmben saber que para un quedar l die todo sien fazer nada i drumir la sesta que ten que tener un lhugar bien alto.

03/07/15

Píden-me auga ls uolhos



Píden-me auga ls uolhos
I l mar que só me dá sal!

Nun quiero ber
Aquilho que an cada squina nace!

Ls uolhos quieren chorar
Mas ye l coraçon que s´afoga
N´auga q´andrento le mana
I fai ls uolhos secar.

Ls barcos
Pássan puls uolhos sien auga
Arrascánhan  la garganta
Apértan las benas de l sangre
Arrebéntan cun las bálbulas
Sténden las redes
Ne l coraçon apertado
Percúran pul termo todo
Mas peixes tamien nun áchan.

Morórun peixes ne l miu mirar

Mas ls tiempos fúran-los secando…

02/07/15

Relhembrar II

Relhembrar











https://www.youtube.com/watch?v=Qjzdi0khf3w

Este bideo tubo eisebiçon an 29 de Janeiro de 2009, para lhembrar ua era mui amportante.
Çpuis de l reber palabras para quei?

Seran quemenéncias?


De pouco se fai muito, pa l bien i pa l mal.


“Por bias de se perder un crabo perdesse ua ferradura, por bias de se perder ua ferradura perdesse ua cabalho, por bias de se perder un cabalho perdesse ua mensaige, porque nun s’antregou ua mensaige a tiempo perdesse la guerra”.
Cuido que este bielho dito dezideiro por adonde you ampecei esta cuonta ye coincido de meimundo, chinés talbeç, mas para mi sirbe para you acumparar al que porqui se bai passando.


Tamien digo que ye solo un modo de screbir porque de l que you quiero falar, nien mete ferraduras nien mete cabalhos nien hai guerra.


Talbeç seia solo sisma mie i pa ls demais nun tenga l’amportança que you le dou. Talbeç l que para mi son cousas de cultura, d’ounion, camaradaige i cumpanheirismo, pa ls demais séian solo rabeiras.


Las pessonas cálçan çapatos, nun son béstias mas la mensaige essa si se puode perder i la lhuita porque to ls dies se ten que ateimar, essa si nun dou chancadas nien andou palantre. La lhuita por dibulgar la lhéngua i cultura mirandesa, mantener amisades, scochar l’eignorança, aclariar l que se daprendiu, melhorar l saber, por todo aqueilho que seia mantener i fazer medrar coinciminto, motibaçon i l’ounion. Nun andou.


To ls que me coinhécen sáben bien quanto you gusto de daprender, i que ls outros dapréndan, cousa que percuro to ls dies, nien que seia pequeinhos ansinamientos. Tamien sei, que solo son daprendidas çpuis de muito ancalcadas.


 Cumo nun palheiro, quanto mais s’ancalcar la palha mais cabe i melhor queda.
Cheguei a ua cuncluson.


Nesta lhuita de dar pa la cultura, puis assi debe ser ancarada, to ls suldados son poucos, i quando l sfuorço que ten que se fazer ye muito, l melhor i mais cierto ye puxar a la quarta, nun ye botar suldados fuora.

 

30/06/15

Relhembrar






https://www.youtube.com/watch?v=0AcV9xnhrkQ


De beç an quando boto-me a ber ls mius arquibos i muitas son las bezes que paro andonde passei buns cachicos.

Este bideo rebela un deilhes, staba nua de las classes d’ansino que l nuosso Mestre Amadeu daba, nua aula de mirandés.

 Nunca serei capaç de pagar tamanha dádiba, nien tenerei palabras para splicar quanto m’anriquecírun ls sous ansinamientos, que ne ls cursos, correçon de testos, an palhestras de la lhéngua i cultura mirandesa el trasmitie. Momientos ricos, d’ouro an quel botaba todo l sou ampeinho i dedicaçon cun saber i spriéncia fazie cun que you i quien staba cun el quedasse abonado de saber i conhecimento. Nunca pedie nada, mas you sabie quel querie que recebissemos la sue mensage, que fazissemos deilha ua arma para alhembantar la lhéngua.

L bideo ye dua classe (12.04.2008), la maiorie son Zenizienses, que alguns agarrórun, outros nien tanto esse deseio, i cada beç quel bie un de ls sous alunos screbir era cumo se bisse filhos a dar ls purmeiros passicos.
 Tengo percurado i cuntinarei a fazer-lo, publicando, screbindo subre l que me bai n’alma deste grande home.

 El merece que hoije pongamos a lhuç de l mundo todo l que fizo, ne l ansino, ambestigaçon, scrita, traduçones, lhibros, publicaçones i todo será pouco para honrar sue mimória.

Steiades adonde stubirdes, bien haiades, ls buossos ansinamientos yá dórun fruitos i cuntinaran a dar, la obra nunca se muorre.

Nota: Eiqui queda  mais un bideo para que todos máten la curjidade.

https://www.youtube.com/watch?v=asfyutVLGEg

29/06/15

Creta



Oubi este testemunho na rádio, hoije, pula manhana...

Fulano... (Yá nun se me lhembra l nome, you inda staba meio adormecida a essas horas de l die...) trabalhaba cumo ampregado nun hotel (de cinco streilhas até, se bien me lhembro) na Creta (que ye la mais grande de las ilhas griegas) i ganhaba 500 ouros por més. Mas depuis de pagar todas las despesas básicas, de alojamiento, comida, gazolina i outras poucas cousas mais, nun lhe sobraba mais nada !


Decidiu anton deixar esse trabalho i ir a bibir nua aldé (talbeç la mesma adonde bibien ls pais ou ls abós...): ganha agora menos que l que ganhaba dantes, trabalhando nuas bombas de gazolina mas sobra-le afinal mais denheiro, bibindo nua casa que le custa menos (ou que até nun le custa nada) i tratando dua huorta que le dá tamien bastante de l que precisa...

26/06/15

LA CULPA FUI DE LA CARRETA




 L pai-abó de Luciano que yá tenie feito nobenta i cinco anhos morrui-se.

 Luciano fui-se a dar las sentidas maugas a sue mai-abó que tamien tenie nobenta anhos i que staba muito chorona.
 Quando Luciano biu qu'eilha yá staba mais assossegada i capaç d’oubir alguas palabricas.
-Atrebiu-se a percurar:
 Mai-abó porquei se morriu pai-abó?

Tou pai-abó morriu-se quando faziemos amor.

 L nieto, siempre cun cuidado para nun oufender mai-abó dixo-le:

Anton bós nun sabeis que fazer amor cula buossa eidade ye muito peligroso.

Si nós sabiemos-lo.

Anté que ne ls redadeiros cinco anhos yá solo faziemos amor al deimingo i quando las campanas tocában dling…dlong…dling….dlon…

Mas la culpa fui de l home que passou cula carreta, dling, dling, dling, dling….


17/06/15

Porquei l pertués chorminga tanto?


Se nó mirai:
- Pon l nome an trabalho/lhicenciatura que nun fizo.
-Pon l nome de l colega que faltou nua lista de perséncias.
-Paga para alguien fazer ls sous trabalhos.
-Saqueia cargas de altemobles acidentados nas stradas.
-Pon l altemoble an passeios, muitas bezes ambaixo de placas proibitibas.
-Suborna ou tenta subornar quando ye apanhado cometendo ua anfraçon.
-Troca boto por qualquiera cousa: camisolas etc....
-Fala pul telmoble anquanto guia.
-Usa l telfone de l'ampresa adonde trabalha para lhigar pa l telmoble de ls amigos (dá-me un toque que you respundo...) - assi l'amigo nun gasta nada.
-Guia pul lhado dreita i puls passeios nas filas.
-Para an filas duplas i triplas, an frente a las scuolas.
-Nun respeia la lhei de l siléncio.
-Guia borracho.
-Passa alantre nas filas ne ls bancos, nas repartiçones públicas, etc. etc. dando las mais sfarrapadas çculpas.
-Bota lhixo nas rues, nas calçadas, …..
- Mete atestado médico sien star doliente, solo para faltar al trabalho.
-Saca lhuç, auga i tb por cabo.
-Registra bienes ne l cartório cun un balor mui abaixo de l mercado, muitas bezes eirrisório, solo para pagar menos décimas.
-Merca recibos para abater na çclaraçon de las finanças para pagar menos amposto.
-Quando biaija an serbício pula ampresa, se l'almuorço custou 10, piede fatura de 20?.
-Comercializa oubjetos doados an campanhas de catástrofes, ou para ajuda la mais necitados.
-Pon sue biatura an spácios sclusibos para pessonas ancapazes.
- Streforma l cuntador de l carro para bender-lo cumo se fusse pouco rodado.
- Merca perdutos piratas cula rial cuncéncia de que son piratas.
 - Sustitui l catalisador de l carro por un, que solo ten la casca.
-Minte n'eidade de l filho para qu'este passe por baixo de la roleta de l metro, sien pagar passaige.
- Lhieba de las ampresas adonde trabalha, pequeinhos oubjetos, cumo clipes, ambelopes, canetas, lhápeç... etc. etc. cumo se esso nun fusse roubo.
-Falseia todo, todo mesmo... solo nun falsifica aqueilho qu'inda nun fui ambentado.
-Quando buolbe de l strangeiro, nunca diç la berdade quando l fiscal aduaneiro pregunta l que trai na bagaige.
- Quando ancuntra algun oubjeto perdido, na maiorie de las bezes nun l antrega.
- ………………………………………………………….


Mas quier - Que ls políticos séian hounestos.
Anraiba-se  - Cula corrupçon de ls políticos, l denheiro de ls cartones de credito, de las   
                       çpesas nas passaiges aéreas i de la stadie ne l'estrangeiro...
Estes políticos - Qu'ende stan salíran deste mesmo pobo

Anton l melhor nun serie demudar la postura, ampeçando por nós mesmos, adonde fur necairo!


"Fala-se tanto de la necidade de deixar un planeta melhor pa ls nuossos filhos i squecemos-mos que ye ourgente deixarmos filhos melhores (eiducados, hounestos, dinos, éticos, respunsables) pa l nuosso planeta, atrabeç de ls nuossos eisemplos...."