27/06/19

Screbir i publicar an mirandés





Screbir i publicar an mirandés ten sido ne ls redadeiros anhos la forma que you ancuntrei de prestar houmenaige, recoincimiento i dar upas a este balioso património lhenguístico.

Quando scribo stou a houmenagear i a prestar l miu recoincimiento a todos aqueilhes i aqueilhas que al lhongo de muitos tiempos, ambestigórun las ouriges i caratelísticas de la lhéngua mirandesa,  studórun i purparórun decumientos para que fusse possible la sue oufecializaçon, que ls dreitos lhenguísticos de ls mirandeses i mirandesas fússen recoincidos. Que fusse possible criar i publicar ua Cumbeçon Ourtográfica de la Lhéngua, las reglas de la scrita.

La mie pequeinha caminada de screbidor i publicador, puis outra cousa nun se puode dezir, tubo l sou ampeço hai arrimado dieç anhos culs cursos d’aprendizaige pormobidos pul’Associaçon de la Lhéngua Mirandesa (hoije Associaçon de la Lhéngua i Cultura Mirandesa) an parceria cul’Associaçon Cultural i Recreatiba “Nial de La Boubielha” na region de Lisboua. Cursos que m’afigura habéren sido ls berdadeiros repunsables pul spertar de muita giente, que lhebou muitas pessonas a tornar al mirandés an special a la scrita. Que fazírun i fázen muitas publicaçones an sites, blogues, jornales i lhibros. You dende siempre que puodo, bou a palhestras i einiciatibas aonde l mirandés marcar perséncia, leio. Segui, acumpanhei todo al q’an mirandés s’iba ansinando i publicando, crónicas, fuolhas, cuontas, lhibros, jornales i rebistas de ls porsores, Domingos Raposo, Duarte Martins, António B. Alves, Alfredo Cameirão, nas scuolas de Miranda de l Douro.

Fiç la mie purmeira publicaçon an lhibro “Nuobas Fábulas Mirandesas i Cuontas Sacadas de la Bida”ne l anho de 2009, çpuis “L Pastor Que se Metiu de Marineiro” an 2012, estes na coleçon “An Mirandés” de l’Eiditora Zéfiro an que l repunsable era l ambestigador, scritor, tradutor, porsor, Mestre Amadeu Ferreira. Cumo la cousa staba a andar bien i recebi de cunsuolo, motibaçon l pedido de l Mestre, que me dixo para nun parar de screbir, assi fiç, cuntinei. Cumo eidiçones d’outor, publiquei “ La Galhega” i  “A Galega / La Galhega”an 2015, “Meia Ambuça de Cuontas” an 2016, A Saber de Zenízio an 2018.

Todas esta publicaçones tubírun acarinamiento de l’Associação Cultural e Recreativa “Sol Nascete” de Zenízio i de la Junta de Freguesie, puis ne l salon tubírun salimientos acumpanhados de palhestras de l porsor Domingos Raposo. Fuora de la mie aldé tamien Mário Correia, repunsable pula parte cultural de l Festibal Intercéltico i Alfredo Cameirão l fazírun.

Ne l passado die 11 de l més de maio na Junta de freguesie de Corroios – Seixal, cula cumpanhie de António Cangueiro, tubo lhugar l purmeiro salimiento de mais un pequeinho lhibro “ Cuontas Bielhas Sien Mofo”, i outros salimientos stan perbistos, an special pulas fiestas i atebidades culturales i çportibas de berano an Zenízio pormobidas pul’Associação Cultural e Recreativa “Sol Nascete”. 

Par’ancerrar esta pequeinha crónica, quiero dezir se ye amportante screbir, porque se fai registro de todo un património que se puode morrir, nun l ye menos publicar. Publicar, agora ye muitas bezes l modo de lhebar loinge l mirandés, para manhana será la garantie de que quien quejir studar, saber deste património l puode fazer.
Faustino Antão.

18/06/19

Antrega Diplomas de Lhéngua Mirandesa -Casa Trás ls Montes an Lisboua




Buonas tardes,




Hoije, 18/06/2019, arrimado a las seis i meia de la tarde bamos fazer la antrega de ls diplomas a la Classe de Lhéngua Mirandesa de la Casa de Trás ls Montes an Lisboua.
Todos ls que puodan i quérgan star, será un guosto tener-bos alhá.


15/06/19

Las purmeiras lheituras de lhibros






Fui na lheitura dua crónica de l scritor José Mário Leite ne l spáncio “Opinião” JN, aonde mos lhembra q’astanho ne l dia bint’i nuobo de Márcio fai ciento i cinquenta anhos que naciu l filantropo Calouste Sarkis Gulbenkian. 

I esta lheitura fui cumo ua squilica que spertou las mies lhembráncias, puxou pa l de riba toda ua bibéncia ne l que fui la mie bida de rapaç, quanto a lheituras. Mas antes de cuntinar, deixai que bos diga, you screbi sou nome por anteiro, cumpleto, porque merece ser coincido, que para mi durante muitos anhos solo sabie que las carrinhas que benien pulas andés i an Zenízio parában ne l terreiro de la Capielha de Santa Cruç éran de la biblioteca Gulbenkian.

Todo acunteciu puls anhos cinquenta, sessenta de l seclo datrás, un tiempo bien defrente de l que ye hoije an questones de lhibros, rebistas, jornales i la lheitura deilhes. An mie casa nun ls habie i la scuola purmaria habie feito l sou papel, habie-me ansinado a ajuntar las lhetras i a coincer las palabras. Fúrun, de cierto modo – por l ansentibo i bagar tamien nun era muito – ls lhibros que podie alhebantar na carrinha, lhebar anté ls ler, cula respunsablidade de çpuis ls antreguar, que sustituírun la falta de lhiteratura.

Cun eilhes, puodo dezir-bos, fiç ls bolos mais altos q’un rapaç puode fazer cula mie eidade, las biaiges mais guapas, eimaginei abinturas, coinci cuntinentes, cidades, bilas i aldés, lhebórun-me anté aonde miu eimaginairo puodie chegar. Alhargórun i abrírun muitas jinelas q’anté ende you cuidaba que nun eisistien. I quien sabe se fui grácias a eilhes q’agarrei l gusto de ler i screbir que tengo.
I todo por bias de l porjeto de bibliotecas subre ruodras “eitenerantes” dessa Fundaçon. 

Ye berdade que nun acuntraba alhá lhibros screbidos an mirandés, nesse tiempo pul que sei hoije ls scritos nesta lhéngua inda éran scassos, mas yá alguns eilustres studiosos fazien ambestigaçon. 

Tamien ye perciso dezir que l regime que mandaba, gobernaba, nunca deixarie fazer dibulgaçon, puis só querie l pertués cumo lhéngua oufecial na Nacion.

Hoije, porque l mundo de ls lhibros i lheitura deilhes stá bien defrente, yá tenemos cundiçones de ls ler an qualquiera lhado, assi cumo cada beç mais nas dues lhénguas ouficiales de pertual, pertúes i mirandés.
Faustino Antão

Nota: Cuonta que fui publicada ne l Jornal Nordeste

22/05/19

Publicaçon na "Fuolha Mirandesa" de l Jornal Nordeste





L balor de las spriéncias

Baltazar Anriqueç l eilustre Doutor de Psicologie – tamien coincido cumo “Doutor de ls Boubicos”, quando alguien querie cuntar algua cuonta ou amentar nel.
A quando rapaç agarrou ls gustos pul studo de las lhetras i ciéncias houmanas na scuola an Miranda de l Douro. Medrou i cumpletou l liceu an Bergáncia porque ls pais podien i querien sustentar ls custos i gastos.
Porque era sue tempra i feitiu lhebaba ua buona cerronada – quando fizo la purmeira biaige a Lisboua – de buns percípios ne l que toca a dar-se bien culas pessonas, dar-se al respeito i respeitar to ls seres houmanos tal qual son, nun fusse el filho de pai i mai stramuntanos.
A la par mesmo sendo nuobo d’eidade, yá acobelhaba eiducaçon apurada i cultura zgalhada de percunceitos houmanos, quier las pessonas fússen ua cousa ou outra, stubissen bien ou mal amanhadas.
I fui cun muita stranheza que quando pula purmeira beç chubiu las scaleiras de l eidefício de la reitorie aonde eiri studar que biu l cumportamiento de las pessonas quando passában pul barredor, l home que barrie i lhimpa l chano.
Bestido de fato de macaco – bestes amarielhas i relhuzentas – bien própias de l que fazie.
Passaba un mundo de giente, muitas i muitas bezes i naide, nien ninguien sequiera un le daba ls saludos, para quantas ls deseios de que Dius le disse un bun die de trabalho.
Mas bie quaije to l mundo sunrindo, de dentuça arreganhada para todo l que era figura.
Daba-se cuonta que las relaçones houmanas stában amparelhada pula debison social de l trabalho, balorizando la funçon i nó la pessona.
Quien nun tenie un cargo ou atebidade bistosa era eignorado.
- Cumo se sentirie aquel home tenendo l’andefréncia de todos, an special daqueilhes que por bias de l que fazie bibien i trabalhában nun spácio lhimpo i asseado?
Para tener la respuosta, anchiu-se de coraige i fui-se a trabalhar cumo barredor, de fato de macaco relhuzento bestido, bardeiro nua mano i pala noutra, alhá staba el soutordie a la purmanhana.
Naide l coincie – nien ls camaradas studantes cun quien habie trabado amisade – to l mundo passaba por el i de naide recebiu ls buonos dies, un aceinho, un saludo.
Se l mirában era porque s’asparcie a un caramono, solo nun se spantában porque s’habien afeito a barredores.
I assi fúrun ls dies que fizo la spriéncia.
Sentiu solidon i angústia, sentiu l calafriu de l siléncio ne l meio de toda aqueilha algazarra.
Çcubriu que un pequeinho géstio podie fazer ls çfrença.
Que nien siempre adonde stá la sabedorie stá l antendimiento i cunforto houmano.
Çpuis cumo académico, birou-se pa l studo de la psiquiatrie, cousa q'el siempre quijo, i fúrun las spriéncias que muito anriquecírun la sue personalidade, cumo home i cumo Psiquiatra.
L ser houmano ye cumposto de denidade, mas la denidade tenemos que ser nós a dar-la uns als outros.

13/05/19

Agradecimientos







Ne l seguimento de l purmeiro salimiento de l lhibro “Cuontas Bielhas Sien Mofo” que tubo lhugar an Corroios ne l sábado atrasado, aonde fui possible mostrar an PowerPoint ua pequeinha apersentaçon cul títalo “Uma pequena história de uma língua, a Mirandesa” seguida dun Bideo aonde ls mestres Amadeu Ferreira, António Bárbolo, Júlio Meirinhos, Carlos Ferreira i José Pedro Ferreira dan splicaçones i l sou teçtemunho de l que fui i ye l mirandés.

Quiero agradecer i registrar l miu reconhecimiento a la Junta de Freguesie de Corroios na pessona de l sou Persidente, assi cumo a todos i todas las funcionairas la simpatie i çponiblidade de l ouditorio "José Queluz", spácio miu cumpleto aonde ten todas la cundiçones par’estas einiciatibas culturales, que se recomenda.

Tamien la mie simpatie i agrado als mius porsores de l’Ounibersidade Senior Unisseixal i colegas de las classes (aonde sou aluno), l Persidente de l’Associaçon Cultural i Recreatiba Nial de la Boubielha, parientes, bezinos, cunterráneas i cunterránios, amigas i amigos.

Un agradecimiento mui special al miu stimado amigo António Cangueiro, rapaç que nunca se nega a dar las sues upas, nien poner ls sous conhecimientos nestas einiciatibas, que tubo la respunsablidade de fazer l’apersentaçon de l’obra.

A mirar pul modo cumo toda l’assemblé l scuibaba i l atento que botaba era porque le agradaba l que oubie.

Bien háiades todas i todos pula buossa perséncia an mais est’ambento, que par’alhá de deixar mais un lhibro par’angrandecer  la scrita mirandesa, fui tamien un rebibir de la fala de nuossas ouriges, un cuntato cun este rico património lhenguístico.

Dius bos l pague.


06/05/19

Anformaçon / Informação


Relhembro que yá ye ne l Sábado 11 de Maio que ben (próssimo) que se fai l salimiento de l lhibro "Cuontas Bielhas Sien Mofo".

Ampeça a las 15.30 horas, ne l ouditório de la Junta de freguesie de Corroios.

--------------------------------------------------------------------------

Relembro que é já no Sábado 11 de Maio que vem (próximo) que se vai realizar o lançamento do livro "Cuontas Bielhas Sien Mofo"

Começa ás 15.30 horas, no auditório da Junta de Freguesia de Corroios



Será ua honra tener la tue cumpanhie
Cumparece.

Saludos
Faustino Antão



01/05/19

Cumbite / Convite


(An Mirandés)
Tengo l prazer de cumbidar B. Eic. para l salimiento de l lhibro Cuontas Bielhas Sien Mofo”.
Na Junta de Freguesie de Corroios (ouditório José Queluz ), ne l die 11 de Maio de 2019 (sábado) a las 15.30 horas.
(Em Português)
Tenho o prazer de convidar V. Exa. para o lançamento do livro Cuontas Bielhas Sien Mofo” .
Na Junta de Freguesia de Corroios no  (auditório José Queluz ) no dia 11 de Maio de 2019 (sábado) ás 15.30 horas.

Die 11 de Maio de 2019 (sábado) a las 15.30 horas.
Dia 11 de Maio de 2019 (sábado) ás 15.30 horas.

Quedarei muito hounrado cula buossa perséncia.
Saludos - Faustino Antão

19/04/19

Feliç Páscoa






Als lheitores i lheitoras deste blog assi cumo als amigos i amigas, cunterráneos i cunterráneas deseio ua Páscoa feliç, an paç i na cumpanhie de las buossas famílias.

Que esta temporada festiba seia d'angrandecimiento de la amizade antre todos i la renobaçon se faga to ls dies.

Feliç Páscoa

15/03/19

Publicaçon de lhibros an mirandés




Tornar a screbir i publicar an mirandés.


Agarrado a la motibaçon que siempre tube de gustar muito de la mie purmeira lhéngua – l mirandés – i de ls cunseilhos que tube de l miu purmeiro porsor i mestre Amadeu Ferreira ne ls cursos de daprendizaige pormobidos pul’Ass. C. i R. “Nial de la Boubielha”.


Pulas falas i acarinamiento que me ténen sido dadas ne ls redadeiros anos aquando l salimiento i palhestras ouganizadas pul’Ass. C. “Sol Nascente” an Zenízio pul porsor Domingos Raposo.


Pul ampeinho que to ls anhos i publicaçones l porsor Alfredo Cameirão an parcerie cul’Associaçon de Lhéngua i Cultura Mirandesa, l’ourganizaçon de l Festibal Intercéltico de Sendin, l Drº Mário Correia ne l que toca a dibulgar lhibros, ténen dado.


I cula certeza de que cada un de nós ten un tiempo cierto i l’oubrigaçon de fazer las cousas, you cuido que l miu tiempo de screbir i publicar ye agora.


Porque se nun fazir, ye nun balorizar ls pedidos, cunseilhos que me fúrun dados, ye nun lhebar an cuonta las falas i ampeinho de ls amigos i mestres ye nun cumprir cul miu deber d’amante desta lhéngua i cultura.


Se calha nun sal bien feito l que fago, nun ten muito balor l que scribo, mas quien fai l melhor que sabe i scribe cumo l daprendiu a mais nun ye oubrigado.


Dende dar-bos l’ambora de que yá stá publicado mais un pequeinho lhibro cul títalo “Cuontas Bielhas Sien Mofo” ua cemba de cuontas que ben ne l seguimiento i dando cuntinidade al trabalho ampeçado an 2009 cula purmeira publicaçon “Nuobas Fábulas Mirandesas i Cuontas Sacadas de la Bida”, an 2012 “L Pastor Que Se Metiu de Marineiro” an 2015 “La Galhega” i “A Galega / La Galhega” an 2016 “ Meia Ambuça de Cuontas” an 2018 “ A Saber de Zenízio”. 


L lhibro “Cuontas Bielhas Sien Mofo” ten yá marcado l sou purmeiro salimiento ne l die 11 de l més de Maio que ben, ne l ouditório de la Junta de Freguesie de Corroios i tamien yá stá feito  l pedido para outro an Zenízio a l’Ass. C. “Sol Nascente” ne l berano.