21/12/10
Natal
Leio l tou nome
Na fuolha de la nuite:
Nino Dius…
I quedo a pensar
Ne l milagre drobado
De ser Dius i nino.
An Dius nun acradito.
Mas de ti cumo puodo dubidar?
Todos ls dies nácen
Ninos probes an corriças de ganado.
Ninos que son ganas alhargadas
De hourizontes pequeinhos,
Houmanas alboradas…
La debindade ye l menos.
Miguel Torga
Traduçon de Fracisco Niebro
[an pertués:
Natal
Leio o teu nome
Na página da noite:
Menino Deus…
E fico a meditar
No milagre dobrado
De ser Deus e menino.
Em Deus não acredito.
Mas de ti como posso duvidar?
Todos os dias nascem
Meninos pobres em currais de gado.
Crianças que são ânsias alargadas
De horizontes pequenos,
Humanas alvoradas…
A divindade é o menos.]
19/12/10
L ancantador de fogueiras
Crece la carambina i sues raízes speta
de cristal,
nuites sien lhuç abaixórun a sorber
to la calor,
purpara l silenço la passaige de la muorte
cun sou friu;
nada puode parar esta peciçon que seclos quejírun
atamar,
i todos ls diuses neilha metírun sou zaspero
de cobardie,
i l pai de todo, Sol, sue rábia yá sien fuorça
de belheç;
nun percísan ls homes de fogueiras para nada,
solo ls diuses,
i quando eilhas s'úpen nuite arriba, assóman-se
a las streilhas,
i scúitan l ancantador a assoprá-las
cun sue gaita:
siempre para scamugir la muorte cierta de ls
andebles diuses,
ls homes sacórun de sue pouca bida un
ranco de calor,
l fuogo que puode mantener bibas essas semessugas
mais un anho:
quien del mesmo saca bida para mantener
tantos diuses,
siempre tamien le sobrou fuorça para rumper
todas las crises,
i ye la fogueira argolha an cadena que nun
se ha de scachar.
Fracisco Niebro
23/09/10
Ua Lhéngua cunfessa-se - talbeç pormessa, quaije jura
...
...
siempre ye l tiempo de bibir de pies.
Ua nuoba proua por aliçace
até quando bós quejirdes
Este ye l decumiento possible de l poema que abriu la fiesta na nuite de salimiento de Ls Lusíadas an mirandés. Fui sacado a apanhar todos ls sonidos de l salon adonde l "spechucar las palabras" cria medras na Lhéngua.
02/10/09
La Belheç
Ls testos fázen parte dun lhibro, que inda aguarda publicaçon, que se chama LA BELHEÇ - Scritos dun bielho subre bielhos, tierras de bielhos i eideias bielhas.
Ye de todos ls mius lhibros aquel por quien tengo mais carino. Stá struturado cumo l diário dun bielho, yá ne ls idos anhos 50 de l seclo binte, quando you naci. Eiqui deixo l que stá screbido an trés desses dies.
(XIII)
Tengo l chapéu cun tanto sebo que se me slúbia nas manos. Cumprei-lo pa me casar. L més de Maio ye andiabrado, até quando nun cai alhá la Trindade. Por esso, serie tan malo quedar sin chapéu cumo quedar sin cabeça. Miro pa l chapéu i yá quaije que nun se le bei la quelor. You debo de star aparecido. Mas quien mira para mi son ls outros.
Cumo ua fábrica, ls uolhos fázen las cousas i las pessonas. Solo de mirar, nácen mundos. Se Nuosso Senhor l soubisse nun habie tardado seis dies a fazer l mundo, nin se habie cansado tanto. Se las pessonas soubíssen que ls uolhos tenien mais fuorça que Dius, yá haberie scuolas para ansinar a mirar.
Cad’un faç ls outros quando mira para eilhes. Cad’un ye feito quando ls outros míran para el. Se stubisse solo ua pessona ne l mundo nun haberie naide pa la fazer, mirando-la. Nun eijistirie.
Fui tamien assi que Dius naciu: fizo un home para mirar para el. Cul mesmo antresse, lieba almas pa l cielo: anquanto miráren para el, nun se muorre.
Star solo nun ye un morrer-se, ye nun nacer.
Morrer-se un, ye quando yá naide mira para nós.
(XIX)
L’auga ne l poço, l bino ne l pipo, l pan ne l queixon – todo s’acaba. Tamien la bida.
Quando algo se acaba, ampeça algo: acaba-se l pan, ampeça la fame; acaba-se l pipo, ampeça la gana; acaba-se l’auga, ampeça la seca; smágan-se las ubas i scuorre l mosto pa l pilon. Se todo ampeça ye porque nada rialmente s’acaba. Acaba-se la bida, i l que ampeça apuis? La muorte nun puode ampeçar pus nun ye nada: morrer-se un ye asperar que nun acunteça nada, cumo quien se deixa ir.
Bibir ye ampeçar algue cousa, seia l que fur i nin que nun sirba para nada. La serbentie nun cunta. Quando se perde la gana d’ampeçar, ampeça-se a morrer. Quando s’ampeça a preguntar pula serbentie de las cousas que s’ampéçan, ampeça-se a morrer.
(XXI)
Pa que sirbe un sacho? Pa que sirbe un arado? Pa que sírben ls çapatos? Pa que sirbe un bielho?
Siempre la mesma pregunta: pa que sirbe?
L que nun sirbe para nada, bota-se pa la rue. Solo stroba. Nun hai campo para todo. L mal ye que l que sirbe ó nun sirbe, depende de quien dá la repuosta: uns arríncan l jóio, mas outros ségan-lo para se lo dar a las mulas.
Passo ls dies sentado ne l puial de piedra de la rue: quien passa mira para mi. Sirbo para esso. A las bezes pongo l chapéu an riba de ls uolhos i miro por baixo. Quien passa pensa que stou a drumir. Assi, las pessonas míran i pénsan. Tamien sirbo para esso. Quando se ban todos pa l termo i ls garotos quédan porqui, sirbo pa le cuntar cuontas i, a las bezes, mandá-los star quietos quando son mi zanquietos.
Quando ua pessona passa la bida a preguntar, “para que sirbe?”, puode quedar cun un porblema mui grande: chega a bielho i nun aguanta ls delores de la repuosta.
Solo scribo anquanto ándan pul campo. Se me bíssen a screbir, preguntában-me lougo: para que sirbe esso?
La mais grande libardade ye fazer cousas que nun sírben para nada.
Fracisco Niebro (Setembre Outubre de 1999)
08/06/09
"Ls Lusíadas" an BD i an mirandés
L álbun chega durante este més a las libraries i cuntará cun apersentaçones públicas ne l Porto (ne l próssimo die 19, ne l Clube Literário), an Lisboua (a 2 de Júlio, na Fundaçon Mário Soares) i an Miranda de l Douro (a 10 de Júlio, die an que se celébran ls 564 anhos de la cidade-brício de la "lhéngua").
Amadeu Ferreira, studioso de l mirandés i scritor, lebou mais de cinco anhos a traduzir ls dieç cantos i 1102 strofes de "Ls Lusíadas" para mirandés.
Para alhá de "Ls Lusíadas", la dupla Amadeu Ferreira/José Ruy ten yá cuncluído, tamien an BD, un trabalho que dá pul títalo "Stória dun pobo i dua léngua" i que cunta las binturas i zbinturas de l pobo mirandés i de la sue peculiar forma de quemunicar.
Para Amadeu Ferreira, estas publicaçones son amportantes pa la dibulgaçon de la "lhéngua" cerca de ls alunos de las scuolas, para, assi, tenéren un cuntato de prossimidade cun ua forma que subrebibiu al largo de ls seclos atrabeç de la spresson oural. "Fui ua odisseia traduzir 'Ls Lusíadas', an que eipisódios cun un cariç mais lírico cumo l 'Adamastor', la 'Ilha de ls Amores' ó l 'Bielho de l Restelo' fúrun mui eisigentes, mas probou-se que l mirandés ten capacidade para trasmitir ua obra desta cumplexidade", sublinhou.
Fuonte: http://jn.sapo.pt/PaginaInicial/Cultura/Interior.aspx?content_id=1256115
05/06/08
Quando l sangre
Retrato de C. Ferreira [roubei-se-lo an La Jinela www.sendim.net]ls soles que s'acénden ne ls pimpilros:
l cielo queda cinza las oulibeiras
alhínan-se an ancuolhas de selombra
boubo baláncia l redondo de ls cabeços
i nin a la quelor s'achégan pintores;
ye aquel tiempo an que la tierra suda
berde altar donde bende sous milagres:
nunca sudor le bundou cumo moneda
siempre sue fame apledia por burmeilho:
cuntina-se la prainada i lhieba ls uolhos nun
s'assome a las froles donde medra l zerto.
Fracisco Niebro
01/06/08
L melhor de l mundo son las crianças
Ai que grande gusto
Nun fazer un deber,
Tener un lhibro para ler
I nun l fazer!
Ler ye matacion,
Studar ye nada.
L sol doura
Sien lhiteratura.
L riu cuorre, bien ou mal,
Sin eidiçon oureginal.
I l airico, esse,
De tan naturalmente manhaniego,
Cumo ten tiempo nun ten priessa...
Lhibros son papeles tenhidos cun tinta
Studar ye ua cousa an que stá sin se çtinguir
La çtinçon antre nada i cousa nanhue.
Quanto ye melhor, quanto hai nubrina,
Asperar por D. Sabastian,
Tanto dá que benga ou nó!
Grande ye la poesie, la bundade i las danças...
Mas l melhor de l mundo son las crianças,
Froles, música, l lhunar, que peca
Solo quando, an beç de criar, seca.
L mais que isto
Ye Jasus Cristo
Que nun sabie nada de finanças
Nien se fala que tubira bibloteca.
Fernando Pessoa
Traduçon de Fracisco Niebro
[an pertués:
Ai que prazer
Não cumprir um dever,
Ter um livro para ler
E não o fazer!
Ler é maçada,
Estudar é nada.
O sol doira
Sem literatura.
O rio corre,bem ou mal,
Sem edição original.
E a brisa, essa,
De tão naturalmente matinal,
Como tem tempo não tem pressa...
Livros são papéis pintados com tinta.
Estudar é uma coisa em que está indistinta
A distinção entre nada e coisa nenhuma.
Quanto é melhor,quanto há bruma,
Esperar por D. Sebastião,
Quer venha ou não!
Grande é a poesia, a bondade e as danças...
Mas o melhor do mundo são as crianças,
Flores, música, o luar, e o sol, que peca
Só quando, em vez de criar, seca.
O mais que isto
É Jesus Cristo,
Que não sabia nada de finanças
Nem consta que tivesse biblioteca...]
23/12/07
Natales que han de benir
an que se beia a la mesa l miu campo baziu
an que me han de lhembrar de modo menos claro
an que solo ua boç me lhembre a solas cun eilha
an que nun biba yá naide miu coincido
An que nien bibo steia un berso deste lhibro
An que tenerei outra beç l Nada a solas cumigo
An que nin l Natal tenerá qualquiera sentido
An que l Nada ganhe outra beç la quelor de l Anfenito
David Mourão Ferreira
Traduçon de Fracisco Niebro (2002)
[an pertués:
Há-de vir um Natal e será o primeiro
em que se veja à mesa o meu lugar vazio
Há-de vir um Natal e será o primeiro
em que hão-de me lembrar de modo menos nítido
em que só uma voz me evoque a sós consigo
em que não viva já ninguém meu conhecido
em que nem vivo esteja um verso deste livro
em que terei de novo o Nada a sós comigo
em que nem o Natal terá qualquer sentido
em que o Nada retome a cor do Infinito]
07/12/07
Teorie de la reboluçon
son dun milho armano al de la mie tierra;
solo eiqui antendi porque se fázen reboluçones:
todo ben de para adonde se barre la merda.
San Petersburgo, Agosto de 2005
Fracisco Niebro
[Publicado an Pul Alrobés de ls Calhos, 2006]
19/09/07
Queixones
Onte Faustino Anton puso eiqui un testo subre l caçuolo de l caldo. Nun cierto sentido, cuido que esso define ua giraçon i un tiempo, mais mediabal do que de agora.
Tamien you, an 2000, publiquei un poema ne l lhibro Cebadeiros que fala desso lhougo ne ls purmeiros bersos. Mas esse poemas fala de trés tipos de queixones:
1) aquel adonde se guardaba l quemido;
2) aquel adonde ua pessona se iba a anterrar;
3) l própio termo era un queixon d'antiero para muita giente, cheno de cruzes i cun giente que por alhá se morrie cun tabardilhos i stepores.
Eiqui queda l poema, cumo se fura de hoije, mas a modo ua 2ª eidiçon.
Queixones
Correr de la scuola a meidie
i çtapar la cinza an caçuolas de caldo
cun pan i quenhon
ne l queixon.
a puxar anjicos an queixones brancos
amposto de l cielo
an forma d’anterro.
giente a quedar-se nun tuoro
beiso de tierra a gritar
silenços yá d’outro mundo.
Fracisco Niebro, Cebadeiros, Campo das Letras, 2000.
26/08/07
Cacholicas de Agosto
01/07/07
Frol de scoba
Simpres, ándan als miles,
ne ls uolhos todas quédan
amarelando adiles,
i ls uolhos mos anrédan;
la muita oufierta faç
abaixar sou balor;
d'ancantar ye capaç
se bista an pormenor
ua de cada beç,
mas nós de ser bardeiro
tirámos-le, talbeç,
l sou balor anteiro.
You gusto de las ber
cumo un ralo tesouro,
monte que l nun caber
afuora pon sou ouro.
F.Niebro
