Mostrar mensagens com a etiqueta Faustino Antão. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Faustino Antão. Mostrar todas as mensagens

15/07/11

Fui hai 12 anhos datrás: fiesta de associatibismo an Zenízio





La Direcion de l’Associaçon Cultural i Recreatiba “Nial de la Boubielha”, cuidou por bien treminar pa l 14 d’Agosto ser l die que n’aldé de Zenízio, tierra adonde l mais de ls sous associados i associadas ténen ourige, se fazisse la comemoraçon de l 12º anibersairo de la sue oufecializaçon cumo Associaçon Cultural i Recreatiba.

I fizo-lo an parcerie i de manos dadas cula Associaçon “Sol Nascente” tamien de Zenízio, purparando un porgrama d’atebidades, recreatibas, çportibas i culturales, que se ban a dar al lhargo de l die, de forma que toda la populacion puoda partecipar.

L porgrama desta jornada passa por ua caminada pul termo, ua buolta pulas fuontes, lhougo a la purmanhana, apuis de meidie un almuorço ne l salon de l’Associaçon. Ende arrimado a las cinco de la tarde haberá ua missa n’Eigrija Matriç, cun lheituras an mirandés. A las dezuito i trinta será l punto alto an queston de lhiteratura, puis ten lhugar ne l salon ua palhestra subre cultura mirandesa, l salimiento i dibulgaçon de lhibros screbidos an mirandés por associados i associadas, sendo alguns an purmeira mano.

Esta fiesta, para alhá de l sou porgrama, ten tamien un outro grande oujetibo, que ye ajuntar las pessonas de la nuossa aldé, spargidos por esse mundo afuora. Muitos fúrun ls que deiqui se scapórun a fazer pula bida, por tierras i paizes bien çtantes i poucas fúrun las bezes que tornórun a star culs sous amigos, cumpanheiros de scuola i d’anfáncia. Assi se deseia, que muitos alhá stáian nessa temporada, para que armanados culs cunterráneos que alhá bibien l anho anteiro la fiesta tamien seia taluda an calor houmano.

Cumben lhembrar, que la sue oufecializaçon hai doze anhos datrás nun aparece por acauso, nien tan pouco se chimpa de l cielo, eilha fai-se por necidade de ls tiempos modernos i porque las gientes de Zenízio a bibir an Lisboua i alredores se bénen ajuntando bárias bezes al anho. Por rezones bárias, ye berdade, mas las soudades de la tierra d’ourige, de las questumes de fazer ls jogos tradecionales, de tener amboras de ls sous, de cumbibir, son las de maior çtaque.

Puis, nun tiempo an que bencir la çtáncia que mos apartaba de l’aldé era çfícele, ls ancuontros i juntouros pormobidos pula quemunidade Zeníziense era l porto d’abrigo, era adonde todos nós percurabamos reçumo de l que habie quedado para trás. Cumo quemido pa l sprito, l magusto ne l die de Todos ls Santos, l “Dous de Febreiro” (fiesta de l’aldé), l cumbíbio/fiesta “Purmeiro de Maio”, pormobendo ls jogos mais queridos i tradicionales, cumo l fito, raiuola, pedrisca, andas, siempre cun buono i farto almuorço, adonde la nuossa fala i la nuossa alma tenien acunchego.

Assi, quando agora las Direciones de las Associaçones aperpónen que se festeie l anibersairo, mais nun quieren que esse die seia cumo siempre l fui un die d’ancuontro, adonde todos puodamos cumbersar, zanferrujar la lhéngua, relhembrar trabessuras de garotos, cuntar las cuontas i lhonas que stéian ancerradas ne l siléncio de las soudades.

Stimados cunterránios i amigos, la bida fai-se de pequeinhos cachicos, i son estes cachicos que fáien la çfrença.

(Esta crónica tamien saliu ne l Jornal Nordeste Na "Fuolha Mirandesa" desta sumana)

13/07/11

Lhiteratura - Coletánea



Ye yá manhana a las 19.00 horas na Casa de Trás ls Montes (Lisboua) que bai a tener lhugar l salimiento de la purmeira Coletánea (lhibro)de Outores Stamuntanos.

Son 74 personas zde la lhiteratura a la política i la ciéncia que stan partecipando nesta eidiçon, cun testos einéditos screbidos pa l eifeito.

Ye la mais lharga reunion de pessonas cun ourige an Trás ls Montes, nun só lhibro.

-Cumo dixo António Neto de la comisson repunsable pula eidiçon desta obra.

"....é a mais ampla reunião de personalidades oriundas de Trás-os Montes nun só livro ...."

11/07/11

Se fures capaç






La bida ye cumo un assopro, se l’acumpararmos al mundo físico, ye cúrtia demais para spertares cun arrendimientos ou peso na cuncéncia.

Assi sendo ama las pessonas que te trátan bien i squece aqueilhes que nun l fázen, la spriéncia diç-mos que la bida s’ancarrega de l fazer, de poner cada un ne l sou lhugar.

Todo se sfuma nun sfregante, todo se bai ou ben, por algua rezon será, se stubires mal i te benir algua ouportunidade agarra-la sien mirar al para trás, puode ser la redadeira.

S’alguien algua beç te dixo que la bida era fácele antrujoute, porque nada ye fácele nesta bida, eilha mais s’asparece a ua porra, mas hai ua berdade, bal la pena tener ua.

Bibe i deixa bibir, fai todo l que podires para seres feliç.

06/07/11

Cruç de l Monte-Zenízio





Esta cruç recebe l nome de l chamadeiro.

Stá na ancruzilhada de la strada de Bumioso para Miranda de l Douro, cula de Bilasseco i l camino de Bincosa que mos lhieba até las antranhas de l termo de Zenízio, fazendo muitas bezes de marras cul termo de Caçareilhos.

Eiqui bien acerca, na parte de riba de la anguça de la Canhada stá la Fuonte de l Monte, dirie you, talbeç ua de las fuontes cun mais nomeada para ls Zenízienses, nun fusse eilha que siempre botou auga ne l canhos de ls chafarizes i bicas de l’aldé.

Cula sue beiga adonde las béstias podien pacer, tamien l chano era rico an manantiales, porqui las gientes tenien las sues huortas culs poços i fazien pulas lheiras de frajones, pumienteiros, cebolhas i fabricában las lhatas de milho, nas ancuostas ponien gametas i antremoceiras.

Tornando a la Cruç de l Monte, nun le conheço nanhua cuonta, mas solo por star nesta ancruzilhada, adonde nien siempre houbo strada, yá por si debe ser referéncia.

Este cabeço de l Monte, adonde stá la Cruç, ye por assi dezir l redadeiro cabeço antes d’antrar ne l praino mirandés (quien ben de ls lhados de la Bila). Cumo puorta d’antrada i melhores cundiçones cumo assomadeiro, deiqui podemos oubserbar la grandura de l praino mirandés, se l tiempo l permitir quedamos lhougo a saber adonde queda l cabeçico de l Santuário de l Naso, de la Senhora de la Lhuç, la Cruç de las Antas (Silba) i la Quinta de Réfega (dues Eigreija).

Nun ye por acauso que tamien este cabeço, ten un fincon (marco) geodésico, marcos que fúrun feitos an puontos de perbileijo cumo modo de sinalizaçon de l nuosso território.

Para fazer cumpanhie a la Cruç, you daba la mie oupenion, nun quedaba mal ua sinalética dando las buonas benidas als biandantes que nun son d’acá i porqui pássan, dezindo-les que antrában nun de ls territórios mais spitaleiro que se conhécen i que ye porqui que se come la berdadeira puosta.


01/07/11

Cruç de la Lhombardas (Zenízio)



Esta Cruç stá nas marras de l termo de Zenízio cul de Malhadas, de muitas referéncias puis ye nesta ancruzilhada de la strada que se sal pa l Santuario de l Nazo i para Samartino, para alhá de ser ua cruç que assinala l Carril Mourisco, que ben de la raia seca (arrimado a Cicuiro) i se bota a caras a Griegos (Mogadouro).

Para muitos Zenízienses, esta Cruç inda arrecuolhe las referéncias de muitas bibéncias, nun fussen las Lhombardas un cachico de praino adonde se fabricában muitas tierras de pan, i por ende se andaba na relba, na bima, na sementeira, na segada i apuis culas bacas ne ls restrolhos ricos de jólio, marfolho i las spigas.

Para mi poucos séran ls sítios ne l termo cun tantas alhembráncias, inda al chinchin de mie mai i yá andaba culas canhonas por ende, assi cumo ls mius armanos, fúrun muitos ls anhos que porqui calcurriei, al suberrolho, cun bentanies, dies cencenhados, chubiosos i carambelo. Até que ls mius armanos se fúrun pa la tropa i miu pai se çfizo de l ganado.

Quando l miu armano mais bielho fui moblizado para Mafra(1961), cun el fui tamien un rapaç de Malhadas (Domingos) sue mai tamien pastora porqui andaba, i las mais conhecien-se, anton siempre que ls ganados se acercában alhá stában eilhas siempre culas mesmas lhámurias, “Anton l buosso rapaç ten screbido ?...Cunta bien de l rancho? …Cuitados se calha até passan fame!... Mirai bós ua mai cria un filho i apui ben l goberno i tiramos-lo!... Nós porqui derreadas i quando yá mos dan ua upa nun son nuossos!... Dius querga que béngan sanos i scorreitos!...La mie pormessa haber s’el nun ye moblizado pa la guerra yá stá feita, Nuossa Senhora l lhibre…” i assi por alantre.

Ua Cruç guapa, por eilha dében tener passado miles de pessonas porque stá na ancruzilhada de l Carril Mourisco i l camino que birou strada ne l seclo datrás que lhiga Bergáncia a Miranda de l Douro.

27/06/11

II-Cruzes ne l termo de Zenízio





(Cruç de ls Barreiros)



Esta cruç queda ne l camino antre dues lhagonas ne ls Barreiros, bien acerca de la pobaçon de Zenízio, bien alrobés de outras, nun s’afigura ser ua cruç que aparece cumo sentido d’ourientaçon para ls biajantes.

Ambora este camino seia ousado pulas pessonas de Zenízio i de Bilasseco quando íban a las feiras ou romaries de l Santuario de l Naso, cumo para s’íren al termo.

Stá anriba dua grande laije (fraga), que yá mais que ua beç andubírun a quemer neilha, mas deixórun siempre pie i ende se mánten.

Ye ua cruç de feiçones trabalhadas, a modos de cruzeiro, l que puode adebinar que seia feita d’anquemiendaçon.

Quando arreparo an menumientos cumo este, chego a percurar a mi mesmo qual ye la cuonta que stá agarrada a eilhes. Puis siempre porqui se botórun fés de ganhar l perdon i l cielo anquemandando cruzes i cruzeiros para lhabar erros i çacaniçes. Porque quien nun sabe que arrependimientos siempre fazírun parte de l repasto serbido an mesas fartas, poner na tierra algue que remendasse la cousa nun fusse l diabro tecelas ou pedir cuontas quando se chegasse al outro mundo.

Hoije esta cruç fai parte de la paisaige, passa-se por eilha sien dar cuonta, cumo quien passa por un frezno ou castanheiro, mas nien siempre fui assi, mie bó i mie mai nun passában sien fazer seinha (persinar), ato de respeito i fé, nun fussen eilhas l simble na tierra para lhembrar l Nome de l Pai, filho i Sprito Santo no cielo, se agora nun l fago quien stá mal sou you, porque an atos d'acraditar i fé, la mie anda pulas ruas de l’amargura.

Mas tengo fé que estes marcos feitos de cantarie berdadeiros teçtemunhos dua cebelizaçon dantes, porqui han de cuntinar, ambora nestes tiempos outros béngan aparecendo feitos de cimento i mármole.

Porque, quier ls dantes quier ls d’hoije algue de armanamiento hai neilhes que naide puode apagar.

22/06/11

Cruç de las Guiras (Zenízio)

Cruç de las Guiras, tamien conhecida por Cruç de la Rata.

L nome Rata ben-le (cuido you) de quedar acerca de l Balhe de la Rata (chamadeiro dun sítio de l termo de Zenízio), l balhe hoije stá quaije todo sumido pul rumpimiento i amanho de l camino pa ls tratores passáren, mas nas mies lhembráncias inda stá bien bibo l balhe cua funtica.

Acrecento que pa ls Zenízienses este chamadeiro tubo siempre ua grande carga de maldade, dende, dezir que stube na rata, fui a la rata, quieres ires a la rata, gusto de star na rata, era algue que nun se debie dezir, puis rata ye antendido queilha cousa de las ties, que las defrença de séren homes i que ls homes le gusta muito.

Porque nós alhá solo conheciemos ls ratos i ls lheirones.

Ye ua cruç, cumo muitas outras destes termos, de custruçon antiga cumo se puode ber ne ls retratos, sien era adonde un puoda cuncluir l tiempo, yá nun será assi pa ls spiertos (pessonas conhecedoras de Stória), stá nua ancruzilhada de dous caminos, un que bai de Zenízio a caras a la Speciosa, outro que bai de Este a Oeste atrabessando parte de l nuosso termo, camino muito ousado dantes puls peleiros culas sues mulas, que mercában çamarras pa ls lhados de la raia, cumo Cicuiro, Anfainç, Pruoba i ls lhebaba a Carçon i Argoselo.

Sempre que porqui passo rogo a Dius que tenga manos ne ls homes para que manténgan esta Cruç tal cumo stá, que para alhá de cuntinar a ser ua referéncia de sentido (ourientaçon) ye un teçtemunho stórico.

Porque muitas yá fúrun las bezes que las máquinas de andreitamiento de ls caminos ténen lhambido l sou pie, i siempre eilha ten registido.

Las ganas son muitas de porqui cuntinar, ls homes pássan, las Cruzes siempre quedórun, que nun séian ls d’hoije a çtruir l que ls nuossos antepassados mos deixórun i para eilhes tan útele, que se lhémbren que nien siempre houbo GPS.



21/06/11

Unisseixal - Ten sido mui anriquecedor



Star lhigado a porjetos cumo este de l ansino sénior, ye bien anriquecedor, sien star cula eideia d’agarrar l tiempo dantes, quien stá porqui nunca perdiu nada na bida, bien alrobés, todo yá ganhou.

Todo l mundo cunta yá cua formaçon, seia eilha porfessional, académica ou de bida, puis la maiorie yá stá aposentada, mas por ganas própias armanou-se nesta acupaçon de acupar l tiempo, puxar al de riba conhecimientos adrumecidos, rebibir i melhorar ansinamientos, fazer l que le da gusto, ajuntar-se an classes, fazer amigos i arredar-se de l que mais cumbida neste eidade, nesta temporada de bida, que ye parar, quedar sien fazer nada, çponible para que antre ne l cuorpo l anfadamiento, la solidon, ls pensamientos malos, las maleitas.

Als que eiqui bénen antienden bien este sprito ampreendedor, que dá todas las possiblidades dun negar-se a quedar parado a la spera que ls dies pássen, las nuites chéguen, la cama tolha ls uossos, l stress bote semiente na cabeça, ls conhecimientos apóchen.

Cua baliente bariadades d’ouportunidades, nun hai naide que tenga batido a la puorta de la Unisseixal i nun tenga ancuntrado algue de que guste fazer, ye tamanha la quantidade i çponiblidades de classes, que to l mundo se sinte sastifeito.

Mais un anho stá ancerrando las sues atebidades scolares, mais ua proba dada por todos aqueilhes que de coraçon i alma s’antregórun a este porjeto birado pa ls outros, un porjeto de carátele cultural, i porque nó dezi-lo social, porque estas acupaçones tamien se rebélan ser perbentibas na bida de cada un cumo eilemiento dua família, dua sociadade.

Sociadade que cada beç ye mais eisejente, para las bariadas andadas sociales, sendo la sénior ua de las que mais cuidados percisa, sendo esta ua de las que mais merece, i s’eilha fur bien tratada ye pula cierta la que mais ambaidecer la quemunidade.

Tener muitos anhos, ser bielho, yá to la giente antendiu, i inda bien, nun ye cousa de botar fuora, bien alrobés, ye acumparatibo (sinónimo) de muita spriéncia, de sabedorie. Trabalhar para esta andada de la sociedade ye trabalhar para mantener un património que las sociadades anteligente nun se puoden dar al luxo de çprezar.

Star nun porjeto cumo la Unisseixal ye star a dar a nós mesmos mais ua ouportunidade de tener melhor culidade de bida, porque puodemos partilhar spriéncias, porque mos ye ouferecido toda ua semba de cumbíbios, besitas, atebiades çportibas, culturales, palhestras, ancuontros, zafios, quelóquios adonde cada un de nós puode tornar a todo aqueilho que fui assembado al lhargo de ls anhos.

Todos nós mos alhembramos de l tiempo, que até stá bien acerca, adonde chegar a la terceira eidade era quedar assientado nun scanho ou nun puial a la puorta de casa, puis esse tiempo alhá bai, agora grácias a porjetos cumo este, agarrado pula Casa de l Eiducador do Seixal (CES) nun percisa mais de se quedar a fazer cuontas, nien a botar cuontas a la bida.

Hai si que fazer cuontas, i estas buonas son de fazer, l porjeto Unisseixal, passou bien pa riba de l cultural, fui acupacional, terapéutico, associatibo.

La Unisseixal ye un spácio anriquecedor, assi to la giente por esse paiç afuora tubisse la possiblidade que la populaçon de l Cunceilho de l Seixal ten.

Quando ls porjetos son feitos por causas nobres, por pessonas que solo quieren l bien de ls outros, solo puoden tener de nós todos l reconhecimiento, un muito oubrigado, un bien haia a todos bos de ls uorganos de direçion i admenistraçon.

16/06/11

Cun muito saber

Dezie-me tie Cloutilde, de l alto de la sue sabedorie - “la nuossa lhéngua ye cumo ua huorta”.
Ua huorta percisa que to ls dies se steia neilha, ua lhéngua percisa que to ls dies se fale, ua nun quier star muito tiempo sien ber l dunho, la outra quer que ls mirandeses le déian uso.

Tie Cloutilde tan cumo fizo siempre mi bó, bagarosamente alhá bai to las manhanas, de passicos cúrtios i ciertos, uolhos listos que nien ua nina, mas yá cuonta bien parriba de setenta anhos, arrepara an todo al que stá a la borda de l camino, por quien passa, i s’algue stá deferente, sónan marmúrios de arreparo, seinhas de mimória atiba, até la huorta.

Nun fui l toque de la campanha que la botou tan cedo de la cama, ye l cuorpo que nun s’aguenta mais deitado, puis tamien nun fui las trindades que la deitórun, tubo siempre este modo de bida, deitar cedo i cedo arribar.

Cua salude de fierro, i cabeça para guardar todo, fai ambeija a muita giente bien mais nuoba, nun antende porque las cousas s’açagórun tanto, cumo nun antende que ls usos i questumes téngan sido puosto de lhado, quando ne l sou tiempo era neilhes que tenien proua.

Assi i todo, nun se queixa de l derreado, que l munton d’anhos l’ampon, bota andadura até las lheiras d’alfaces, de cebolhas, pomienteiras, frajoneiras, para ber se d’algua cousa percísan, para las regar, amanhar i acarinar.

I you tengo que le dar rezon, la nuossa lhéngua tamien percisa, cumo las lheiras que se steia cun eilha to ls dies, se fale, que se le deia uso a las palabras, para que las frases puodan medrar, para que se sínta biba i nunca perda la ceçon que le ben de ser ua lhéngua.

Tie Cloutilde fala siempre mirandés, mesmo que a pie deilha ls de casa, filhos, filhas, nietos i nietas fruito d’andáren pul mundo yá steian assenhorados, culs de fuora porque nun s’ambergonha.




14/06/11

Antemidades

Todos las tenemos.

Uas son mais arrematantes que outras, cumo nun podie deixar de ser, you tengo alguas que quaije se puodie dezir que nunca parqui debien ser chamadas, nunca las debie rebelar a naide, mas deixai alhá, la outra parte nun se bai a anraibar.

Tengo antemidades cul miu termo (de Zenízio), que yá son cumo oubrigaçones, seia por muito tiempo ou pouco, nun puodo andar por alhá sien que faga uas besitas, porque el nunca me perdonarie, aqueilhes cabeçicos, ancuostas, balhes, lhagonas, caminos, caleijas, ancruzilhadas ténen que tener la mie besita siempre.

Se nun l fazisse, bien puodie purparar las oureilhas, porque bien calientes quedarien. Nun faltarie chamadeiro, abrigada ou squina de lhameira ou suorte, que nun me percurasse se era assi que se tratában ls amigos. Nun faltarien bózios de arremedos para me lhembrar se yá habie squecidos todos aqueilhes momientos i cachos que por ende passei quando era garoto. Nun faltarien arreparos a las lhembráncias doutros tiempos.

I you a buono de la berdade nunca ls squeci, nunca squeci adonde fui feliç, adonde medrei, ambersei i namorei, nun squeci aqueilhes sítios mágicos que grabórun na mie mimória tantas abenturas, bibéncias i arrecadórun ls suonhos dua anfáncia.

I se alguas bezes até quedei de mala cara cun el, porque se deixou çfigurar, asparcendo-se agora mais a ua manta de trapos, cun plantaçones d’arbles, botado al abandono, an adiles silbedos i touçones, porque quando l deixei era todo un lhençol d’ouro cubierto de panes de trigo i centeno.

Mas desta beç, até peçque se bestiu para me recebir, stube alhá (trasdonte) nua cúrtia besita i staba tan guapo.

Squecir-lo nunca, el sabe bien que las mies amonadelas, nun pássan disso mesmo, nunca fui capaç de cortei relaçones cun naide, nun era agora que lo íba a fazer cun el.

El si se puode agabar porque ten segredos que mais naide ten, nun fusse el por bentura quien me biu çpertar pa la bida cumo home.




(retratos sacados no termo de Zenízio)

05/06/11

Froles









Froles
Muitas froles
De todas las quelores
Ne l die d'hoije
Solo tengo ganas
D'amostrar muitas froles
Ua purmabera chena deilhas
Que naça Abril

31/05/11

Ls anjos tamien chóran




I se chóran!

Este chorar nun ye só botar lhágrimas acá para fuora, que se calha até ye l que mais se bei i l de menos sufrimiento.



L que you quiero dezir, nien siempre ten que ser subre la fuorma dua torriente de lhágrimas, scorrendo pulas anrugas de la cara a baixo, quantas bezes l chorar ye seco, tan seco cumo un camino çpezinhado de las ruodras de ls carros acarrejando, adonde l sbolaciar dua buladeira alhebantarie la maior de ls pulberinos.

Ye esse chorar que duol, pula cierta mais que l outro, porque ye arrecolhido, queda ancerrado, aferrolhado ne l mais íntimo de cada un de nós, ye tan ruin i tan malino, que l sou poder çtruidor solo s’acumpara a uas cardas, arregunha i scarba tanto que nun hai sano que nun s’ancarbunhe i muorra.

Ye assi que se m’asparece que muita buona giente bai quedando nestes tiempos, i toda esta giente nun fai pantominas nien lhamúrias, porque esse nun ye l sou feitiu, sufre porque ye bítema, bota-se a fazer cuntas, cuontas que nun son de l sou rosairo, cuontas que nunca debie fazer.

Son homes i mulhieres que se bótan a percurar realizaçon porfessional, son eiletrecista, son técnicos de cuntas, d’anformática, comunicaçon, de paisaige, de arquitetura, de obras, de cultibo, son anfermeiros, porsores, eiducadores, dezenhadores, de moda, de las artes. Homes i mulhieres de todas las eidades i de mais bariadas porfissones, que quieren trabalhar, quantos deilhes yá dórun tanto de l sou sfuorço, mas agora fúrun caçados nua crise que nun ye deilhes, que nada fazírun para que benisse, puis eilhes nun tubírun bagar para zbanjar, porque só tenien que trabalhar.

Eilhes que fúrun la garantie dua eiquenomie, fúrun garantie de haber salude, ansino, cultura, pan, auga, lhuç, casas, stradas, eilhes fúrun cumo anjos que siempre stubírun d’atalaia.

Agora quedai-bos por ende, cumo arados, biendas, çachos, patarras, fouçes, maças, fraugas, lhagares que sóbran.

Agora la sociadade que nun s’aporcatou agarra-se al znorte eiquenómico, nun le fai l cuntra punto, nun le dá garanties, mas pide-le que s’aquemode, que se cunfuorme, que ten que ser deste modo.


Cumo ye malo i castigador, inda hai quien diga que ls anjos nun chóran.

25/05/11

La fuonte de “Ls Raposos”



Yá alguas bezes screbi subre l património de la mie aldé, se calha menos bezes que debie, puis screbir subre l património dun pobo debe fazer-se muitas bezes, çque l screbir seia nun modo de dibulgar, puis cumo todo na bida naide gusta de l que nun sabe i naide daprende a gustar, a perserbal i melhorar se nun conhece.

Hai muito património na mie aldé, sendo las pessonas l de maior balor, l sou saber i conhecimiento stan acoquelhados, para alhá de l carátele spitaleiro i quemunitário de que siempre fizo uso i mantenéncia. Ye tamien a eilhas que se debe toda ua stória, lharga i rica de tradiçones i questumes l bastante para que la proua de ser un decendiente seia taluda. I se nun bundasse hai tamien spargidos por todo quanto ye lhado teçtemunhos, nas puortas, portaladas, umbreiras, alquedutes, scaleiras, chafarizes, fuontes, puiales, poços, cruzes i cruzeiros, paredes, lhagares, fraugas, palumbares, corriças, fincones, capielhas, Eigrija matriç, todo un munton de seinhas de la sue criatibidade i anteligéncia.

Ye nesta mimória que ne ls dies d´hoije qualquiera un de nós, decendiente ou recendido se puode reber i ourgulhar, ls marcos deixados puls nuossos antepassados para alhá de l muito que mos quérgan trasmitir, l que ye bien eibidente ye de que fui un pobo que stimou i cultibou l’ounion, la cunfraternizaçon i la eidentidade cumo quemunidade.

Cuido nun star loinge de la berdade, quando hoije, alhá i por esse mundo afuora ls Zenízienses s’ancúntran, se salúdan i cumbíben, stá bien persente toda ua bibéncia agarrada al modo cumo fúrun criados i eiducados. Nada na bida de cada un de nós ye por acauso, quando cumbibimos, nun podemos negar que ende inda reçúman alhembáncias de cachichos bibidos nas matáncias de ls cochinos, de las trilhas, de las segadas, de las bindimas, de l die d’ir a caminos, de la fiesta de nuossa Senhora de las Candeias, de la Fiesta de San Ceriaco, de ls binos ne ls casamentos i l correr de la rosca.

Este património inda nun se perdiu, quienquiera puode dezir que stá maribundo, mas esso nun quier dezir que steia muorto, ua cousa ye l dantes outra son ls tiempos d’agora, se houbira alguien que cuide que dantes las cousas stában paradas, nun demudában stá anganhado, las demudas fazien-se mais debagarico que hoije, por esso nun hai que stranhar, hai si que acreditar que esse sentimiento houmano de cumbíbir alhá i por fuora inda stá fuorte i de buona salude.

Assi nós cuntinemos dibulgando i pormobendo este património houmano que nun queda caro nien paga décimas, cumo l fazimos até agora al lhargo destes derradeiros anhos ajuntando las pessonas nas fiestas tradecionales, jogos, ne ls almuorços, ne ls passeios pul termo, besitando las lhagonas, las fuontes, ancruzilhadas, cruzes, nas atebidades culturales, ambolbendo las pessonas que ténen screbido na lhéngua materna (mirandés), l artesano de fierro, madeira, la pintura, l’arte de las marçcaras.

I para ancerrar esta crónica que yá bai lharga, solo querie poner ua queston que s’asparece a nun tener amportáncia, mas que ye dun balor stremo, se nun se fui fazendo estas atebidades, ne l die de manhana ls nuossos decendientes nien l chamadeiros de l termo quédan a conhecer.

Nós inda recebimos de ls nuossos pais i ábos esse conhecimiento, ye deber nuosso passa-lo als nuossos, nun sermos nós la caleija sien salida.

Hai que dibulgar. Para que se mantenga este património ne l feturo, só se l dir-mos a conhecer.

La Fuonte de ls Raposos, staba acobilhada de silbas, spineiros i fenascos, agora yá stá de cara çtapada, un die destes inda la habemos de ber amanhada.

Nun hai que perder la fé.

(La fuonte de ls Raposos dantes staba assi



22/05/11

Aranheiras







Saquei este retraticos un die a la purmanhana.

Benie oubserbando i asparciesse-me que bien cedico, inda antes de l’ourbalheira secar, era quando tenien mais ancanto estas obras d’arte.

Feitas puls aranhones que se crían ne l termo, adonde fázen la sue casa (buraco) i apuis toda ua manta de filicos cumo se fusse seda a modos de rede, ye rateira pa ls bechicos mais çtraídos caier neilhas.

Ls sous custrutores son dua fineza que nun fui capaç de ls caçar cula máquina de retratos, you bien abanaba la manta cun palico, mas çque bien que era falso arrecolhíen-se para nunca mais ls ber.

Quer-me parcer que ye assi que se regula la natureza destes afamados.

19/05/11

Cun mecha




Se habie cousas que m’aborrecien quando era pequeinho, ende culs mius siete uito anhos, era ber ls abiones a passar mui altos cagando fumo, deixando assi a modos duas riscas que s’íban çfazendo.

I quedaba cun tan malo feitiu que muitas éran las bezes que percuraba a mi mesmo, porquei miu pai ls deixaba passar porqui.

Eilhes rachában a meio l cielo de l miu termo cumo quien racha un melon. L miu termo era antendido assi por mi, biraba-me pa riba a caras a la Speciosa, tenie atrás de mi Bilasseco, a la dreita Malhadas i a la squierda Angueira, dende you julgar que benien de Lisboua i íban-se para Spanha.

I matinaba muito, mas porquei pai ls deixa passar porqui, debidindo l nuosso termo an dous cumo se fusse ua quemenéncia!

Hai uns dies datrás stube alhá, i nun ye que me dou cuonta que tal qual cumo quando you era garoto un desses abiones que cágan fumo passou cul mesmo tino que dantes, bruído nun fazie até peçque staba fugindo d’algua cousa que fizo alhá para baixo, melhor you nun l oubie, mas que debie ir bien carregadico i cumpremetido esso debie, pul modo cumo cagaba ls dous rastros de fumo.

Fui anton que me lhembrei que habie ancerrado la sumana que stubírun acá ls tius de la xeta (denheiro), ls fadistas de la CEE i sous cumpadres, a fazer l baliente negócio na capital, i que agora stában de mala abiadas a las sues tierras para festejar, sfregando las manos de cuntentos i un baliente munton de décimas (acordos) ambaixo de l braço assinadas puls nuossos gobernantes.

Nun habie d’ir l abion cun mecha, nun ye to ls dies que se fai un negócio destes, eilhes até andában an pulgas porque tardábamos an bater a la puorta a pedir.

Ah cumo you gustaba que alguas cousas fussen cumo dantes, desta beç nun me quedaba pulas antençones, habie de arranjar modo de dezir a pai que nun ls deixasse passar porqui, que nun ls deixasse rachar l miu termo, porque pula mie tierra nun queremos que passe giente chupona, giente sien cara.

Xeringadelas yá tubimos muitas.